I SA/Gl 1810/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Asesor WSA Teresa Randak, Protokolant Halina Modliszewska, po rozpoznaniu w dniu 7 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej - umorzenia zaległości 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu radcy prawnego K. M. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...] umarzającą zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie [...] zł. W podstawie prawnej decyzji powołano przepisy art. 233 § 1 pkt 1 i art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn zm.). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności wyjaśniono, że wnioskiem z dnia [...] 2004 r., uzupełnionym pismami z [...] i [...] 2004 r., H. M. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. o zwolnienie płatnika tj. ZUS O/C. z obowiązku pobierania podatku dochodowego od osób fizycznych od przyznanej renty z powodu trudnych warunków materialnych w jakich obecnie się znajduje oraz o umorzenie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie [...] zł. W związku ze złożonym przez stronę wnioskiem przeprowadzono postępowanie dowodowe, w trakcie którego spisano protokół o stanie majątkowym, przeanalizowano złożone dokumenty dotyczące osiąganych dochodów oraz zaświadczenia i pisma z "A" we W. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. po zbadaniu sprawy decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił zwolnienia płatnika – ZUS O/C. z obowiązku pobrania zaliczek na podatek dochodowy od wypłacanej renty w roku 2004 r. W sprawie umorzenia wydana została odrębna decyzja z dnia [...] r. odmawiająca umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. Od powyższych decyzji H. M. złożył odwołanie wnosząc o ich uchylenie. Organ I instancji po ponownym przeanalizowaniu sprawy w oparciu o art. 226 i art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej uwzględnił odwołanie strony w części dotyczącej umorzenia zaległości i decyzją z dnia [...] r. nr [...] umorzył zaległość podatkową z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. W odwołaniu od tej decyzji H. M. wniósł o jej uchylenie. Dyrektor Izby Skarbowej w K. po zbadaniu sprawy i przeprowadzeniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając zajęte w sprawie stanowisko podniesiono, że odwołanie nie zawiera żadnych zarzutów merytorycznych wobec decyzji organu pierwszej instancji. Organ podatkowy ma bowiem przede wszystkim obowiązek ocenić na podstawie okoliczności wskazanych przez podatnika, czy w sprawie zachodzi sytuacja uzasadniająca uwzględnienie odwołania. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że strona nabyła prawo do ulgi poprzez uwzględnienie wniosku w sprawie umorzenia zaległości przez organ podatkowy pierwszej instancji. W opinii organu odwoławczego, strona nie powinna utracić praw nabytych. Wyrażono pogląd, że ocenie takiej nie można zarzucić dowolności, gdyż opiera się ona na przyjętej w orzecznictwie wykładni przepisów dotyczących przyznawania ulg podatkowych i mieści się w ramach przyznanego organom skarbowym uznania administracyjnego. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, brak jest podstaw do uznania, iż decyzja organu I instancji narusza prawo. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. M. wniósł o uchylenie powyższej decyzji nie zgadzając się z jej rozstrzygnięciem. Powołując się na swoją trudną sytuację materialną w jakiej się obecnie znajduje wniósł o zwolnienie płatnika z pobierania zaliczek na podatek dochodowy od wypłacanej renty w 2004 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowym kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarga uzasadniona nie jest, albowiem wbrew jej twierdzeniom, zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Na samym wstępie rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji ostatecznej wskazać trzeba, że chodzi o decyzję organu odwoławczego, którą utrzymano w mocy korzystną dla skarżącego decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...] umarzającą zaległość podatkową z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. W tych okolicznościach stwierdzić należy, iż skarga istotnie nie zawiera żadnych merytorycznych zarzutów odnoszących się do zaskarżonej decyzji zaś zawarte w skardze żądania pozostają poza kontrolą Sądu Administracyjnego. Analizując stanowisko zajęte w niniejszej sprawie przez organy podatkowe należy powtórzyć, że w świetle brzmienia art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej nie budzi wątpliwości, że wydanie decyzji umarzającej zaległość podatkową, bądź odsetki za zwłokę jest prawem, a nie obowiązkiem organów podatkowych. Jest również poza sporem, że ocena czy spełnione zostały w indywidualnie oznaczonym przypadku przesłanki określone w art. 67 § 1 Ordynacji stanowi zagadnienie natury słusznościowej, które wymyka się spod kontroli Sądu Administracyjnego, uprawnionego, o czym była już mowa wyżej, jedynie do kontroli zgodności z prawem decyzji i innych rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Kontroli tej podlega natomiast poprawność postępowania dowodowego i wynikających zeń konkluzji, w świetle art. 122 Ordynacji podatkowej jest bowiem poza sporem, że organy podatkowe rozstrzygając wniosek strony, obowiązane sa podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Dotychczasowe orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego stoi także na stanowisku, że ustawodawca stanowiąc w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej materialno-prawną podstawę umarzania zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę, upoważnił organy podatkowe do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego, pozostawiając im ocenę, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie, jak również ocenę zakresu tego umorzenia. Kontrola legalności wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do badania, czy w procesie dochodzenia do tej decyzji organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes społeczny uzasadniający umorzenie zaległości podatkowej lub odsetek oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 1999 r., SA/Sz 1031/98, Temida (CD), Gdańsk 2005). Prezentowane poglądy dotyczą również możliwości umarzania należności podatkowych w niniejszej sprawie. Rozpatrując sprawę w tak zakreślonych ramach, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja w żadnej mierze nie wykraczała poza ramy uznania administracyjnego i podjęta została po przeprowadzeniu dokładnego postępowania dowodowego. Generalnie bowiem organy podatkowe ustaliły w niezbędnym zakresie stan faktyczny i wyprowadziły zeń wnioski mieszczące się w granicach swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 191 Ordynacji podatkowej. Ustalenia te dotyczyły w szczególności sytuacji materialnej skarżącego i sprowadzały się do stwierdzenia, że skarżący od [...] 2004 r. ma przyznane świadczenie rentowe w wysokości [...] zł, które jest zmniejszone o alimenty w związku z czym miesięcznie otrzymuje świadczenie w wysokości [...] zł. H. M. mieszka sam, zajmuje dwa pomieszczenia wraz z gankiem w domu mieszkalnym, który jest własnością jego syna M.M.. Posiada samochód osobowy marki [...] rok produkcji [...]. W tych okolicznościach podzielić trzeba pogląd organów podatkowych, że sytuacja materialna skarżącego jest trudna i spełnione zostały przesłanki w postaci ważnego interesu podatnika z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej zezwalające do umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. Podzielić też trzeba stanowisko organu odwoławczego, że zaskarżona decyzja nie uchybiała obowiązującej w tym zakresie procedurze, bowiem organ podatkowy I instancji z zachowaniem obowiązujących zasad zbadał sytuację materialną strony i poddał ocenie racje, na które się powoływała. Z dotychczasowych spostrzeżeń wynika, że brak podstaw do tego, by kwestionować ocenę dokonaną w rozpatrywanej sprawie przez organy podatkowe i dopatrywać się naruszeń prawa, których stwierdzenie skutkować musiałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji. Wyrażone w decyzji stanowisko organu zostało nadto dostatecznie pod względem formalnym uzasadnione. Decyzja ta nie uchybia także przepisom prawa materialnego, gdyż poczynione rozważania należy podzielić. W istocie bowiem trafnych ustaleń organ wysnuł zasadne wnioski. W sumie zatem należało skargę uznać za bezzasadną co skutkować musiało jej oddaleniem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).