I SA/Gl 1743/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. (S.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – rozłożenia na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę w kwestii wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. A. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]nr [...], na podstawie której rozłożono na 13 rat zapłatę zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu karty podatkowej za okres od lutego 2010 r. do grudnia 2011 r. w łącznej wysokości [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę. W jej treści skarżący wniósł "z ostrożności procesowej" o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, przy czym nie przedstawił jakiejkolwiek argumentacji przemawiającej za wstrzymaniem wykonania tej decyzji. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie oraz załączył swoje postanowienie z dnia [...]nr [...], o odmowie wstrzymania powyżej opisanej decyzji z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, iż regułą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wynikającą z treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."), jest to, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast zgodnie z art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a., w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie – organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W niniejszej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w K., powołanym wcześniej postanowieniem z dnia [...] odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z kolei w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Powyższe postanowienie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 P.p.s.a.). W tym miejscu wypada podkreślić, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów administracyjnych dotyczy tylko tych spośród nich, które takiemu wykonaniu podlegają, a zatem korzystają z przymiotu wykonalności. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.). Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 295 i n.). W świetle powyższego co do zasady cechy tej nie mają akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.). Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją utrzymano w mocy decyzję pierwszoinstancyjną w sprawie rozłożenia na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych wraz z odsetkami za zwłokę. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe rozstrzygnięcie nie kreuje obowiązku podatkowego i nie obliguje adresata do określonego zachowania. Nie może być również wykonane w trybie przymusowym poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. W przypadku bowiem niedotrzymania terminu płatności którejkolwiek z rat, na jakie została rozłożona zaległość podatkowa, następuje z mocy prawa wygaśnięcie decyzji o rozłożeniu na raty zapłaty zaległości podatkowej – w części dotyczącej raty niezapłaconej w terminie płatności, stosownie do art. 259 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja należy do tej kategorii aktów administracyjnych, które nie posiadają przymiotu wykonalności, a tym samym nie można orzec o wstrzymaniu jej wykonania. Na marginesie trzeba zwrócić uwagę, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji jest wskazanie we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy, ponieważ art. 61 § 3 P.p.s.a. uzależnia zastosowanie tej instytucji od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Strona skarżąca dążąc zatem do wstrzymania wykonania decyzji musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14, opubl. w Lex pod nr 1464732). Ponieważ postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady wykonalności decyzji, strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenia płynące z jej wykonania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12, opubl. w Lex pod nr 1145639). We wniosku należy wskazać, w czym miałoby się wyrażać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 763/14, opubl. w Lex pod nr 1470059). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący nie przedstawił jakichkolwiek okoliczności, które miałyby przemawiać za zastosowaniem tymczasowej ochrony przewidzianej w art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie wskazał nawet, która z przesłanek uzasadnia wstrzymanie zaskarżonego aktu, nie zawarł też żadnego uzasadnienia w tej kwestii. Tym niemniej brak cechy wykonalności zaskarżonej decyzji przesądza o niemożliwości pozytywnego rozpoznania wniosku skarżącego o wstrzymanie jej wykonania. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a.