I SA/Gl 175/11

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 maja 2011 r. sprawy ze skargi L.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Odpowiadając na wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek, podkreśliła, że od dłuższego czasu jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, oraz że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem, otrzymującym wynagrodzenie, i ze studiująca córką Według wniosku strona nie posiada żadnego majątku, poza prawem do lokalu, w którym zamieszkuje. We wcześniejszych pismach wnioskodawczyni zwróciła uwagę na problemy zdrowotne jej i jej małżonka Referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez: udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, przedłożenie zaświadczenia w sprawie bezrobocia, nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2010 złożonych przez skarżącą oraz inne osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, przedłożenie wyciągów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat, nadesłanie zaświadczenia wystawionego przez szkołę lub uczelnię potwierdzającego, że córka skarżącej uczy się w tej placówce (zastrzeżono, że zaświadczenie to powinno odpowiadać na pytanie, czy otrzymuje ona jakąkolwiek pomoc finansową, a także czy nauka jest odpłatna, a jeśli tak, to winno wskazywać tryb i formę płatności), nadesłanie dokumentów dotyczących stanu zdrowia skarżącej i jej małżonka oraz sprecyzowanie miesięcznej wysokości wydatków związanych z leczeniem, w szczególności z zakupem leków, i wykazanie tych wydatków za pomocą faktur VAT, paragonów wystawionych przez apteki, szpitale, przychodnie itp. oraz udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Odpowiadając na to wezwanie skarżąca nadesłała: zaświadczenie, potwierdzające, że jest osobą bezrobotną, nie otrzymującą obecnie jakichkolwiek świadczeń z tego tytułu, zaświadczenie pracodawcy jej małżonka (wysokość wynagrodzenia za marzec bieżącego wyniosła 2573,56 zł) oraz pierwszą stronę indeksu jej córki. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając, także na wezwanie, stosowną dokumentację źródłową. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżąca nie wykazała, iż w jej sytuacji zachodzi przesłanka do uwzględnienia jej żądania w całości, nie wykonując wszystkich punktów wezwania referendarza sądowego. Zignorowała w szczególności wezwanie w części odnoszącej się do zeznań podatkowych, których treść mogłaby pozwolić wykluczyć możliwość, iż w jej gospodarstwie domowym uzyskiwane są dochody także z innych źródeł niż wskazane we wniosku. Z drugiej strony nie nadesłała dokumentów obrazujących wydatki tego gospodarstwa. Uniemożliwia to ustalenie skali tych wydatków, a nadto stwierdzenie niezwykle istotnej z punktu widzenia prawa pomocy okoliczności – czy rodzina skarżącej reguluje na bieżąco wszystkie wydatki, czy ma też z tym jakieś trudności. Jest tak tym bardziej dlatego, że nie przedłożono także dowodów dotyczących stanu zdrowia i wydatków na leczenie oraz że nie wykonano wezwania w części odnoszącej się do edukacji córki skarżącej w taki sposób, jaki precyzyjnie wskazano w wezwaniu. To, że skarżąca nie wykazała, iż nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, nie oznacza jednak, że nie wykazała ona zarazem łagodniejszej przesłanki – iż nie może ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym, według art. 245 § 3 P.p.s.a., m. in. zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku, że w stosunku do wnioskodawczyni taka przesłanka została spełniona, prowadzi wzgląd przede wszystkim na fakt, że od dłuższego czasu jest ona osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, pozostającą wraz z córką na utrzymaniu męża. Dalszą kwestią – z punktu widzenia rozpatrywanego zakresu zwolnienia – pozostaje, iż wysokości dochodów tego ostatniego nie można ustalić z całkowitą pewnością, z uwagi na brak jego zeznania podatkowego. Zaznaczyć wypada, że wybór powyższej postaci częściowego prawa pomocy na obecnym etapie postępowania w sposób pełniejszy niż ustanowienie adwokata przyczynia się do realizacji przysługującego skarżącej prawa do sądu. Stoi ona wszak przez koniecznością uiszczenia wpisu od skargi, stanowiącego element kosztów sądowych, od których ją zwolniono, natomiast udział profesjonalnego pełnomocnika na razie nie jest jeszcze potrzebny. Zgodnie bowiem z art. 175 § 3 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 194 § 4 P.p.s.a. – staje się on niezbędny dopiero w przypadku sporządzenia skargi kasacyjnej lub zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Ponadto w myśl art. 6 P.p.s.a. Sąd powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań, a według art. 134 § 1 P.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Podkreślić również trzeba, że odmowa ustanowienia adwokata nie pozbawia skarżącej możliwości złożenia kolejnego wniosku w tej materii na dalszym etapie postępowania, kiedy ewentualnie będzie zachodziła taka potrzeba. Składając kolejny wniosek, powinna ona wykazać się jednak większą starannością, przedkładając wszystkie niezbędne dowody, przede wszystkim zaś kopie zeznań podatkowych oraz dokumenty obrazujące niezbędne wydatki życiowe, w tym na leczenie oraz na edukację córki. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.