I SA/Gl 1919/05

WyrokWSA w Gliwicach2006-06-09

Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Krzysztof Winiarski, Teresa Randak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, rozpatrując wniosek o umorzenie zaległości podatkowej na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, ma obowiązek uwzględnić wniosek podatnika w całości, jeśli stwierdzi istnienie przesłanki "ważnego interesu podatnika"?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie ma obowiązku uwzględnienia wniosku o umorzenie zaległości podatkowej w całości, nawet jeśli stwierdzi istnienie przesłanki "ważnego interesu podatnika". Decyzje w tym zakresie mają charakter uznaniowy i muszą uwzględniać również interes publiczny. Organ podatkowy może odmówić umorzenia w całości, nawet jeśli warunki formalne są spełnione, podając stosowne uzasadnienie. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznej kontroli takich decyzji, a jedynie do badania prawidłowości postępowania i formalnej poprawności decyzji.
Stan faktyczny
Podatnik zwrócił się do organu podatkowego o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości, powołując się na trudną sytuację materialną i rentę inwalidzką. Organ pierwszej instancji zebrał informacje o stanie majątkowym podatnika, częściowo umorzył zaległość, uznając istnienie ważnego interesu podatnika, ale nie w całości, wskazując na konieczność respektowania interesu publicznego i równości podatników. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu i możliwość odmowy uwzględnienia wniosku w całości. Podatnik wniósł skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Krzysztof Winiarski (sprawozdawca), Asesor WSA Teresa Randak, Protokolant Halina Modliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej - umorzenia zaległości podatkowej. oddala skargę A. M., pismem z dnia [...] 2005 r. zwrócił się do Wójta Gminy N. o umorzenie należności w wysokości [...] zł., stanowiącej zaległość podatkową z tytułu I i II raty podatku od nieruchomości za rok 2005 wraz z odsetkami za zwłokę. W piśmie tym stwierdził, że renta jaką otrzymuje w wysokości [...] zł. miesięcznie (obciążona egzekucją administracyjną) nie wystarcza na zaspokojenie potrzeb podatnika i jego rodziny, dlatego korzysta również z pomocy OPS w N. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest niepełnosprawnym. Organ podatkowy pierwszej instancji pismem z dnia [...] 2005 r. wezwał podatnika do stawiennictwa w Urzędzie Gminy w celu złożenia oświadczenia o stanie majątkowym. Zażądano również od podatnika szeregu dokumentów potwierdzających jego stan majątkowy. W odpowiedzi na to pismo, podatnik pismem z dnia [...] 2005 r. zawiadomił, że odmawia rozmowy oraz składania w sprawie zeznań "dyletanckim marionetkom i intrygantkom organu podatkowego". Podkreślił jednocześnie, że nie ma majątku ani żadnych dokumentów o posiadaniu majątku, a jego żona i córka są zarejestrowane w Urzędzie Pracy w R. i nie korzystają z zasiłku dla bezrobotnych. Wskazał, że ma prawo do renty inwalidzkiej dla II grupy inwalidów. W związku z żądaniem podatnika organ podatkowy pierwszej instancji zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy w R., Starostwa Powiatowego Wydział Komunikacji, Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – o udzielenie informacji pozwalających na ustalenie sytuacji materialnej podatnika. Na podstawie powyższych ustaleń Wójt Gminy N., decyzją z dnia [...] r. nr [...], umorzył w części I oraz II ratę podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie [...] zł. z należnymi odsetkami za zwłokę. Podatnikowi pozostawiono do zapłaty kwotę [...] zł. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że świadczenia wypłacane podatnikowi przez ZUS za okres od [...] do [...] 2005 r. wyniosły [...] zł. netto. Podkreślono, że w tym czasie otrzymywał on również pomoc z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości [...] zł. Wójt nadto ustalił, że decyzją z dnia [...] r. rodzinie M. został przyznany przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej zasiłek okresowy w wysokości po [...] zł. miesięcznie za [...],[...],[...] 2005 r. Organ nadto ustalił, że żona podatnika, jako bezrobotna, jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy, bez prawa do zasiłku. Wskazano, że podatnik ma również dwie pełnoletnie córki, z których jedna przebywa za granicą. Podkreślono, że podatnik jest właścicielem działki gruntu o powierzchni [...] ha, który zdaniem organu może być wykorzystywany do upraw sezonowych., a nadto budynek mieszkalny o pow. [...] m. kw., budynek gospodarczy o pow. [...]m. kw., a także samochód ciężarowy [...]. Zaakcentowano, że pełnoletnia córka podatnika nie figuruje w ewidencji osób poszukujących pracę. Wskazano również, iż organ podatkowy wielokrotnie umarzał całość lub część zaległości podatkowych A. M. wobec gminy, a podatnik i tak nie był zadowolony z tych ulg i domagał się umorzenia podatku w całości, nie czyniąc żadnych kroków w kierunku zmiany sytuacji finansowej rodziny. Organ podatkowy pierwszej instancji uznał, że podatnik nie może być corocznie zwalniany w całości z opłacania podatku od nieruchomości, mimo trudnej sytuacji finansowej, ponieważ nie może być faworyzowany względem innych podatników, będących również w bardzo trudnej sytuacji. Uznając istnienie ważnego interesu podatnika, podniesiono także konieczność respektowania interesu publicznego, wiążącego się z działaniami organu gminy w celu zaspokajania zbiorowych potrzeb mieszkańców. Zaakcentowano, że przez interes publiczny należy rozumieć interes ogółu mieszkańców wspólnoty samorządowej, jaką jest gmina, w tym również równość podatników wobec spełniania obowiązków publicznoprawnych. Podkreślono, że podstawowym źródłem zasilania budżetu gminy są podatki, a odmowa ich uiszczania przez podatników dysponujących składnikami majątkowymi może spowodować, że organy gminy nie będą w stanie udzielić jakichkolwiek świadczeń osobom najbardziej potrzebującym. Podatnik w odwołaniu od powyższej decyzji zakwestionował ustalenia organu podatkowego pierwszej instancji. M. in. wskazał, że w zaskarżonej decyzji źle i nieuczciwie wyolbrzymiono miesięczny dochód podatnika, który za rozpatrywany okres ([...] – [...]) na jedną osobę wynosił [...] zł. Podkreślił, że źle wykazano wielkość pomocy udzielanej w różnej formie przez GOPS w N., ponieważ nie wykazuje ona pomocy żywnościowej przyznawanej najuboższej ludności Unii Europejskiej. Wskazał, że OPS nie przyznawał świadczeń na pokrycie podatków, a udokumentowany dochód umożliwia mu przeżycie połowy miesiąca i na osobę jest niższy od ustawowego minimum socjalnego. Stwierdził, że stanowiący jego własność samochód [...], z braku potrzeb transportowych od 2000 r. jest wycofany z ruchu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. W pierwszej kolejności Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniosło się do treści art. 67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, który ma zastosowanie w rozpatrywanym przypadku i stwierdziło, że udzielanie ulg stanowi wyjątek od zasady płacenia podatków. Podkreślono, że w stosunku prawnopodatkowym można wyróżnić dwie strony, tj. organ podatkowy i podmiot zobowiązany do płacenia podatku. Wskazano, że podmioty te mają z reguły sprzeczne interesy i różne prawa do ich dochodzenia. Zaakcentowano, że brzmienie art. 67 Ordynacji podatkowej nie pozostawia wątpliwości, iż decyzja w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej pozostawiona została uznaniu organów podatkowych. Uznając poprawność dokonanych przez organ podatkowy pierwszej instancji czynności procesowych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględniło argumentację Wójta Gminy N. Podkreślono, iż rzeczywiście w wyliczeniach organu podatkowego pierwszej instancji nastąpiła pomyłka, gdyż podana kwota świadczenia wypłaconego przez ZUS jest kwotą brutto, a nie netto, a pomoc udzielona przez GOPS w N. za okres od stycznia do maja opiera na kwotę [...] zł. Przyjęto jednocześnie skorygowaną wartość świadczeń otrzymanych przez podatnika, przyjmując dochód "netto" i w związku z tym stwierdzono, że podatnik łącznie za okres od [...] do [...] 2005 r. otrzymał świadczenia w kwocie [...] zł., co miesięcznie daje [...] zł. Równocześnie uznano, że podatnik faktycznie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej (korzysta on z pomocy państwa i gminy, a środki jakie uzyskuje nie wystarczają na zaspokojenie w całości potrzeb podatnika i jego rodziny). Uznając wystąpienie przesłanki z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej "ważnego interesu podatnika", podkreślono że organ pierwszej instancji winien był ustalić czy umorzenie zaległości podatkowej jest możliwe, a jeśli tak to w jakiej części. Zaakcentowano również, iż chodzi o to, by podatnik nie doszedł do przekonania, że wobec trudnej sytuacji materialnej umarzanie zaległości podatkowych należy mu się niejako "z urzędu". Zwrócono uwagę, że wystąpienie przesłanek określonych art. 67 § 1 Ordynacji nie jest równoznaczne z obowiązkiem organu podatkowego do pozytywnego rozpatrzenia wniosku podatnika i to w całości. Podkreślono, że organ podatkowy pierwszej instancji nie ma obowiązku udzielania pomocy każdej osobie