I SA/Gl 172/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej p o s t a n a w i a przyznać radcy prawnemu M. A. ze środków Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach - wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane w ramach pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 366,40 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt sześć 40/100 złotych), na które składają się: opłata za czynności radcy prawnego w kwocie 221,40 zł (słownie: dwieście dwadzieścia jeden 40/100 złotych), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 41,40 zł (słownie: czterdzieści jeden 40/100 złotych) oraz niezbędne wydatki w kwocie 145,00 zł (słownie sto czterdzieści pięć 00/100 złotych). Wyrokiem z dnia 19 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na postanowienie wskazane w komparycji niniejszego orzeczenia. Postanowieniem z dnia 12 września 2017 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, którego w dalszej kolejności wyznaczyła właściwa korporacja zawodowa w osobie radcy prawnego M. A. W dniu 13 listopada 2017 r. ww. pełnomocnik przeglądał akta niniejszej sprawy, co potwierdza zapisek urzędowy pracownika Sądu. Pismem procesowym z dnia 7 grudnia 2017 r. ww. pełnomocnik wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wskazanego na wstępie orzeczenia Sądu pierwszej instancji. Odrębnym pismem z tej samej daty, pełnomocnik zwrócił się o przyznanie mu wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu wg norm przepisanych. Wniósł także o zwrot kosztów podróży do Sądu w celu zapoznania się z aktami sprawy w dniu 13 listopada 2017 r. w kwocie 145,00 zł, obliczonych jako iloczyn [...] km na trasie B. – Gliwice – B. i stawki 0,8358 przejechanych samochodem osobowym z silnikiem o pojemności 1.7. Zarządzeniem z dnia 9 stycznia 2018 r. sędzia sprawozdawca stwierdził, że ww. opinia została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. Postanowieniem z dnia 15 maja 2018 r. referendarz sądowy oddalił ww. wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, akcentując, że wniosek ten nie zawierał oświadczenia o tym, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Pismem procesowym z dnia 8 czerwca 2018 r., w otwartym terminie do wniesienia sprzeciwu od ww. orzeczenia referendarza, pełnomocnik skarżącego ponowił wniosek, uzupełniając go o stosowne oświadczenie. Zakres wnioskowanego wynagrodzenia pozostał bez zmian. Mając powyższe na względzie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a") wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W rozpatrywanym zakresie należy sięgnąć do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715 ze zm.). Zgodnie z treścią § 2 tego rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz (pkt 1) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu (pkt 2). Trzeba w tym miejscu podkreślić, że poprzedni wniosek pełnomocnika w omawianym zakresie został oddalony, a to z uwagi na brak oświadczenia, o którym mowa w § 3 rozporządzenia. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wyklucza ponowienia wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Brak jest bowiem normatywnego uzasadnienia dla ograniczenia w czasie możliwości złożenia takiego wniosku. Odnosząc się zatem merytorycznie do wnioskowanego wynagrodzenia należy w punkcie wyjścia odnotować, że sprowadza się ono w tym przypadku do opłaty z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W myśl zatem § 21 ust. 1 pkt 2 lit b) rozporządzenia, opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Natomiast opłata o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, do której nawiązuje powołany wyżej przepis § 21 ust. 1 pkt 2 lit b) rozporządzenia, wynosi w niniejszej sprawie zgodnie z pkt 1 lit c) tego przepisu 240 zł. W rozpoznawanej sprawie, w której pełnomocnik z urzędu nie brał udziału w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji, należało zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit b) rozporządzenia, ustalić opłatę w wysokości 75% opłaty wymienionej w pkt 1 lit c) tego przepisu, tj. 75% opłaty obowiązującej w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, co stanowi kwotę 180 zł (240 zł x 75%). Kwota ta zostaje następnie powiększona o wartość podatku od towarów i usług wg stawki 23 % (§ 4 ust. 3 rozporządzenia, tj. o 41,40 zł. Drugim z wnioskowanych w tym przypadku składników wynagrodzenia jest zwrot wydatków pełnomocnika oszacowanych na kwotę 145,00 zł, będących kosztem przejazdu z siedziby kancelarii do Sądu celem zapoznania się z aktami sprawy. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że podczas przyznawania zwrotu wydatków związanych z dojazdem do Sądu własnym samochodem nie można przejawiać nadmiernego rygoryzmu, jeżeli chodzi o sposób udokumentowania wydatków. Ten rodzaj wydatków przecież trudno wykazać w stopniu, który nie budziłby żadnych wątpliwości. Z drugiej strony samochód osobowy stanowi obecnie powszechnie dostępny środek transportu i jest wysoce prawdopodobne, że pełnomocnik z niego skorzystał, zwłaszcza z uwagi na fakt, iż komunikacja publiczna, co jest rzeczą powszechnie wiadomą, nie zapewnia bezpośredniego przejazdu pomiędzy siedzibą jego kancelarii a siedzibą Sądu. Wystarczające jest nadesłane przez wnioskodawcę wyliczenie odległości na podstawie powszechnie dostępnych instrumentów nawigacyjnych, co też miało miejsce w tej sprawie. Pełnomocnik prawidłowo wskazał również stawkę za przejechany kilometr w sposób odpowiadający § 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. Nr 27, poz. 271 ze zm.) w związku kolejno z: § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 167), art. 34a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm.), art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 300 ze zm.) oraz art. 205 § 3 P.p.s.a. Zasadnym jest zatem zaliczenie na poczet wydatków kwoty deklarowanej przez pełnomocnika, tj. 145,00 zł tytułem zwrotu kosztów dojazdu do Sądu. Kwota ta nie została powiększona o należny podatek od towarów i usług. Zgodnie bowiem z § 4 ust. 3 rozporządzenia podwyższeniu takiemu podlegają tylko opłaty za czynności pełnomocnika z urzędu. Ostatecznie przyznane w tej sprawie wynagrodzenie pełnomocnika z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu stanowi łącznie kwotę 366,40 zł. Tak też postanowiono w sentencji działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a.