I SA/Gl 190/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, , , po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej p o s t a n a w i a przywrócić termin. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 10 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę T. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] uchylającą decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] nr [...] ustalającą temu podatnikowi dochód podlegający opodatkowaniu w kwocie [...] zł oraz należny podatek dochodowy w wysokości [...] zł i orzekającą nową wysokość zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie [...] zł. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczony został pełnomocnikowi skarżącego – radcy prawnemu T. P. w dniu 23 listopada 2012 r. W dniu 21 stycznia 2013 r. stwierdzono prawomocność powyższego wyroku od dnia 25 grudnia 2012 r. W piśmie z dnia 22 kwietnia 2013 r. (data nadania: 23 kwietnia 2013 r.) skarżący, za pośrednictwem pełnomocnika radcy prawnego A. Z. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 10 września 2012 r. Uzasadniając wniosek pełnomocnik podniósł, że skarżący otrzymał kopię wyroku od ówczesnego pełnomocnika pod koniec listopada 2012 r. W momencie otrzymania wyroku przez skarżącego, jego żona B. J. znajdowała się w zagrożonej ciąży i zmuszona była cały czas leżeć, co wymuszało całodobową opiekę skarżącego (przygotowywanie i podawanie posiłków, wizyty u lekarzy). Z uwagi na pogarszanie się sytuacji zdrowotnej małżonki, w dniu 17 grudnia 2012 r. przyjęta została do szpitala z zagrożeniem poronienia, gdzie spędziła kolejne dni. Jednakże nawet po wypisaniu ze szpitala niezdolność małżonki skarżącego do pracy i samodzielnej egzystencji trwała do dnia 2 stycznia 2013 r. Opieka nad żoną nie pozwalała skarżącemu na złożenie w terminie skargi kasacyjnej, gdyż wymagało to wyjazdu do kancelarii w G. bądź wizyty u nowego pełnomocnika, co w każdym przypadku oznaczało osobiste stawiennictwo skarżącego u prawnika, zwłaszcza nie znającego dotychczas sprawy, w celu opisania stanu faktycznego i prawnego. Skarżący nie mógł przy tym pozostawić żony bez opieki, nie mógł również posłużyć się osobami trzecimi podczas wizyty u radcy prawnego i zleceniu mu napisania skargi kasacyjnej, gdyż jako jedyny dobrze znał stan faktyczny sprawy. Następnie pełnomocnik skarżącego zaznaczył, iż w styczniu 2013 r. u skarżącego nasiliły się trwające od dłuższego czasu bóle lędźwi oraz bóle korzeniowe, co spowodowało konieczność hospitalizacji w dniu 18 stycznia 2013 r., zakończonej operacją [...] w dniu 28 stycznia 2013 r. oraz długą rehabilitacją, trwającą do dnia 18 kwietnia 2013 r. Stan niezdolności do pracy, w tym do samodzielnego poruszania się, trwał u skarżącego od dnia 18 stycznia 2013 r. do dnia 18 kwietnia 2013 r. Pełnomocnik podkreślił, że w związku ze stanem zdrowia skarżącego i jego małżonki, nie mogli oni zlecić wysłania skargi kasacyjnej. Pozostawienie małżonki skarżącego bez opieki w okresie zagrożenia poronieniem oraz – następnie – naruszenie warunków rehabilitacji przez skarżącego po operacji [...] (bezwzględny zakaz chodzenia przez cały okres rehabilitacji po operacji) stanowiłoby poważne zagrożenie dla ich zdrowia. Pełnomocnik zaznaczył, że pomimo doniosłości prawnej postępowania sądowoadministracyjnego i terminów w nim ustanowionych, sytuacje faktyczne związane z bezpośrednim zagrożeniem zdrowia strony lub zagrożeniem nienarodzenia się oczekiwanego przez stronę dziecka, obiektywnie uniemożliwiają podjęcie stosownych procedur przewidzianych w przepisach postępowania sądowoadaministracyjnego. Końcowo pełnomocnik zaznaczył, że po upływie terminu zwolnienia lekarskiego i zakończeniu rehabilitacji, skarżący otrzymał pozwolenie na samodzielne poruszanie się u lekarza prowadzącego rehabilitację, podczas wizyty kontrolnej w dniu 19 kwietnia 2013 r. W dniu 22 kwietnia 2013 r. skarżący zgłosił się do nowego pełnomocnika, opisując stan faktyczny sprawy i zlecając mu sporządzenie skargi kasacyjnej. Do wniosku o przywrócenie terminu dołączono między innymi: kopię druku zaświadczenia lekarskiego ZUS ZLA, potwierdzającego niezdolność skarżącego do pracy w dniach od 18 stycznia 2013 r. do dnia 18 kwietnia 2013 r. (w tym 18 dni pobytu w szpitalu); kopię karty wypisowej B. J., poświadczającej jej pobyt w szpitalu w związku z zagrożeniem poronieniem w dniach od 17 do 19 grudnia 2012r.; kopię karty informacyjnej potwierdzającej pobyt skarżącego w szpitalu w dniach od 18 stycznia 2013 r. do 4 lutego 2013 r., w tym na Oddziale Intensywnej Terapii w dniach od 28 do 29 stycznia 2013 r., w związku z operacją [...] i usztywnienia [...]. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu pełnomocnik wniósł także skargę kasacyjną od wyroku z dnia 10 września 2012 r., dołączając do niej pełnomocnictwo obejmujące swoim zakresem wniesienie skargi kasacyjnej. Przy piśmie z dnia 16 maja 2013 r. (data nadania) radca prawny A. Z. usunął brak formalny wniosku o przywrócenie terminu poprzez złożenie pełnomocnictwa obejmującego swoim zakresem wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie: P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Warunkiem merytorycznego rozpoznania przez sąd wniosku o przywrócenie terminu jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności Sąd obowiązany jest zatem zbadać, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym w ustawie terminie. W niniejszej sprawie należy uznać, iż przyczyna uchybienia terminu ustała z dniem 19 kwietnia 2013 r. Do dnia 18 kwietnia 2013 r. skarżący bowiem odbywał rehabilitację pooperacyjną i dopiero od dnia 19 kwietnia 2013 r. otrzymał pozwolenie lekarza na samodzielne poruszanie się. Wniosek o przywrócenie terminu nadany został w dniu 23 kwietnia 2013 r., a zatem w terminie określonym w art. 87 § 1 P.p.s.a. Rozpatrując merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu należy zwrócić uwagę, że kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przez stronę przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Należy również zwrócić uwagę, że co do zasady zwolnienie lekarskie nie musi stanowić jeszcze uprawdopodobnienia okoliczności, wyłączającej brak winy. Jednakże oprócz zwolnienia lekarskiego należy brać także pod uwagę inne okoliczności towarzyszące niezdolności do pracy. Jeżeli bowiem rodzaj choroby i dolegliwości z nią związane uniemożliwiają działanie w okresie, którego dotyczy zwłoka, to przywrócenie terminu będzie uzasadnione (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1145/07, opubl. w zbiorze orzeczeń LEX pod nr 471091). Przedstawienie zaświadczenia lekarskiego wskazuje, że istniała przeszkoda do dokonania czynności w postępowaniu (choroba), jednak dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu konieczne jest uwiarygodnienie przez stronę jej niemożności działania mimo dołożenia staranności w przezwyciężaniu takiej przeszkody. W przypadku choroby trzeba zatem wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II FZ 525/11, opubl. w zbiorze orzeczeń LEX pod nr 965083). W rozpatrywanej sprawie w ocenie Sądu pełnomocnik skarżącego w wystarczający sposób uprawdopodobnił okoliczności, wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Przedstawił on bowiem zarówno zwolnienie lekarskie skarżącego, jak i dokumenty wskazujące na hospitalizację jego oraz małżonki. Zwrócił on nadto uwagę na stan zdrowia małżonki skarżącego oraz samego skarżącego w okresach, gdy nie podlegali oni hospitalizacji i uzasadnił niemożność wyręczenia się przez skarżącego przy dokonaniu czynności procesowej inną osobą. Trzeba zaznaczyć, że jak wskazuje orzecznictwo, brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowani nie byli w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (por. postanowienie NSA z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 148/12, opubl. w zbiorze orzeczeń LEX pod nr 1121282). Poważna choroba osoby najbliższej, związana z tym potrzeba hospitalizacji i sprawowania ciągłej opieki nad nią, przy tym niemożność posłużenia się do terminowego zachowania czynności osobami trzecimi, także konieczność spełniania codziennych czynności jest sytuacją, która uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminu. Ponieważ ochrona życia oraz zdrowia jest w ocenie Sądu wartością priorytetową, usprawiedliwiającą zaniechanie innych obowiązków, uznać należy, iż wskazane przez pełnomocnika skarżącego okoliczności (opisane szczegółowo w części faktycznej uzasadnienia niniejszego postanowienia) uprawdopodobniają, że po stronie skarżącej brak jest winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając zatem powyższe na względzie, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.