znajdującej się w trudnej sytuacji finansowej. W końcowym fragmencie uzasadnienia zaznaczono, że organ podatkowy pierwszej instancji dokonał szczegółowej analizy sytuacji rodzinnej i finansowej podatnika, mimo iż ten "odmówił rozmowy i składania jakichkolwiek zeznań". Na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę wniósł podatnik. W uzasadnieniu skargi podjął polemikę z organem odwoławczym, stwierdzając, iż jego rozstrzygnięcie jest wynikiem nielogicznego i stronniczego rozumowania. Zarzuca, iż SKO potwierdzając popełnioną przez organ podatkowy pierwszej instancji pomyłkę co do wysokości dochodu rodziny, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzją pierwszoinstancyjną. W dalszej części uzasadnienia stwierdza, że zaskarżona decyzja ignoruje "ustawowe minimum socjalne i w konsekwencji ogranicza inwalidzie i "jego niezawinionej rodzinie" niedostateczne środki do życia. Podkreślił, że znajduje się w fatalnej sytuacji materialnej i aby żyć dopuszcza się kradzieży. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu objętej skargą decyzji. W oddzielnym piśmie procesowym skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Postanowieniem z dnia [...] r. Referendarz sądowy w WSA w Gliwicach zwolnił skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowił radcę prawnego. Pełnomocnik strony złożył pismo uzupełnił skargę żądaniem uchylenia decyzji Wójta Gminy N. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Nadto wniósł o "orzeczenie zgodnie z wnioskiem podatnika o całkowitym umorzeniu podatku", ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zażądał również zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu pisma procesowego zarzucił "naruszenie art. 67 § 1 ustawy ordynacja podatkowa przez naruszenie ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego", a nadto zastosowanie przez organ podatkowy dowolnej oceny zamiast swobodnej oceny decyzji. Wskazał również na naruszenie art. 187 § 1 Ordynacji poprzez niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności koniecznych dla rozstrzygnięcia oraz błędnego ustalenia sytuacji materialnej rodziny skarżącego, a także zasad sprawiedliwości społecznej. W uzasadnieniu pełnomocnik strony – radca prawny zwrócił uwagę upływ czasu pomiędzy wydaniem decyzji pierwszej instancji i drugiej instancji, a następnie rozpoznaniem skargi zdecydowanie pogorszył sytuację materialną skarżącego, czego nie rozważył organ II instancji. Podczas rozprawy w dniu 9 czerwca 2006 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał swoje stanowisko, podnosząc dodatkowo, że organ odwoławczy uchylił decyzję dotyczącą rat za III i IV kwartał 2005 r. z uwagi na braki ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Na pytanie Sądu oświadczył, że nie zapoznał się z decyzją SKO, nie jest w jej posiadaniu, a wiedzę o niej uzyskał od skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Zgodnie z art. 141 § 4 ww. ustawy jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Sąd administracyjny nie dysponuje natomiast uprawnieniami reformacyjnymi, a zatem nie jest władny zmienić zaskarżonej decyzji albo uchylić jej i orzec co do istoty sprawy, czego żąda pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia [...] 2006 r. W rozpatrywanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została wydana w oparciu o przepis art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.). Stosownie do tego przepisu organ podatkowy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może na wniosek podatnika umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Słuszną jest zatem teza wynikająca z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, iż decyzje dotyczące umorzenia zaległości podatkowych podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, a ponadto iż obowiązującą w polskim prawie jest zasada obowiązkowego płacenia podatków. Wyjątek od tej zasady ustawodawca przewidział w przepisie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowa, poprzez dopuszczenie możliwości udzielania pomocy publicznej w postaci umorzenia zaległości podatkowej w wypadku zaistnienia ściśle określonych przesłanek, tj.: ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Każdy z tych warunków samodzielnie, albo też oba łącznie mogą stanowić podstawę umorzenia zobowiązania podatkowego. Na wstępie jednak trzeba zaznaczyć, iż skutkiem przydania przez ustawodawcę organowi podatkowemu pierwszej instancji, w sprawach o umorzenie zaległości podatkowej kompetencji dyskrecjonalnej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrujące odwołanie od rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, w wypadku stwierdzenia naruszenia prawa, może jedynie uchylić decyzję bez prawa rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Powyższe wynika wprost z treści art. 233 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, w świetle którego to przepisu SKO jest uprawnione do wydania decyzji uchylającej i rozstrzygającej sprawę co do istoty jedynie w przypadku, gdy przepisy prawa nie pozostawiają sposobu jej rozstrzygnięcia uznaniu organowi podatkowego pierwszej instancji. Jak już zaznaczono decyzje oparte o przepis art. 67 § 1 Ordynacji nie należą do kategorii tzw. decyzji związanych. Organ odwoławczy zatem nie był uprawniony do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, czego zdaje się oczekiwać autor skargi, nie mógł też nakazać organowi podatkowemu pierwszej instancji uwzględnienia jego wniosku. W szczególności Samorządowe Kolegium Odwoławcze, oceniając legalność decyzji pierwszoinstancyjnej, nie mogło odnieść się do sytuacji materialnej podatnika między wydaniem decyzji odwoławczej, a rozpatrzeniem skargi, co zarzuca pełnomocnik strony w uzasadnieniu pisma procesowego z dnia [...] 2006 r. Sąd nie dopatrzył się również w rozstrzygnięciu organów obu instancji naruszenia prawa w zakresie umożliwiającym wzruszenie zaskarżonej decyzji. Z faktu, iż decyzje podejmowane na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej mają charakter rozstrzygnięć uznaniowych wynika, iż Sąd nie ma uprawnień do merytorycznej kontroli takich decyzji. Kontrola Sądu obejmuje zatem wyłącznie badanie prawidłowości postępowania prowadzonego przez organy podatkowe oraz badanie formalnej prawidłowości decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 listopada 2005 r., sygn. akt: III SA/Wa 1264/05, Mon. Podatkowy 2005/12/4). Użycie przez Ustawodawcę ogólnych zwrotów: "ważny interes podatnika", "interes publiczny" stwarza konieczność dokonania przez organ szerokiej oceny różnych wartości, w tym również systemu ocen pozaprawnych. Granice swobodnego uznania wyznacza choćby interes publiczny, co wiąże się z koniecznością odpowiedzi na pytanie – czy w konkretnym przypadku domaganie się spełnienia obowiązku podatkowego nie będzie sprzeczne z tym interesem. Wbrew stanowisku skarżącej Sąd uznał, iż organy dokonały prawidłowego ustalenia sytuacji materialnej podatniczki, na podstawie zebranego przez siebie materiału dowodowego, a przyjęte w oparciu o ten materiał rozstrzygnięcie nie wykracza poza granice dopuszczalnego uznania administracyjnego. Dokonano również wnikliwej analizy przedstawionych przez stronę argumentów. W skardze do sądu administracyjnego strona zwraca uwagę na swoją bardzo trudną sytuację materialną. Zapewne z powyższych okoliczności podatnik wywodzi istnienie przesłanki umorzenia zaległości podatkowej – "ważnego interesu podatnika". Na wykazywaniu istnienia tej przesłanki koncentruje się również pełnomocnik podatnika. W petitum swego pisma procesowego z dnia [...] 2006 r. zwraca wprawdzie uwagę na naruszenie przez organ odwoławczy "interesu publicznego", to jednak zasadniczy wątek jego wystąpienia stanowią okoliczności sytuacji materialnej skarżącego, wskazywanie na jego ubóstwo, a zatem chodzi tu o przesłankę "ważnego interesu podatnika". Przez przesłankę "interesu publicznego" pełnomocnik strony rozumie wyłącznie sytuację, w której zapłacenie podatku przez podatnika spowoduje jego sięgnięcie do zwiększonej pomocy społecznej. Jednakże, co należy podkreślić, zarówno organ podatkowy pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy nie polemizuje z tymi twierdzeniami. Co więcej w uzasadnieniu decyzji wyraźnie zwraca się uwagę na bardzo ciężką sytuację materialną podatnika i jego rodziny, wskazując jednocześnie, iż w rozpatrywanym przypadku zachodzi przesłanka "ważnego interesu podatnika". Stąd też bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, przez błędne ustalenie sytuacji materialnej rodziny skarżącego, skoro ustalenia te miały służyć wyłącznie wykazaniu istnienia (bądź nie) przesłanki ważnego interesu podatnika. Na marginesie trzeba jednak podnieść, iż w postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada współdziałania strony i organu podatkowego. Oznacza to, iż organ jest wprawdzie obowiązany do wyjaśnienia całokształtu okoliczności sprawy (w tym wypadku sytuacji materialnej podatnika), ale sama strona nie może zachowywać się w postępowaniu biernie, jeżeli podnosi okoliczności, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki podatkowe, a które to okoliczności wymagają weryfikacji przez organ, w ramach obowiązku wynikającego