I SA/Gl 1805/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak, Teresa Randak (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2014 r. sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją dotyczącą nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w K. – dalej określany zamiennie "DIS" – po rozpatrzeniu zażalenia S.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] nr [...] w sprawie stwierdzenia u S.W. nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów osób fizycznych za 1994 r. w kwocie [...] zł oraz stwierdzenia przedawnienia roszczenia o zwrot tej nadpłaty, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art 239 i art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając postanowienie, DIS wskazał, że pismem z dnia 22 kwietnia 2013 r. S.W. reprezentowany przez pełnomocnika J.W. wystąpił do Ministra Finansów m.in. o wyeliminowanie w trybie nadzwyczajnym decyzji Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...] nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego nr [...] w sprawie stwierdzenia u S.W. nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów osób fizycznych za 1994 r. w kwocie [...] zł. Powyższy wniosek został przekazany przez Ministerstwo Finansów przy piśmie z dnia 5 czerwca 2013 r. nr [...] do Dyrektora Izby Skarbowej w K. celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. Dyrektor Izby Skarbowej w K. pismem z dnia 09 lipca 2013 r. wezwał pełnomocnika strony do uzupełnienia wniosku z dnia 22 kwietnia 2013 r. poprzez jednoznaczne wskazanie, na podstawie której z przesłanek wymienionych w punktach od 1 – 11 w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej oparte jest żądanie wznowienia postępowania oraz przedstawienie adekwatnych do tej przesłanki dowodów i okoliczności uzasadniających wyeliminowanie decyzji ostatecznej w oparciu o tę przesłankę. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu 16 lipca 2013 r. pełnomocnik udzielił odpowiedzi i wskazał, że pismem z dnia 17 czerwca 2013 r. wystąpił do Ministerstwa Finansów Departamentu Polityki Podatkowej i wycofał swoje wcześniejsze żądanie zawarte w piśmie z dnia 22 kwietnia 2013 r. w przedmiocie uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym za 1994 r. Z uwagi na to, że wniosek podatnika o wznowienie postępowania został wycofany Dyrektor Izby Skarbowej w K. w dniu [...] wydał postanowienie nr [...], w którym odmówił wszczęcia postępowania w powyższej sprawie. Na powyższe postanowienie pełnomocnik strony – J.W. w dniu 02 października złożył zażalenie. W treści zażalenia postawił zarzut pracownikom organów podatkowych, którzy jego zdaniem przy rozpatrywaniu jego sprawy powołali niewłaściwe przepisy Ordynacji podatkowej, co w jego ocenie stanowiło oszustwo podatkowe. Po zapoznaniu się z materiałem zgromadzonym w sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając jako organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Podniósł, że podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z jego treścią, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Komentowany przepis przewiduje nie tylko formę odmowy wszczęcia postępowania podatkowego, lecz także instytucję odmowy wszczęcia postępowania. W przepisie tym zostały bowiem uregulowane podstawy odmowy wszczęcia postępowania. Przepis art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej ustanawia dwie podstawy odmowy wszczęcia postępowania: 1) gdy żądanie wniesione zostało przez osobę niebędącą stroną, 2) jeżeli z "jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". Wskazując, że pełnomocnik pismem z dnia 17 czerwca 2013 r. wycofał żądanie skierowane do Ministra Finansów o wyeliminowanie w trybie nadzwyczajnym decyzji Izby Skarbowej O/Z w C. z dnia [...] nr [...] organ zaakcentował, że nie można było nadać mu biegu z uwagi na jego braki formalne przed uzupełnieniem tych braków co bez wątpienia stanowiło okoliczność, z powodu której postępowanie nie mogło się toczyć. W ocenie organu odwoławczego postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. zostało prawidłowo oparte na mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisie art.165 a § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, który ma charakter formalny i ze swej istoty nie dotyczy kwestii materialnoprawnych . Powoływanie się pełnomocnika w zażaleniu na przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz przepisy rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych jako podstawy zarzutów zażalenia uznał za bezzasadne i nie zasługujące na uwzględnienie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik skarżącego stwierdził, że wycofał żądanie skierowane do Ministra Finansów o uchylenie w trybie wznowienia postępowania ostatecznej decyzji Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym za 1994 r. Dalej pełnomocnik przedstawił przebieg postępowania w w/w sprawie, w tym decyzje organów podatkowych i rozstrzygnięcia sądów administracyjnych by zaakcentować, że do dnia wniesienia skargi nie zwrócono podatnikowi nadpłaty w podatku pomimo, że obowiązek ten ciążył na organie podatkowym. W tym zakresie organ winien działać z urzędu i jak nazwał to pełnomocnik "podatnik nie miał obowiązku upominać się o zwrot tych podatków". Końcowo wskazał, że wystąpił z wnioskiem z dnia 25 listopada 2013 r. do organów ścigania o pociągnięcie do odpowiedzialności karnej pracowników organów podatkowych za składanie fałszywych zeznań. W kolejnych pismach procesowych z dnia 16 stycznia 2014 r. i z dnia 3 marca 2014 r. pełnomocnik co do zasady powtórzył argumentację zawartą w skardze oraz wniósł o zawieszenie postępowania sądowego. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie będące przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa, w sposób uzasadniający wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ). Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie DIS z dnia [...] nr [...] utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] nr [...] dotyczące odmowy wszczęcia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...] nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego nr [...] w sprawie stwierdzenia u S.W. nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów osób fizycznych za 1994 r. w kwocie [...] zł. oraz stwierdzenia przedawnienia roszczenia o jej zwrot. Stan faktyczny sprawy pozostaje poza sporem. Jak wskazał pełnomocnik skarżącego w skardze "(...) informują Wysoki Sąd, że wycofałem swoje żądanie odnośnie uchylenia w trybie wznowieniowym postępowania ostatecznej decyzji Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym za 1994 r.". W aktach podatkowych sprawy znajdują się ponadto: 1) pismo DIS – u z dnia 9 lipca 2013 r. wzywające pełnomocnika do wskazania przesłanek żądania wznowienia postępowania określonych w art. 240 § 1 pkt 1 – 11 Ordynacji podatkowej (karta nr 6 akt); 2) odpowiedź na w/w pismo pełnomocnika podatnika z dnia 16 lipca 2013 r., informujące organ, że wycofał żądanie skierowane do Ministra Finansów, a dotyczące m.in. wznowienia postępowania w sprawie decyzji Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym za 1994 r. (karta nr 7 akt). W przedstawionym stanie faktycznym, zastosowanie przez DIS normy prawnej wynikającej z art. 165 a Ordynacji podatkowej należy uznać za zgodne z prawem. Jak bowiem stanowi ten przepis, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że użyty w przepisie art. 165a Ordynacji podatkowej zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (A. Znamiec, "Sposoby zakończenia postępowania podatkowego", cz. I. Teza nr 6 (w:) CASUS nr 2 z 2008 r., s. 39). Orzekając w zakresie odmowy wszczęcia postępowania organ podatkowy nie rozstrzyga o zasadności żądania czy przedmiotowości postępowania w sprawie, lecz bada wyłącznie formalne przesłanki nadania biegu złożonemu wnioskowi. Przy czym wymaga zaakcentowania, że odmowa wszczęcia postępowania nie jest uzależniona od uznania organu podatkowego, a jest obligatoryjnym następstwem stwierdzenia przez organ przesłanek wyszczególnionych w przepisie art. 165a Ordynacji podatkowej. W przedmiotowej sprawie jak wyżej wskazano, pełnomocnik nie wskazał na podstawie jakiej przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 1 – 11 Ordynacji podatkowej domaga się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Izby Skarbowej, informując organ, że wycofał pismem z dnia 17 czerwca 2013 r. w/w żądanie skierowane do Ministra Finansów. Powyższą okoliczność potwierdził także Minister Finansów w piśmie z dnia 21 sierpnia 2013 r., nr [...] (karta nr 10 akt podatkowych) przesyłając przy w/w piśmie potwierdzoną kserokopię pisma pełnomocnika strony skarżącej z dnia 17 czerwca 2013 r. (karta nr 9 akt podatkowych). W ocenie Sądu, brak wskazania przesłanki, w oparciu o którą pełnomocnik domagał się wznowienia postępowania i uchylenia ostatecznej decyzji w powiązaniu z wycofaniem wniosku spełniało okoliczność wynikającą z art. 165 a Ordynacji podatkowej dotyczącej niemożliwości wszczęcia postępowania. Trudno bowiem uznać, że istniała taka możliwość, skoro pełnomocnik wycofał żądanie. Przepis art. 165 a Ordynacji podatkowej nakłada na organ podatkowy wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania m.in. w sytuacji, gdy "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". Niewątpliwie tę inną przyczyną w badanej sprawie było: - po pierwsze, brak określenia podstaw wznowienia; - po drugie, wycofanie wniosku. W ocenie Sądu dokonane ustalenia w pełni uzasadniały rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu, które nie narusza przepisów prawa. Mając na względzie argumentację pozostałych zarzutów podniesionych w skardze – w istocie nie dotyczących zaskarżonego postanowienia – brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wyklucza zarzucenie organowi podatkowego dowolności w zakresie ustaleń faktycznych, a także prawnych konsekwencji stwierdzonych faktów. Z tych też powodów Sąd stwierdza, że DIS prowadząc postępowanie i rozstrzygając sprawę nie naruszył przepisów prawa a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Tym samym uznając skargę za niezasługującą na uwzględnienie Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.