I SA/Gl 191/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Sędziowie Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Protokolant Nikola Bartosik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o. o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 15 grudnia 2025 r. nr SKO.FP/41.4/828/2025/17338 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 1800 (tysiąc osiemset) złotych. Przedmiotem skargi jest decyzja z 15 grudnia 2025 r. nr SKO.FP/41.4/828/2025/17338, którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm., dalej: O.p.) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta S. z 1 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2020 r. Jak wynika z akt sprawy decyzję tę doręczono doradcy podatkowemu E. L. 16 grudnia 2025 r. W przekazanych Sądowi aktach znajdują się: - postanowienie Burmistrza Miasta S. z 5 lutego 2020 r. o wszczęciu postępowania w sprawie określenia podatnikowi T. Sp. z o.o. z siedzibą w S. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2020 r., doręczone bezpośrednio stronie 6 lutego 2020 r. (akta administracyjne – zał. nr 43); - pełnomocnictwo szczególne (PPS-1) udzielone 9 marca 2020 r. dor. pod. E. L. do reprezentowania podatnika przed Burmistrzem w postępowaniu w sprawie określenia podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019 r. (podkr. Sądu) (w tym do odpowiedzi na wezwanie z dnia 24 lutego 2020 r. do złożenia wyjaśnień w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku od nieruchomości infrastruktury kolejowej nr [...]). Pełnomocnictwo obejmuje w szczególności umocowanie do sporządzania i składania wniosków, oświadczeń, wyjaśnień i innych dokumentów (akta administracyjne zał. nr 21); - pełnomocnictwo szczególne (PPS-1) udzielone 15 października 2020 r. przez wspomnianą wyżej dor. pod. E. L. S. C. do reprezentowania strony przed Burmistrzem w postępowaniu w sprawie określenia podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019 r. i 2020 r. (podkr. Sądu). Pełnomocnictwo obejmuje w szczególności umocowanie do sporządzania i składania wniosków, oświadczeń, wyjaśnień i innych dokumentów (akta administracyjne – zał. nr 22); - pełnomocnictwo szczególne (PPS-1) udzielone przez dor. pod. E. L. M. H. do reprezentowania strony w postępowaniu w sprawie określenia podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019 r. i 2020 r. w zakresie związanym z materiałem dowodowym zgromadzonym przez organy w odpowiednich postępowaniach podatkowych (akta administracyjne zał. nr 121), - odwołanie z 23 października 2025 r. od decyzji organu I instancji z 1 października 2025 r. wniesione przez dor. pod. S. C., do którego nie załączono żadnego pełnomocnictwa (akta administracyjne zał. nr 82). Z treści powyższych dokumentów wynika, że w aktach sprawy przekazanych Sądowi wraz ze skargą nie znajduje się żadne pełnomocnictwo umocowujące dor. pod. E. L. do reprezentowania strony w podatku od nieruchomości za 2020 r., które jest przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. W konsekwencji dor. pod. E. L. nie mogła skutecznie umocować dor. pod. S. C. do reprezentowania strony w tym postępowaniu. Nie ulega także wątpliwości, że w aktach administracyjnych brak jakiegokolwiek pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej przed organem odwoławczym. W piśmie z 1 czerwca 2026 r. Sąd zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach o przesłanie wszystkich pełnomocnictw udzielonych do reprezentowania skarżącej o postępowaniu w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. przed organami obu instancji. W odpowiedzi z 2 czerwca 2026 r. organ odwoławczy poinformował Sąd, że przekazało całość posiadanych akt sprawy przekazano już Sądowi za pismem z 13 lutego 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej: P.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Z cytowanego przepisu wynika więc, że warunkiem wniesienia skargi do sądu jest prawidłowe doręczenie kwestionowanego aktu administracyjnego. Powyższe potwierdza także treść art. 212 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Należy wskazać, że decyzja wchodzi do obrotu prawnego jako akt administracyjny załatwiający konkretną sprawę indywidualnego podmiotu w dacie jego skutecznego doręczenia, w rozumieniu przepisów art. 144-154c O.p. Z kolei po myśli art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W realiach przedmiotowej sprawy decyzja będąca przedmiotem skargi została doręczona osobie, która nie była umocowana do reprezentowania skarżącej przed organem odwoławczym w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości za 2020 r., który jest podatkiem rocznym. Jak wskazano wyżej w aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości za 2020 r. Niezależnie od tej podstawowej kwestii zauważyć warto, że jedyne pełnomocnictwa, jakie złożono do akt sprawy to pełnomocnictwa szczególne do zastępowania skarżącej przed Burmistrzem. Zakres umocowania do poszczególnych czynności procesowych ocenia się według treści pełnomocnictwa. Niedopuszczalne jest przyjmowanie domniemania co do treści pełnomocnictwa. Pełnomocnictwa organ nie może domniemywać (por. np. wyroki NSA z: 24 maja 2024 r., sygn. akt III FSK 334/22 oraz z 24 listopada 2023 r., sygn. akt III FSK 1567/2 (wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 145 § 1 O.p. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. W § 2 tego przepisu wskazano natomiast, że jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie. Jak już była mowa, w niniejszej sprawie pełnomocnik nie został skutecznie ustanowiony, wobec czego decyzję organu odwoławczego należało doręczyć bezpośrednio skarżącej. Przepisy o doręczeniach mają charakter gwarancyjny, co oznacza, że tylko prawidłowe doręczenie, tzn. dokonane zgodnie z zasadami określonymi w Ordynacji podatkowej, uzależnia skuteczność czynności podejmowanych przez organ. Brak skutecznego doręczenia powoduje, że nie powstają żadne skutki materialnoprawne ani procesowe będące następstwem prawidłowego doręczenia. W szczególności orzeczenie nie wchodzi do obrotu prawnego w rozumieniu art. 212 w związku z art. 219 O.p. Organ podatkowy nie może konwalidować tej wadliwej czynności. Prawodawca nie wprowadził "braku dla strony ujemnych skutków procesowych" jako przesłanki uznawania pism za prawidłowo doręczone (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2022 r., sygn. akt I FPS 4/21). W przypadku tej czynności mamy do czynienia albo z sytuacją gdy doszło do skutecznego doręczenia, albo do takiego doręczenia nie doszło w związku z naruszeniem przepisów regulujących te czynności. Ocena skuteczności doręczenia ma więc charakter "zero-jedynkowy" (por. wyrok NSA z 19 maja 2022 r., sygn. akt I FSK 112/22). W konsekwencji, skoro decyzja organu odwoławczego wskutek jej nieprawidłowego doręczenia nie weszła do obrotu prawnego, nie było możliwe złożenie od niej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. odrzucił skargę, której wniesienie było na tym etapie postępowania niedopuszczalne (przedwczesne). O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 1800 zł Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. W tej sprawie skargę odrzucono na rozprawie, jednak w ocenie Sądu zawarte w art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zastrzeżenie "do dnia rozpoczęcia rozprawy" dotyczy wyłącznie umorzenia postępowania w związku z cofnięciem pisma. Sąd jest natomiast zobligowany do zwrotu stronie całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego, niezależnie od tego, czy odrzucenie pisma nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, czy na rozprawie. W świetle wykładni językowej, systemowej i celowościowej oczywiste jest bowiem, że zwrot "do dnia rozpoczęcia rozprawy" odnosi się jedynie do pisma cofniętego. Zgodnie z art. 222 p.p.s.a. nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu. Z tej regulacji wynika zatem wniosek, że pobranie wpisu powinno każdorazowo obligować Sąd do zwrotu wpisu w przypadku odrzucenia skargi i to nawet gdyby miało to nastąpić orzeczeniem NSA wydanym na podstawie art. 189 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1236/16).