I SA/Gl 173/19

WyrokWSA w Gliwicach2019-06-12

Skład orzekający: Bożena Suleja - Klimczyk, Agata Ćwik – Bury, Anna Tyszkiewicz - Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nadpłaty podatku może być uwzględniona, gdy podniesiono zarzut braku publikacji zarządzenia Prezesa ZUS dotyczącego właściwości miejscowej oddziału prowadzącego egzekucję?
Ratio decidendi
Skarga na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczy wyłącznie formalnoprawnej oceny prawidłowości wykonania czynności egzekucyjnych, a nie kwestii materialnoprawnych. Zarządzenia Prezesa ZUS dotyczące właściwości miejscowej nie muszą być publikowane w Dziennikach Urzędowych, a Dyrektor Oddziału ZUS jest właściwym organem egzekucyjnym. Wobec tego skarga została oddalona jako bezzasadna.
Stan faktyczny
Skarżąca A. S. złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymujące w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. oddalającą skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu nadpłaty podatku w Urzędzie Skarbowym w G. Skarżąca zarzuciła brak publikacji zarządzenia Prezesa ZUS dotyczącego właściwości miejscowej oddziału prowadzącego egzekucję, co miało naruszać konstytucję i prawo.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako bezzasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja - Klimczyk, Sędziowie WSA Agata Ćwik – Bury (spr.), Anna Tyszkiewicz - Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. 1.Przedmiotem skargi A. S. (dalej: strona, skarżąca) jest wydane w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 oraz art. 54 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej: ustawa egzekucyjna, u.p.e.a.) postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS) z dnia [...] r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. (dalej: Dyrektor) z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi z 14.09.2018 r. na czynność organu egzekucyjnego z [...] r., tj. zajęcie nadpłaty podatku w [...] Urzędzie Skarbowym w G. 2. Postępowanie przed organami administracji. 2.1. W dniu [...] r. Zakład działając jako wierzyciel, wystawił na skarżącą tytuły wykonawcze nr [...] oraz od [...] do [...]. Zakład decyzją: - z dnia [...] r. określił wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 03.2017 r. do 09.2017 r. - z dnia [...] r. określił wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 02.2016 r. do 02.2017 r. W dniu [...] r. Dyrektor, działając jako organ egzekucyjny, nadał ww. dokumentom klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji. Zawiadomieniem z dnia [...] r., nr [...], organ egzekucyjny dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej tj. nadpłaty z podatku skarżącej w [...] Urzędzie Skarbowym w G. Zawiadomienie o zajęciu z dnia [...] r. zostało doręczone dłużnikowi w dniu [...] r., natomiast skarżącej w dniu [...] r. wraz z odpisami tytułów wykonawczych nr [...] oraz od [...] do [...]. 2.2. Pismem z dnia 14.09.2018 r. strona reprezentowana przez męża – W. S., w ustawowym terminie wniosła skargę na zajęcie wierzytelności nr [...] z dnia [...] r. W piśmie tym wskazano, iż zajęcie narusza prawo gdyż podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego winno stanowić zarządzenie prezesa ZUS dotyczące właściwości miejscowej oddziału, który wszczął postępowanie, a które to zarządzenie nigdy oficjalnie nie zostało opublikowane. Zobowiązana wskazała również, że zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy publiczne mogą działać wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. W związku z tym, skoro Dyrektor działa na podstawie zarządzenia, do treści którego nikt spoza ZUS nie ma dostępu, to działanie takie narusza konstytucję i tym samym narusza prawo. Zarządzenia prezesa ZUS dotyczące właściwości miejscowej powinny zostać oficjalnie opublikowane. Jeśli do tego nie doszło, to nie mogą być stosowane. Jak wskazała kwestię właściwości miejscowej urzędów skarbowych Minister Finansów uregulował w rozporządzeniu z 19 listopada 2003 roku, w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych - to jeśli dla ZUS nie ma takich regulacji, prowadzenie postępowań egzekucyjnych jest niedopuszczalne. Jeżeli takie zarządzenie, jako akt prawa wewnętrznego ZUS, nie zostało ogłoszone, to nie może ono być stosowane. Jeśli w Polsce obowiązuje zasada jawności prawa to taka luka stanowi podstawę niezgodności z prawem każdego postępowania egzekucyjnego, ze względu na brak zgodnych z konstytucją podstaw do jego wszczęcia. Tym bardziej, że takie postępowanie wszczyna dyrektor oddziału, a nie prezes ZUS. Zobowiązana wskazała, że taka sytuacja jest