I SA/Gl 1680/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Nita po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w B. na decyzję Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od lutego do maja i za lipiec 2017 r. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Pismem z dnia 16 listopada 2020 r. doradca podatkowy F.F. jako tymczasowy pełnomocnik szczególny A Sp. z o.o. w B. (dalej: "strony skarżącej") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (dalej: "Sądu") na decyzję Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach (dalej także: "organu") wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia. Z odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy wynika, że organ – działając na podstawie art. 138 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.; dalej w skrócie: "O.p.), wystąpił w ramach pisma z dnia 31 lipca 2020 r. do Sądu Rejonowego o ustanowienie kuratora dla strony skarżącej do reprezentowania jej we wszystkich sprawach podatkowych oraz innych sprawach należących do właściwości organów podatkowych w I oraz II instancji. Jednocześnie, w oparciu o przepis art. 138n § 1 O.p., pismem z dnia 18 sierpnia 2020 r. organ wystąpił do Krajowej Rady Doradców Podatkowych (dalej w skrócie: "KRDP") z wnioskiem o ustanowienie tymczasowego pełnomocnika szczególnego dla strony skarżącej. KRDP wskazała w odpowiedzi doradcę podatkowego w osobie F.F. W rezultacie w dniu [...]r. organ wydał postanowienie, zgodnie z którym doradca podatkowy F.F. został wyznaczony jako tymczasowy pełnomocnik szczególny strony skarżącej do reprezentowania jej przez organem odwoławczym do czasu wyznaczenia kuratora przez sąd. W treści skargi z dnia 16 listopada 2020 r. tymczasowy pełnomocnik szczególny zażądał wyznaczenia kuratora w trybie art. 30 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), wskazując, iż strona skarżąca nie ma organu powołanego do jej reprezentowania. Równocześnie wniósł o zbadanie w trybie rozproszonej kontroli konstytucyjności przepisów kształtujących procedurę sądowoadministracyjną we wskazanym zakresie. Wraz ze skargą F.F. złożył również we własnym imieniu oświadczenie z dnia 16 listopada 2020 r. o zgłoszeniu uczestnictwa w sprawie. Zarządzeniem z dnia 29 grudnia 2020 r. Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem jej odrzucenia, poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej przez osobę podpisaną pod skargą oraz określającego sposób reprezentacji strony skarżącej, w szczególności odpisu z KRS. W odpowiedzi pełnomocnik strony skarżącej złożył pismo datowane na dzień 21 stycznia 2021 r., w którym oświadczył, że jako tymczasowy pełnomocnik szczególny nie uważa się za osobę umocowaną do odbioru korespondencji procesowej w ramach postępowania przed sądem administracyjnym ani do usunięcia braków formalnych skargi. Do pisma dołączono stanowisko F.F. jako osoby zgłaszającej swój udział w sprawie w charakterze uczestnika oraz stanowisko w kwestii wniosku o przyznanie mu wynagrodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie zaś do treści art. 49 § 1 P.ps.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku, gdy pismem tym jest skarga, niewykonanie w terminie wezwania do uzupełnienia jej braków obliguje sąd, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., do jej odrzucenia. W myśl art. 58 § 3 P.p.s.a. odrzucenie skargi następuje w formie postanowienia, które może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 28 P.p.s.a., jeżeli stroną skarżącą jest osoba prawna, taka jak m. in. występująca w niniejszej sprawie spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, to dokonuje ona czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działani9a w jej imieniu. Zgodnie z dyspozycją art. 29 P.