I SA/Gl 173/09

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 marca 2009 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podkreślił, że jako nauczyciel akademicki osiąga skromne dochody, które uniemożliwiają mu poniesienie kosztów bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Według wniosku skarżący otrzymuje wynagrodzenie w kwocie [...] zł netto, zaś jego małżonka, pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym – emeryturę w wysokości [...] zł. Wnioskodawca wymienił następujące składniki majątkowe: "samochód osobowy mercedes benz 180 rok produkcji 2003", domek letniskowy, drewniany o powierzchni 70 m2, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 54,4 m2 oraz "grunt niezabudowany, pola, nieużytki (pastwiska) 5,8937 ha", do których przysługuje mu udział we współwłasności w wysokości 1/2. Zwrócił również uwagę na wydatki związane ze stałą rehabilitacją oraz leczeniem chorób układu krążenia, cukrzycy, nadciśnienia i dolegliwości narządu ruchu. Do wniosku dołączono zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia. Wpis sądowy od skargi, czyli najwyższa opłata sądowa, której uiszczenie może wchodzić w rachubę w niniejszym postępowaniu, wynosi [...] zł. Identyczny wpis zobowiązana jest uiścić małżonka skarżącego, która dochodzi swoich praw w innym postępowaniu toczącym się równolegle przed Sądem. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, skonstatować trzeba, że powyższa przesłanka nie została spełniona, przy czym konkluzję taką można sformułować na podstawie oświadczeń skarżącego oraz nadesłanego przezeń zaświadczenia, bez potrzeby dokonywania wezwania o nadesłanie dodatkowej dokumentacji źródłowej. Nie ulega przecież wątpliwości, że w jego gospodarstwie domowym uzyskiwane są stałe dochody, których wysokość łącznie przewyższa sumę wpisów od skarg wniesionych przez niego i jego małżonkę i wbrew jego twierdzeniom, musi być uznana za zdecydowanie ponadprzeciętną. Przekracza ona wszak kilkukrotnie nie tylko wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę (w myśl obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2008 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2009 r. M.P. Nr 55, poz. 499 wynagrodzenie to wynosi 1 276 zł brutto), ale i wynagrodzenia przeciętnego, średniego (według komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 12 listopada 2008 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w trzecim kwartale 2008 r., M.P. Nr 87, poz. 769 wynagrodzenie to wynosi 2.968,55 zł brutto). Jest zarazem poza sporem, że oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy zastosować kryteria zobiektywizowane, analizując sytuację materialną wnioskodawcy z uwzględnieniem takiego poziomu dochodów i wydatków, które mogą uchodzić w społeczeństwie za godziwe, zapewniające ogólnie przyjęty, właśnie przeciętny standard życia. Chodzi przy tym o potrzeby życiowe o charakterze pierwszoplanowym i podstawowym, gdyż tylko takie mogą zaliczać się do sfery utrzymania koniecznego. Wreszcie zaznaczyć wypada, że prawo pomocy stanowi instytucję wyjątkową, przeznaczoną dla osób znajdujących się w ubóstwie lub które mogłyby popaść w ubóstwo wskutek partycypacji w kosztach postępowania. Oceniając sytuację skarżącego z przedstawionego punktu widzenia, podkreślić trzeba, iż dochody uzyskiwane w jego gospodarstwie domowym powinny umożliwić mu opłacenie zarówno wydatków życiowych, w tym na leczenie, jak i kosztów sądowych lub zgromadzenie w tym celu niezbędnych oszczędności do granic koniecznego utrzymania. Nie można również tracić z pola widzenia, że skarżący dysponuje stosunkowo znacznym majątkiem, na który składają się nieruchomości oraz luksusowy samochód osobowy. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.