niedopuszczalna i rażąco narusza prawa dłużnika, natomiast Dyrektor nie posiada uprawnień do prowadzenia egzekucji, wg strony zajęcie jest niedopuszczalne również z powodu rażącego naruszenia prawa przy wydaniu tytułów wykonawczych. Pismem z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor wezwał stronę do doprecyzowania złożonej pismem z dnia 14.09.2018r. skargi na czynność egzekucyjną, o wskazanie czy złożony środek prawny traktować należy jako skargę na czynności egzekucyjne w trybie przepisu art. 54 § 1 ustawy egzekucyjnej, czy też jako skargę złożoną w trybie przepisu art. 227 k.p.a. lub jako inny wniosek. W treści wezwania z dnia [...] r. pouczono stronę, iż w przypadku nieudzielenia odpowiedzi w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego pisma, wystąpienia z dnia 14.09.2018r. zostaną rozpatrzone jako skarga w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. Pomimo wezwania organu egzekucyjnego z dnia [...] r., pełnomocnik w odpowiedzi z dnia 22.10.2018 r. nie wskazał jednoznacznie podstawy wniesienia skargi z dnia 14.09.2018r., w związku z czym mając na uwadze treść pouczenia zawartą w wezwaniu z [...] r., organ egzekucyjny rozpatrzył skargę w trybie przewidzianym w art. 54 § 1 ustawy egzekucyjnej. Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], Dyrektor oddalił skargę z dnia 14.09.2018 r. na czynność organu egzekucyjnego z dnia [...] r., tj. zajęcie nadpłaty podatku w [...] Urzędzie Skarbowym w G. 2.3. Pismem z dnia 14.11.2018 r. skarżąca reprezentowana, przez męża, w ustawowym terminie wniosła zażalenie na postanowienie z dnia [...] r., nr [...]. Pełnomocnik powtórzył argumenty zawarte uprzednio w złożonej skardze na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego z dnia [...] r., a mianowicie brak stosownego aktu prawnego będącego podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, dotyczącego właściwości miejscowej oddziału, a który nigdy nie został oficjalnie opublikowany. Zdaniem strony działanie takie narusza art. 7 Konstytucji RP, natomiast zarządzenie prezesa ZUS dotyczące właściwości miejscowej powinno zostać oficjalnie opublikowane. Jeżeli do tego nie doszło, to nie może być stosowane. Powyższa luka stanowi podstawę niezgodności z prawem każdego postępowania egzekucyjnego ze względu na brak zgodnych z konstytucją podstaw do jego wszczęcia. W związku z powyższym Strona wniosła o doręczenie informacji wskazującej źródło prawne zawierające pełnomocnictwo dla Dyrektora. 2.4. DIAS zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora. W uzasadnieniu wskazał, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 54 ustawy egzekucyjnej. W myśl §1 tego przepisu zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z § 4 art. 54 u.p.e.a., skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z § 5 powołanego przepisu, w sprawie skargi, o której mowa w § 1, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. Stosownie do art. 1a pkt 2 ustawy egzekucyjnej, przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora może być wnoszona na czynności zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a więc na czynności o charakterze wykonawczym i to tylko wtedy, gdy ustawa nie przewiduje innych środków zaskarżenia (wyrok NSA z dnia 6.12.2013 r., sygn. akt II FSK 2988/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga składana w trybie art. 54 § 1 powołanej ustawy, powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego. W ramach skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarga w trybie art. 54 ustawy egzekucyjnej nie przysługuje natomiast na czynności procesowe, polegające na wydawaniu aktów administracyjnych, w ramach których organ egzekucyjny rozstrzyga o prawach i obowiązkach uczestników postępowania. W postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego przedmiotem kontroli jest prawidłowość zakwestionowanych czynności. Dokonując zatem oceny czynności egzekucyjnych organ egzekucyjny bada, czy w ramach zastosowanego środka czynności zostały dokonane zgodnie z przepisami ustawy egzekucyjnej. DIAS wskazał, iż po dokonaniu analizy treści zaskarżonego postanowienia Dyrektora z dnia [...] r., nr [...] zostało ono wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Stosownie do przepisu art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny w trakcie postępowania egzekucyjnego stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z akt sprawy wynika, iż organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w przepisie art. 1a pkt 12 lit. a powołanej ustawy, tj. egzekucję z innych wierzytelności pieniężnych (tiret 5). Stosując ten środek organ egzekucyjny, na podstawie art. 89 § 1 u.p.e.a. dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług (§ 2). Natomiast § 3 stanowi, iż jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny: 1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy: a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, c) - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność; 2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem; 3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1. Z kolei zgodnie z przepisem art. 67 § 2 ustawy egzekucyjnej, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera: 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia; 5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6) kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; 9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. W ocenie DIAS zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z dnia [...] r. nr [...] zawiera wszystkie wymienione wyżej elementy i spełnia wymogi określone w art. 67 § 2 ustawy egzekucyjnej, a także zostało sporządzone zgodnie obowiązującym wzorem, określonym w załączniku nr 5 do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanym w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1339 z późn. zm.). Zatem zastosowanie zajęcia wierzytelności pieniężnej było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Odnosząc się natomiast do podniesionej w skardze kwestii dotyczącej braku podstawy prawnej do prowadzenia przez Dyrektora postępowań egzekucyjnych, organ nadzoru wyjaśnia. Zgodnie z treścią art. 19 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej, organy administracji publicznej zobligowane zostały do przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. W zakresie właściwości rzeczowej art. 19 § 4 ustawy egzekucyjnej wskazuje między innymi zakres działania Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w stosowaniu środków egzekucyjnych w egzekucji z należności pieniężnych. Przepis art. 73 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1778 z późn. zm.) stanowi, że do zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy tworzenie, przekształcanie i znoszenie terenowych jednostek organizacyjnych oraz określanie ich siedziby, właściwości terytorialnej i rzeczowej. Z kolei w oparciu o § 2 ust. 3 pkt 1 statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13.01.2011 r. (Dz. U. Nr 18, poz. 93), Prezes Zakładu wydaje akty wewnętrzne, w tym zarządzenia w sprawie terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, oraz określa właściwość terytorialną zasięgu działania i siedzib terenowych jednostek organizacyjnych. Zgodnie z zarządzeniem Nr 10 Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 06.03.2008 r.. Oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. obejmuje zakresem działania teren miasta G. Przepisy ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1523 z późn. zm.) nie przewidują publikacji zarządzeń Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Dziennikach Urzędowych. Podniesiona zatem przez Stronę kwestia naruszenia prawa w wyniku braku publikacji zarządzenia Prezesa ZUS nie znajduje uzasadnienia. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy DIAS stwierdził, że Dyrektor jest organem egzekucyjnym uprawnionym rzeczowo do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zauważył również, że art. 22 § 2 u.p.e.a., jako kryterium ustalenia właściwego miejscowo organu egzekucyjnego wskazuje miejsce zamieszkania lub siedziby zobowiązanego w odniesieniu do egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości z zastrzeżeniem § 2a-3a. Jak wynika z akt sprawy, miejsce zamieszkania strony znajdowało się w G. przy ul. [...] [...]. 3. Postępowanie przed Sądem I instancji. 3.1. Pismem z dnia 21.01.2019 r., strona reprezentowana przez męża wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie DIAS z dnia [...] r., nr [...]. W treści skargi z dnia 21.01.2019 r. strona wniosła o uchylenie ww postanowienia DIAS wskazując iż postanowienie to wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa. Strona nie wskazała na czym polegało rażące naruszenie prawa przez organ i jaki konkretny przepis prawa został naruszony w sposób rażący. 3.2. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: 4.1. Skarga okazała się niezasadna. 4.2. Na wstępie należy podkreślić, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania). 4.3. Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest postanowienie w sprawie oddalenia skargi na czynność organu egzekucyjnego tj. zajęcie nadpłaty podatku. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia jest art. 54 u.p.e.a. Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania. Stosownie do art. 1a pkt 2 ustawy egzekucyjnej, przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Powołany środek zaskarżania ma na celu ocenę prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wykonawczym i technicznym. Skarga na czynności egzekucyjne składana w trybie art. 54 u.p.e.a. nie może być uniwersalnym środkiem zaskarżenia, za pomocą którego można skutecznie kwestionować ewentualne wadliwości postępowania egzekucyjnego, a które mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie egzekucyjnej. W trybie art. 54 u.p.e.a. nie można skutecznie wnieść skargi, kiedy zawiera ona podstawy dotyczące innego środka zaskarżenia, np. z art. 33 u.p.e.a. W ramach skargi na czynności egzekucyjne mogą być podnoszone kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego wyrok WSA w Warszawie z 30 stycznia 2019r., VII SA/Wa 1439/18, LEX nr 2643480) Podobnie wypowiedział się WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 17 kwietnia 2019r., I SA/Bd 96/19, stwierdzając, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności (LEX nr 2664584). Skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć zatem konkretnej czynności egzekucyjnej organu egzekucyjnego. Zgodnie z art. 54 § 4 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej. Na postanowienie organu egzekucyjnego o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. W trybie skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 u.p.e.a.) nie podlegają zatem rozpatrzeniu kwestie materialno-prawne. Kwestie te rozstrzygane są w trybie art. 34 u.p.e.a. i art. 59 u.p.e.a. Postępowanie skargowe nie może być traktowane jako uniwersalny środek zaskarżenia, w ramach którego można podnosić kwestie podlegające rozpoznaniu w odrębnych trybach postępowania. Powyższe uwagi są istotne dla rozpoznania przedmiotowej sprawy, albowiem wyznaczają ramy kontroli sądowej, a w realiach niniejszej sprawy skarżąca zakwestionowała dokonane zajęcie rachunku bankowego, jednak nie kwestionowała okoliczności formalnoprawnych, odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności egzekucyjnych.  4.4. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że kontrola legalności zaskarżonego postanowienia również w ramach art. 134 p.p.s.a. nie wykazała naruszenia prawa. W tym ramach trafnie DIAS podniósł, że art. 19 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej, zobowiązuje organy administracji publicznej do przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. W zakresie właściwości rzeczowej art. 19 § 4 u.p.e.a. wskazuje, iż Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek. Przepis art. 73 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. stanowi, że do zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy tworzenie, przekształcanie i znoszenie terenowych jednostek organizacyjnych oraz określanie ich siedziby, właściwości terytorialnej i rzeczowej. Natomiast w oparciu o § 2 ust. 3 pkt 1 statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13.01.2011 r., Prezes Zakładu wydaje akty wewnętrzne, w tym zarządzenia w sprawie terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz określa właściwość terytorialną zasięgu działania i siedzib terenowych jednostek organizacyjnych. Zgodnie z zarządzeniem Nr 10 Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 06.03.2008 r. Oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. obejmuje zakresem działania teren miasta G. Organ nadzoru aprobuje również stanowisko organu egzekucyjnego, zgodnie z którym przepisy prawa nie przewidują publikacji zarządzeń Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Dziennikach Urzędowych. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że Dyrektor jest organem egzekucyjnym uprawnionym rzeczowo do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zauważyć również należy, że art. 22 § 2 u.p.e.a., jako kryterium ustalenia właściwego miejscowo organu egzekucyjnego wskazuje miejsce zamieszkania łub siedziby zobowiązanego w odniesieniu do egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości z zastrzeżeniem § 2a-3a. Skoro, jak wynika z akt sprawy, w dniu wystawienia przez Zakład tytułów wykonawczych o numerach [...], od [...] do [...] oraz ich doręczenia przez organ egzekucyjny miejsce zamieszkania skarżącej znajdowało się w G. przy ul. [...] [...], to postępowanie organów było zgodne z powołanymi wyżej przepisami. 4.5. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, uznając ją za bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło