I SA/Gl 174/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. w kwestii wniosku skarżącej Spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach "A" Sp. z o.o. w K. zwrócił się między innymi o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku zawartego na urzędowym formularzu z dnia 5 stycznia 2016 r. odnotowano, że postanowieniem z dnia 18 grudnia 2015 r. Sąd Rejonowy w C. ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku Spółki. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy (majątek lub środki finansowe) Spółki stanowi kwotę 5.000,00 zł. Wartość środków trwałych wyniosła 36.884,17 zł. W poprzednim roku obrotowym poniosła stratę w kwocie 51.489,28 zł. Spółka nie posiada rachunku bankowego. Analiza ww. oświadczenia o majątku i dochodach skłoniła referendarza sądowego do wystosowania do Spółki wezwania (pismo z dnia 9 marca 2016 r.), w którym zobowiązano ją do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dokumentów źródłowych obrazujących jej sytuację finansową. W wezwaniu doręczonym adresatowi pouczono wnioskującą Spółkę, że niezastosowanie się do jego treści w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę przesłanki przyznania prawa pomocy określonej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej w skrócie: "P.p.s.a". Jednocześnie z wezwaniem referendarza doręczono Spółce informację o wysokości wpisu sądowego od skargi, ustaloną w oparciu o art. 218 P.p.s.a. W dniu 23 marca 2016 r. uiszczono należny w tej sprawie wpis sądowy. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być [podkreślenie własne] przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze konstrukcję ww. przepisu, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt II OZ 1114/08, LEX nr 527732). Należy nadto w tym miejscu wyjaśnić, ze ocena zasadności wniosków o przyznanie prawa pomocy sprowadza się w praktyce do badania wzajemnej relacji pomiędzy bieżącymi, płynnymi aktywami podmiotu, który o to prawo się ubiega, a szacowanymi kosztami sądowymi, niezbędnymi do poniesienia w danym postępowaniu sądowym. Na gruncie ujednoliconego stanowiska judykatury należy nadto odnotować, że oceniając, czy podmiot wnoszący o przyznanie prawa pomocy wypełnił ciążący na nim z mocy przepisu art. 246 P.p.s.a. obowiązek, sądy administracyjne powinny badać przedłożone dokumenty źródłowe, o których mowa w art. 255 tej ustawy, pod kątem aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 4 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FZ 370/10, LEX nr 663464). Przenosząc na grunt tej sprawy licznie przytoczone wyżej poglądy judykatury przyszło stwierdzić, że na poparcie wniosku Spółki nie przedłożono żadnych dokumentów, które pozwoliłby na zobrazowanie jej aktualnej sytuacji majątkowej. Taka bierna postawa procesowa strony, która wnosi o zastosowanie wobec niej uprzywilejowanej pozycji w postępowaniu sądowym, nie może zasługiwać na aprobatę. Taki stan rzeczy wyklucza w konsekwencji przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Co więcej, Spółka uiściła należny wpis sądowy, co oznacza, że gdyby rozpoznany wniosek dotyczył wyłącznie tej opłaty, to postępowanie wpadkowe w zakresie prawa pomocy zostałoby umorzone na gruncie art. 249a P.p.s.a. Reasumując, skarżąca Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i dlatego, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., w związku z art. art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.