I SA/Gl 1677/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 24 października 2022 r., nr 2401-IEW1.711.38.2022 UNP: 2401-22-236575 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia odrzucić skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 października 2022 r., nr 2401-IEW1.711.38.2022 UNP: 2401-22-236575 stwierdził, że skarżący T.T. z uchybieniem terminu wniósł zażalenie z dnia 1 września 2022 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia 17 sierpnia 2022 r., nr [...] wydane w przedmiocie zarzutów, jakie przez skarżącego zostały sformułowane w piśmie z dnia 25 lipca 2022 r. w związku z otrzymaniem zarządzenia zabezpieczenia nr [...], które przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. zostało wystawione w dniu 8 lipca 2022 r. a odnosiło się do zobowiązania skarżącego w podatku od towarów i usług za czerwiec 2014 r. określonego w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia 8 listopada 2021 r., nr [...]. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 29 grudnia 2022 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do: 1) uiszczenia wpisu od skargi; 2) uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez: a) podanie numeru PESEL skarżącego; b) złożenie dokumentu pełnomocnictwa albo jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. W wezwaniach tych wskazano, że należy je wykonać w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Doręczenie tych wezwań miało następujący przebieg. W dniu 1 lutego 2023 r. przesyłka ta została złożona w placówce pocztowej, a w oddawczej skrzynce pocztowej pełnomocnika skarżącego umieszczono zawiadomienie o możliwości jej odbioru. W dniu 9 lutego 2023 r. pozostawiono zawiadomienie powtórne. W dniu 17 lutego 2023 r. przesyłkę zwrócono jako niepodjętą w terminie. Wskazane wezwania nie zostały wykonane. Numer PESEL skarżącego wynika z akt administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z powodu niewykonania powyższych wezwań. Wyjaśnienie motywów niniejszego rozstrzygnięcia należy rozpocząć od odnotowania, że w myśl art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej powoływanej jako: p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym od skargi, pobiera się wpis. Na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa jednak wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (a jeżeli pismem tym jest skarga – jej odrzucenia) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Zgodnie natomiast z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Niezależnie od powyższego dostrzec trzeba, że pierwsze pismo w sprawie strony będącej osobą fizyczną powinno zawierać jej numer PESEL oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Jest to jeden z wymogów formalnych pisma, który został przewidziany w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Wymogiem formalnym jest też konieczność wykazania umocowania do zastępowania skarżącego przez działającego jego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a. jeżeli strona działa przed sądem przez pełnomocnika, to jest on obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. O obowiązku tym stanowi również art. 46 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym do pisma, a więc także do skargi, należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo to wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Stosownie z kolei do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni. Niewykonanie takiego wezwania skutkuje wydaniem przez przewodniczącego zarządzenia o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, co następuje na podstawie art. 49 § 2 zd. 1 p.p.s.a. Jeżeli jednak pismem tym jest skarga, to zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym podlega ona odrzuceniu przez sąd. Nie ulega zatem wątpliwości, że wskazane terminy (zarówno do uiszczenia wpisu od skargi, jak i do uzupełnienia braku formalnego tego pisma) zostały określone w ustawie i wynoszą siedem dni, a ich bezskuteczny upływ obliguje sąd do odrzucenia skargi. Tymczasem taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Przyczyną tego stanu rzeczy jest konieczność uznania, że skutek doręczenia pełnomocnikowi skarżącego wezwań do uiszczenia wpisu od skargi oraz do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpił w dniu 15 lutego 2023 r. w trybie przewidzianym w art. 73 p.p.s.a. Przepis ten ma zastosowanie w razie niemożności dokonania doręczenia adresatowi ani bezpośrednio, o czym – w odniesieniu do osób fizycznych – stanowi art. 67 § 1 p.p.s.a., ani za pośrednictwem osoby uprawnionej zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a. W takiej sytuacji, w przypadku doręczania pisma przez pocztę, przechowywane jest ono w placówce pocztowej przez okres czternastu dni (art. 73 § 1 p.p.s.a.). W oddawczej skrzynce pocztowej (a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe) umieszcza się zawiadomienie o złożeniu tego pisma oraz informację o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. Jeżeli pismo to nie zostanie podjęte w tym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości jego odbioru w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia (art. 73 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem czternastego dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej (art. 73 § 4 p.p.s.a.). O wykonaniu tych czynności w niniejszej sprawie świadczą adnotacje operatora pocztowego umieszczone na zwróconej przesyłce (na zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru i kopercie, w której ją wysłano). Zgodnie z nimi przesyłkę tę pozostawiono w placówce pocztowej, a w skrzynce odbiorczej adresata umieszczono zawiadomienie o możliwości jej odbioru. Po raz pierwszy dokonano tego w dniu 1 lutego 2023 r., powtórnie – w dniu 9 lutego 2023 r., natomiast w dniu 17 lutego 2023 r. przesyłkę tę zwrócono nadawcy jako niepodjętą w terminie. Oznacza to, że czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., upłynął z dniem 15 lutego 2023 r., a doręczenie należało uznać za dokonane właśnie w tym dniu. W konsekwencji ostatnim dniem siedmiodniowego terminu do wykonania wezwania do uiszczenia wpisu od skargi oraz wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi była środa 22 lutego 2023 r. Wezwania te nie zostały jednak wykonane. Tym samym skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 p.p.s.a. W tym miejscu odnotowania wymaga, że wprawdzie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zawisła sprawa o sygn. akt II GPS 3/22 z wniosku Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie, czy niepodanie przez skarżącego numeru PESEL w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego będącej pierwszym pismem w sprawie sądowoadministracyjnej stanowi brak formalny podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. pod rygorem odrzucenia skargi w sytuacji, gdy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Nie jest jednak wątpliwe, że przesądzenie tej kwestii miałoby znaczenie dla niniejszej sprawy w przypadku, gdyby podstawą odrzucenia skargi było wyłącznie niewykonanie wezwania do uzupełnienia tego jej braku formalnego. Sytuacja taka jednak nie wystąpiła, ponieważ, jak wspomniano, skarga podlega odrzuceniu także z dwóch innych powodów. W takim przypadku dalsze oczekiwanie na wynik postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II GPS 3/22 byłoby niezasadne. Nawet bowiem jeśli okazałby się on dla skarżącego korzystny, skargę i tak należałoby odrzucić w następstwie braku jej opłacenia i braku wykazania umocowania do zastępowania skarżącego przez działającego jego pełnomocnika. Z tych względów wydanie niniejszego orzeczenia stało się konieczne.