z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.). Strona, odmawiając udziału w postępowaniu administracyjnym, sama pozbawiła się możliwości przedstawienia organowi podatkowemu dodatkowych argumentów i dowodów, potwierdzających słuszność jej żądania, a organ w takim wypadku obowiązany byłby je rozpatrzyć. W tych warunkach działania organu pierwszej instancji, polegające na zabieganiu o informacje dotyczące sytuacji materialnej podatnika i jego rodziny, w takich instytucjach, jak: Powiatowy Urząd Pracy w R., Starostwo Powiatowe Wydział Komunikacji, Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w N., Zakład Ubezpieczeń Społecznych, należy uznać za prawidłowe. W zaistniałej sytuacji organ podatkowy był uprawniony do podjęcia decyzji, w oparciu o zebrany przez siebie materiał dowodowy i nie można podnosić zarzutu, iż nie zostały podjęte wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 O.p.). Trzeba też mieć na uwadze, że w rozpatrywanym przypadku organ podatkowy uwzględnił częściowo wniosek strony, dokonując (w ok. połowie) umorzenia zaległości podatkowej. Nie bez znaczenia dla oceny trafności zapadłego rozstrzygnięcia pozostaje fakt, że decyzja o umorzeniu zaległego podatku ma charakter uznaniowy i musi uwzględniać również interes publiczny. Pełnomocnik skarżącego wiąże pojęcie interesu publicznego wyłącznie z okolicznością, iż ściągnięcie podatku (w nieumorzonej części) od podatnika spowoduje jego sięgnięcie do zwiększonej pomocy społecznej. Sąd uznał, iż jest to zbyt wąskie i jednostronne pojmowanie pojęcia "interes publiczny", tym bardziej, że podatnik i jego rodzina już z tej pomocy publicznej korzystają. W orzecznictwie utarł się pogląd, iż pojęcie interesu publicznego wiąże się z dyrektywą postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, słuszność, zaufanie obywateli do organów władzy, równość itp. W tym świetle odmowa umorzenia podatnikowi całości zaległości podatkowej nie będzie sprzeczna z tym interesem. Trafnie bowiem organ zauważył, iż gospodarkę finansową w gminie prowadzi się na podstawie budżetu, którego podstawowym źródłem są podatki. Odmowa ich uiszczenia przez podatników dysponującymi składnikami majątkowymi podlegającymi opodatkowaniu może spowodować, że organy gmin nie będą udzielać jakichkolwiek świadczeń osobom najbardziej potrzebującym, żyjącym w skrajnej nędzy, chorym, bezradnym życiowo, czyli osobom pozbawionym nie tylko podstawowego źródła utrzymania jak np. renta inwalidzka, ale również lokalu mieszkalnego. Nie można zgodzić się również z tezą, jaka wynika z zarzutów podatnika, iż brak wolnych środków finansowych, nawet na uregulowanie w ratach pomniejszonej należności podatkowej, automatycznie wiązać się winien z przyznaniem ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej. Powyższa okoliczność stanowić może wyłącznie podstawę oceny, czy spełnione są ustawowe przesłanki zastosowania ulgi określone w art. 67 § 1. Natomiast nawet w razie ustalenia, iż warunki takie występują, organ może podjąć decyzję odmowną, podając w uzasadnieniu rozstrzygnięcia stosowne motywy takiej decyzji. Jak już wcześniej zaznaczono organ podatkowy, dokonując częściowego umorzenia zaległości podatkowej, przyznał iż podatnik znajduje się w sytuacji uzasadniającej udzielenie pomocy publicznej, przewidzianej art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Częściowe uwzględnienie żądania podatnika zostało we właściwy i wyczerpujący sposób uzasadnione, stąd też ocenę decyzji pierwszoinstancyjnej, dokonaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, należy uznać za prawidłową. Z dotychczasowych spostrzeżeń wynika, że brak podstaw do tego, by kwestionować ocenę dokonaną w rozpatrywanej sprawie przez organy podatkowe i dopatrywać się naruszeń prawa, których stwierdzenie skutkować musiałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji. Wyrażone w decyzji stanowisko organu zostało dostatecznie pod względem formalnym uzasadnione. Decyzja ta nie uchybia także przepisom prawa materialnego, gdyż poczynione rozważania należy podzielić. W istocie bowiem trafnych ustaleń organ wysnuł zasadne wnioski. W sumie zatem należało skargę uznać za bezzasadną co skutkować musiało jej oddaleniem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Zgodnie z § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.) wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub części. Ponieważ ustanowiony z urzędu pełnomocnik strony – radca prawny oświadczenia takiego nie złożył przed zamknięciem rozprawy, Sąd nie zasądził kosztów zastępstwa procesowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło