I SA/Gl 183/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi p o s t a n a w i a przywrócić skarżącemu termin do uzupełnienia braku formalnego skargi. Pismem z dnia 23 lutego 2009 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca to wezwanie została zwrócona nadawcy z adnotacjami z których wynika, że uległa ona uszkodzeniu ("nadszedł uszkodzony") oraz że pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 27 lutego 2009 r. i 9 marca 2009 r. nie była podjęta w terminie. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2009 r. Sąd odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia jej braku formalnego, przyjmując, iż wezwanie w tym zakresie zostało skutecznie doręczone w trybie określonym w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.). Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru odpisu tego postanowienia, odpis ów, choć wysłany na adres skarżącego, doręczono w dniu 24 kwietnia 2009 r. innemu podmiotowi, określonemu jednak jako osoba uprawniona do odbioru przesyłki. Osoba ta własnoręcznym podpisem oraz pieczęcią "firmową" potwierdziła odbiór przesyłki. Pismem z dnia 16 maja 2009 r., nadanym w tym samym dniu, skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Uzasadniając wniosek, stwierdził, że nie otrzymał ani wezwania, ani związanego z nim awiza. Jako jedną z możliwych przyczyn tego stanu rzeczy wskazał schorzenia psychiatryczne swojej małżonki, która stale przebywa w jego miejscu zamieszkania, podkreślając, iż "istnieje uzasadnione podejrzenie i obawa, że przesyłkę nie przyjęła lub zagubiła awizo". Do wniosku załączono uwierzytelniony odpis zaświadczenia wystawionego przez lekarza psychiatrę. Na wezwanie Sądu, które skarżący odebrał osobiście, w piśmie z dnia 22 czerwca 2009 r. podał on wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie i oświadczył, że o uchybieniu terminu dowiedział się z odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi, który doręczono mu w dniu 12 maja 2009 r. Jego zdaniem zatem "ten termin należy traktować jako ustanie przyczyny uchybienia terminu". Postanowieniem z dnia 20 lipca 2009 r. Sąd odrzucił wniosek o przywrócenie terminu, uznając, że został on złożony po upływie terminu na dokonanie tej czynności. Sąd przyjął bowiem, że odpis postanowienia o odrzuceniu skargi został doręczony skarżącemu nie w dniu 12 maja 2009 r., lecz 24 kwietnia 2009 r., czyli w dniu wskazanym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 20 lipca 2009 r., kwestionując tę ostatnią tezę. Powtórzył, że odpis postanowienia o odrzuceniu skargi został mu doręczony w dniu 12 maja 2009 r., na dowód czego przedstawił kopię koperty, w której ten odpis się znajdował. Na odpisie tym, poza adnotacjami, że przesyłka była dwukrotnie awizowana (w dniach 24 kwietnia 2009 r. oraz 4 maja 2009 r.), widnieje właśnie ta data, wpisana na kopercie odręcznie. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie z dnia 20 lipca 2009 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. W tych ramach zwrócił uwagę na potrzebę wyjaśnienia daty doręczenia odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi, zwłaszcza w kontekście wątpliwości, jakie budzi treść zwrotnego potwierdzenia odbioru, szczególnie w zestawieniu z kopią koperty nadesłaną przez skarżącego. Wykonując te wskazania, wystąpiono do naczelnika właściwego urzędu pocztowego, który w piśmie z dnia 11 czerwca 2009 r. poinformował, że pomimo przeprowadzenia stosownego postępowania, "nie udało się ustalić okoliczność związanych z opisaną sytuacją". Naczelnik wyraził przypuszczenie, że przesyłka została pomyłkowo doręczona innemu podmiotowi, jednocześnie stwierdzając, że była ona awizowana w dniach 24 kwietnia 2009 r. i 4 maja 2009 r., po czym w dniu 12 maja 2009 r. po jej odbiór zgłosiła się małżonka adresata, której tę przesyłkę wydano. Przedstawił również kopię dowodu odbioru potwierdzającego tę okoliczność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Odnosząc tę regulację do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący wnosząc o przywróceniu terminu w dniu 16 maja 2009 r. zachował wskazany termin siedmiodniowy. Należy bowiem przyjąć, iż przywołana we wniosku przyczyna uchybienia terminowi, czyli nieświadomość obowiązku uzupełnienia braku formalnego skargi stanowiąca skutek nieotrzymania wezwania wystosowanego w tym zakresie, ustała z chwilą doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi. Wtedy skarżący niewątpliwie mógł dowiedzieć się, że wezwanie to zostało do niego wystosowane i doręczone w trybie art. 73 P.p.s.a. Biorąc pod uwagę wynik czynności wyjaśniających podjętych w wyniku wskazówek zawartych w postanowieniu Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2010 r., uznać przy tym wypada, że doręczenie wspomnianego postanowienia nastąpiło w dniu 12 maja 2009 r., czyli w dniu wskazanym we wniosku o przywrócenie terminu, choć na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje inna data. Po pierwsze jednak potwierdzenie to opatrzone zostało podpisem zupełnie innej osoby, po drugie zaś datę podaną przez skarżącego potwierdził na wezwanie Sądu naczelnik urzędu pocztowego. W ocenie Sądu ta ostatnia okoliczność niejako sama przez się w wysokim stopniu uprawdopodobnia, że skarżący bez swojej winy nie dowiedział się o wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi, nie otrzymując zawiadomień o pozostawieniu przesyłki zawierającej to wezwanie w urzędzie pocztowym. Na rzecz takiej wersji zdarzeń przemawia wzgląd na sposób, w jaki doręczano odpis postanowienia o odrzuceniu skargi z uwagi na niewykonanie wezwania, który dowodzi, że doręczyciel korespondencji w badanym okresie w miejscu zamieszkania skarżącego funkcjonował wadliwie. Rażącym naruszeniem wszelkich reguł obowiązujących w tym zakresie jest przecież okoliczność, że w świetle dokumentów pocztowych ta sama przesyłka miała być wydana małżonce skarżącego oraz osobie nie będącej nawet adresatem. Nie znajduje to żadnego racjonalnego wyjaśnienia, co zresztą przyznał naczelnik urzędu pocztowego na wezwanie Sądu, i dobitnie świadczy o złej organizacji pracy urzędu pocztowego w czasie bezpośrednio następującym po wezwaniu strony do uzupełnienia braków skargi. Niewątpliwie zatem prawdopodobne jest, że taki stan rzeczy mógł przyczynić się również do tego, iż skarżący, jak konsekwentnie utrzymuje, nie dostał awiza związanego z wezwaniem do usunięcia braku formalnego skargi i w efekcie nie miał możliwości zapoznania się z nim. Tym samym wskazana przez skarżącego przyczyna uchybienia terminu zasługuje na uwzględnienie, szczególnie jeśli zważyć, że w toku postępowania wykazuje się on należytą starannością procesową, m.in. wykonując terminowo wszystkie wezwania Sądu, oczywiście poza tym dotyczącym uzupełnienia braków formalnych skargi. Mając powyższe na uwadze, Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.