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W sprawie stanowiącej przedmiot rozpoznania w ramach niniejszego postępowania skarga została złożona w imieniu A Sp. z o.o. w B. przez doradcę podatkowego F.F., który zgodnie z zawartą aktach sprawy dokumentacją został wyznaczony na tymczasowego pełnomocnika szczególnego strony skarżącej. W tym kontekście należy odnieść się do właściwych przepisów Ordynacji podatkowej. I tak w myśl art. 138m § 1 O.p., w przypadku niemożności wszczęcia postępowania lub prowadzenia wobec osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej z powodu braku powołanych do tego organów lub niemożności ustalenia adresu siedziby, miejsca prowadzenia działalności lub miejsca zamieszkania osób upoważnionych do reprezentowania jej spraw, organ podatkowy wyznacza dla tej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej tymczasowego pełnomocnika szczególnego upoważnionego do działania do czasu wyznaczenia kuratora przez sąd. Tymczasowym pełnomocnikiem szczególnym jest przy tym – zgodnie z art. 138m § 2 O.p. – adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy wyznaczony w trybie art. 138n § 1 lub 2. Wyznaczenie doradcy podatkowego jako tymczasowego pełnomocnika szczególnego reguluje z kolei art. 138n § 1 O.p., stanowiąc, iż w takim przypadku organ podatkowy zwraca się do Krajowej Rady Doradców Podatkowych. Zakres umocowania wyznacza art. 138e § 1 O.p., w którym mowa jest o upoważnieniu do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego. Przytoczone wyżej regulacje w sposób jednoznaczny wskazują, że umocowanie tymczasowego pełnomocnika szczególnego ma charakter ograniczony, sprowadzający się do działania na rzecz reprezentowanej spółki przed organem podatkowym i to tylko do momentu, aż sąd ustanowi dla niej kuratora celem powołania organu, względnie – do czasu jej likwidacji (por.: art. 42 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. – Dz. U. z 2019 r., poz. 1145 ze zm.). Tymczasowy pełnomocnik szczególny nie jest natomiast osobą uprawnioną do działania w imieniu strony skarżącej przed sądem administracyjnym, w tym do złożenia skargi. Nie został on ustanowiony do zastępowania ustawowych bądź statutowych organów osoby prawnej. W konsekwencji należało przyjąć, że podpisana przez niego skarga w niniejszej sprawie nie mogła odnieść zamierzonego skutku w postaci skutecznej inicjacji postępowania przed tut. Sądem. Nadto stwierdzić należy, iż skarga obarczona jest brakiem formalnym w postaci nieudokumentowania umocowania do reprezentacji strony skarżącej przez osobę podpisaną pod skargą oraz sposobu reprezentacji strony skarżącej, o którego uzupełnienie wezwano na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 grudnia 2020 r. Wezwanie zostało zaadresowane do podpisanego pod skargą i wnoszącego ją w imieniu strony skarżącej doradcy podatkowego F.F. Nie zostało ono jednak zrealizowane, a zaprezentowane w odpowiedzi stanowisko pełnomocnika strony skarżącej nie zasługuje na aprobatę. Twierdzi on bowiem, że nie czuje się umocowany do uzupełnienia braków skargi, którą sam złożył i podpisał, ani do odbioru wynikłej z faktu jej wniesienia korespondencji kierowanej do strony, w której imieniu działał. Tego typu interpretacja sytuacji prawnej ma charakter wewnętrznie sprzeczny. W zbiegu zaś z zaprezentowanym wyżej rozumowaniem dotyczącym zakresu umocowania tymczasowego pełnomocnika szczególnego treść oświadczeń zawartych w piśmie 21 stycznia 2021 r. może być odczytywana jako przyznanie przez wnoszącego, że nie był on upoważniony do działania przed sądem administracyjnym w imieniu strony skarżącej w niniejszej sprawie. Analogiczne konkluzje wynikają z faktu złożenia przez doradcę podatkowego F.F. oświadczenia o zgłoszeniu w charakterze uczestnika postępowania w sprawie, którą sam zainicjował przez wniesienie skargi, a które to z uwagi na wykazaną wyżej pierwotną niedopuszczalność skargi nie mogłoby odnieść skutku nawet w razie terminowego uzupełnienia braków formalnych, gdyż także w takim przypadku kwalifikowałaby się ona do odrzucenia.. Mając na uwadze zarysowane wyżej okoliczności, Sąd – działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji, tj. o odrzuceniu skargi.