I SA/Gl 177/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-03-09

Skład orzekający: Piotr Łukasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy wcześniej przyznano spółce prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi, a okoliczności finansowe spółki nie uległy zmianie, można ponownie przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Spółce można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej), jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. W sytuacji, gdy wcześniej przyznano już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, a okoliczności finansowe spółki nie uległy zmianie, sąd powinien utrzymać wcześniejsze rozstrzygnięcie, uznając, że spółka nadal nie jest w stanie uiścić wpisu.
Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach oddalającego jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w sprawie podatku od nieruchomości. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, spółka wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów, powołując się na trudną sytuację finansową, zajęte rachunki bankowe i umorzone postępowania egzekucyjne. Wcześniej, postanowieniem z 10 kwietnia 2015 r., referendarz sądowy przyznał spółce prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą Spółkę od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia zwolnić skarżącą Spółkę od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Postanowieniem z 10 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy przyznał A Sp. z o.o. w K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu argumentował, że wnioskująca Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, uprawdopodobniła nadto, że nie może korzystać z rachunków bankowych. Rozpoznający wniosek zaakcentował nadto, iż na Spółce ciążą bardzo wysokie zobowiązania, których spłata przekracza jej możliwości płatnicze. Z tych też m.in. powodów oddalono wniosek skarżącej o ogłoszenie upadłości, wskazując na brak środków na przeprowadzenie takiego postępowania. Wyrokiem z dnia 6 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Spółki na decyzję wskazaną w rubrum niniejszego postanowienia. Wnosząc skargę kasacyjną od ww. orzeczenia kończącego to postępowanie w pierwszej instancji, w reakcji na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 750 zł, Spółka zwróciła się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (patrz druk PPPr z dnia 11 stycznia 2016 r.) poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W motywach wniosku odnotowała, że nie dysponuje środkami finansowymi na uiszczenie należnej opłaty sądowej. Podkreśliła, że dramatyczna sytuacja finansowa jest pokłosiem katastrofy budowlanej z 28 stycznia 2006 r. i nie ulega w dalszym ciągu poprawie. Wobec Spółki prowadzone są postępowania egzekucyjne, część których została umorzona z uwagi na brak środków (m.in. na podstawie postanowienia z dnia [...] r.). Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy Spółki wynosi 50.000,00 zł. Wartość środków trwałych jest równa 0. Strata netto w 2014 r. wyniosła 20.610,16 zł (według bilansu za 2014 r.). Spółka wyjaśniła nadto, że z uwagi na przyjęty okres sprawozdawczy nie ma jeszcze obowiązku sporządzenia sprawozdania finansowego za 2015 r., co skutkuje przedstawieniem jej stanu majątkowego ze stanem na 2014 r. Wniosek został w dalszej kolejności uzupełniony o dokumenty źródłowe, które nadesłano w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego. Przedstawione dokumenty potwierdzają wskazane wyżej dane. Wynika z nich nadto, że w 2014 r. Spółka posiadała aktywa, które w znacznej części stanowiły należności krótkoterminowe, w tym od jednostek powiązanych. Strata z lat ubiegłych - na 31 grudnia 2014 r. – wyniosła 37.621.258,91 zł. W 2014 r. Spółka nie osiągnęła przychodu netto ze sprzedaży towarów i usług, ponosząc przy tym koszty działalności operacyjnej w kwocie 7.649,83 zł i koszty finansowe o wartości 12.963,98 zł. W okresie od stycznia do listopada 2015 r. Spółka nie odnotowała dostawy towarów, ani świadczenia usług, które byłyby opodatkowane podatkiem od towarów i usług. W przedłużonym terminie, Spółka nadesłała dokumenty źródłowe, które potwierdziły okoliczność objęcia jej rachunków bankowych postępowaniami egzekucyjnymi. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a.") przyznanie osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m.in. zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Co istotne, strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna tę okoliczność udowodnić. Jest poza sporem, że winna uwzględnić przy tym fakt, że na wcześniejszym etapie postępowania wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, które zachowało swą moc. Taki stan rzeczy wystąpił w niniejszej sprawie, gdyż prawomocnym postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2015 r. przyznano już Spółce prawo pomocy, zwalniając ją z wpisu od skargi. W tym stanie rzeczy odnotować wypada, że w myśl z art. 164 P.p.s.a. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem, zaś stosownie do art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w rachubę tylko wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie nie dowiedziono, że zmiana ta wystąpiła, wręcz przeciwnie – na gruncie złożonych dokumentów źródłowych i oświadczeń uznano, że wciąż utrzymuje się sytuacja, która istniała w czasie, gdy rozpoznawano poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy. Działalność gospodarcza Spółki jest bowiem w dalszym ciągu wygaszona; rachunki bankowe zajęte, a strata, z roku na rok, ulega dalszemu powiększeniu. Brak jest więc jakichkolwiek podstaw, by odstępować od oceny jej możliwości płatniczych, jaka została przyjęta w postanowieniu z dnia 10 kwietnia 2015 r., według której wnioskująca Spółka nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi, a obecnie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Przyjęte rozstrzygnięcie doznaje wzmocnienia na gruncie innych postanowień sądów administracyjnych, mocą których Spółce przyznano prawa pomocy, przykładowo w orzeczeniach z dnia: 1 września 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1326/14, 10 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 1277/13 oraz 20 września 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1741/13 (wszystkie dostępne w bazie orzeczeń na stronie internetowej nsa.gov.pl). W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło