I SA/Gl 193/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-02-27

Skład orzekający: Teresa Randak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowoadministracyjne powinno zostać umorzone, gdy skarżący zmarł, a wszyscy jego spadkobiercy ustawowi odrzucili spadek, a gmina jako następca prawny nie zamierza wszczynać postępowania w sprawie spadku?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdy stanie się ono bezprzedmiotowe z powodu zdarzeń zaistniałych w jego toku. W sytuacji, gdy skarżący zmarł, a wszyscy jego spadkobiercy ustawowi odrzucili spadek, a gmina jako potencjalny spadkobierca ustawowy nie zamierza wszczynać postępowania w sprawie spadku, dalsze prowadzenie postępowania sądowego staje się niemożliwe i pozbawione celu.
Stan faktyczny
Skarżący K.P. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych ze sprzedaży udziału w nieruchomości. W trakcie postępowania sądowego ustalono, że skarżący zmarł, a wszyscy jego spadkobiercy ustawowi odrzucili spadek. Gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy również nie zamierzała wszczynać postępowania w sprawie spadku, wskazując na prawdopodobnie zerową wartość masy czynnej spadku. W związku z tym sąd umorzył postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży w 2009 r. udziału w nieruchomości p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie Pismem z dnia 8 października 2014 r. K. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, oznaczona w sentencji niniejszego postanowienia, uchylającą decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] nr [...] i określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od osób fizycznych z tytułu sprzedaży w dniu 29 grudnia 2009 r. na podstawie aktu notarialnego rep. [...] nr [...]udziału w nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny nr [...] położony w T. przy [...] w wysokości [...]zł. Powyższa skarga została zarejestrowana pod sygn. I SA/Gl 1236/14. W dniu 4 grudnia 2014 r. organ odwoławczy nadesłał do Sądu pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia 1 grudnia 2014 r., z którego wynikało, że skarżący zmarł. W dalszej kolejności wpłynął skrócony akt zgonu skarżącego sporządzony przez Urząd Stanu Cywilnego w T., z którego wynika, że skarżący zmarł w dniu 7 listopada 2014 r. Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1236/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawiesił postępowanie sądowe na podstawie art. 124 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.). Przy pismach z dnia 15 listopada 2015 r. (k. 58, 64),9 czerwca 2015 r. (k. 79), 31 marca 2016 r. (k. 106), 21 kwietnia 2014 r. (k. 129), 15 kwietnia 2016 r. (k. 140), 6 maja 2016 r. (k. 149), 19 maja 2016 r. (k. 155), 24 maja 2016 r. (k. 166, 177), 31 maja 2016 r. (k. 176, 181), 30 maja 2016 r. (k. 185, 189), 3 czerwca 2016 r. (k. 193), 7 czerwca 2016 r. (k. 206), 8 czerwca 2016 r. (k. 213, 218, 224), 9 czerwca 2016 r. (k. 229), 22 sierpnia 2016 r. (k. 241), 4 października 2016 r. (k. 252), 6 października 2016 r. (k. 257), 20 października 2016 r. (k. 273), 3 listopada 2016 r. (k. 278), 21 grudnia 2016 r. (k. 284), 28 grudnia 2016 r. (k. 299) nadesłano do akt nn. sprawy akty notarialne stanowiące oświadczenia o odrzuceniu spadku, jak i postanowienia sądów powszechnych w przedmiocie wyrażenia zgodny na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd polegającej na odrzuceniu spadku w imieniu małoletnich dzieci spadkobierców. w aktach sprawy znajdują się odpisy zarejestrowanych przez sąd spadku (Sąd Rejonowy w T.) oświadczeń o odrzuceniu spadku przez małżonkę skarżącego, jego zstępnych, rodzeństwo oraz zstępnych rodzeństwa obejmujące: 1. akt notarialny rep [...] nr [...] sporządzony w dniu [...] w Kancelarii Notarialnej B. S. D. C. spółki cywilnej w T. o odrzuceniu spadku przez G. P. i M. P., 2. protokół Sądu Rejonowego w T., [...] Wydział Cywilny z dnia [...]r. sygn. akt [...] zawierający oświadczenie o odrzuceniu spadku przez K. P., 3. akt notarialny rep [...] nr [...] sporządzony w dniu [...] w Kancelarii Notarialnej B. S. D. C. spółki cywilnej w T. o odrzuceniu spadku przez K. P. działającą w imieniu małoletnich dzieci M. K. i K. K., 4. akt notarialny rep [...] nr [...] sporządzony w dniu [...] w Kancelarii Notarialnej w M. przed notariuszem M. K. o odrzuceniu spadku przez H. R., E. A., M. K. i S.K., 5. akt notarialny rep[...] nr [...] sporządzony w dniu [...] w Kancelarii Notarialnej w M. przed notariuszem D. K. o odrzuceniu spadku przez E. A. i . A. w imieniu małoletnich A. A. i J.A., 6. akt notarialny rep [...] nr [...] sporządzony w dniu [...] w Kancelarii Notarialnej w L. przed notariuszem D. J. o odrzuceniu spadku przez J.P. J. S. i D.B., 7. akt notarialny rep [...] nr [...] sporządzony w dniu [...] w Kancelarii Notarialnej w L. przed notariuszem D. J. o odrzuceniu spadku przez J. S. i P. S. działających w imieniu małoletnich M. S. i S. S. oraz M. K. i Z. K. działających w imieniu A. K., 8. akt notarialny rep [...] nr [...] sporządzony w dniu [...] w Kancelarii Notarialnej w T. przed notariuszem B. N. o odrzuceniu spadku przez B. M., 9. akt notarialny rep [...] nr [...] sporządzony w dniu [...] w Kancelarii Notarialnej w T. przed notariuszem B. N. o odrzuceniu spadku przez D. M., 10. akt notarialny rep [...] nr [...] sporządzony w dniu [...] w Kancelarii Notarialnej w T. przed notariuszem B. N. o odrzuceniu spadku przez W. W., 11. akt notarialny rep [...] nr [...] sporządzony w dniu [...] w Kancelarii Notarialnej w T. przed notariuszem B. N. o odrzuceniu spadku przez D. M. i A. M. w imieniu małoletnich Z. M. i M. M., 12. akt notarialny rep [...] nr [...] sporządzony w dniu [...] w Kancelarii Notarialnej w W. przed notariuszem K. S. o odrzuceniu spadku przez T. A. S., 13. akt notarialny rep [...] nr [...] sporządzony w dniu [...] w Kancelarii Notarialnej w W. przed notariuszem K. S. o odrzuceniu spadku przez I. S., 14. akt notarialny rep [...] nr [...] sporządzony w dniu [...] w Kancelarii Notarialnej w W. przed notariuszem K. S. o odrzuceniu spadku przez A. R., 15. akt notarialny rep [...] nr [...] sporządzony w dniu [...] w Kancelarii Notarialnej w K. przed notariuszem M. W. o odrzuceniu spadku przez K. P. (s. M. i J.) w imieniu małoletniego K. P., 16. akt notarialny rep [...] nr [...] sporządzony w dniu [...] w Kancelarii Notarialnej w W. przed notariuszem K. S. o odrzuceniu spadku przez A.R. i M. R. w imieniu małoletnich K. R. i K. R., 17. akt notarialny rep [...] nr [...] sporządzony w dniu [...] w Kancelarii Notarialnej w L. przed notariuszem D. J. o odrzuceniu spadku przez A. B., 18. akt notarialny rep [...] nr [...] sporządzony w dniu [...] w Kancelarii Notarialnej w L. przed notariuszem D. J. o odrzuceniu spadku przez A. W., 19. akt notarialny rep [...] nr [...] sporządzony w dniu [...] w Kancelarii Notarialnej w T. przed notariuszem S. S. o odrzuceniu spadku przez A.W. i W. W. w imieniu małoletnich M. W. i H.W., 20. akt notarialny rep [...] nr [...] sporządzony w dniu [...] w Kancelarii Notarialnej w K. przed notariuszem M. W. o odrzuceniu spadku przez K.P. (s. M. i J.), 21. akt notarialny rep [...] nr [...] sporządzony w dniu [...] w Kancelarii Notarialnej w K. przed notariuszem M. W. o odrzuceniu spadku przez P. P.(s. M. i J.). Następnie pismami z dnia 12 stycznia 2017 r. oraz z dnia 25 stycznia 2017 r. organ odwoławczy poinformował, że organ podatkowy nie wszczynał postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku przez Gminę T. i nie zamierza wszczynać postępowania w tym przedmiocie z uwagi na fakt, że albowiem spis inwentarza nie został sporządzony, zaś wartość masy czynnego spadku wynosi najprawdopodobniej 0 zł na co wskazują dane znajdujące się w posiadaniu organu. Jednocześnie Gmina T. pismem z dnia 1 lutego 2017 r. poinformowała, że nie składała wniosku w oparciu o art. 935 zdanie drugie k.c., jak również nie była uczestnikiem postępowania w przedmiocie stwierdzenia spadku po skarżącym. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1236/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podjął zawieszone postępowanie (obecna sygn. akt I SA/Gl 193/17). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z treścią § 2 tego przepisu postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Należy zatem wskazać, że użycie w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zwrotu normatywnego "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi w nim o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Postępowanie przed sądem staje się zatem bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 22 lipca 2014 r., II OSK 378/13, LEX nr 1582107). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Nie jest bowiem możliwym prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji, w której zarówno organ odwoławczy, jak i gmina będąca następcą prawnym skarżącego wskazują na bezzasadnośc dalszego procedowania. Należy bowiem wskazać, że skarżący zmarł w dniu [...] co wynika ze znajdujących się w aktach sprawy odpisach aktu zgonu skarżącego (k. 23, 136). Jednocześnie ze złożonych do akt nn. sprawy, a zarejestrowanych w sądzie spadku, aktów notarialnych w przedmiocie złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku oraz protokołów posiedzeń właściwych sądów powszechnych wynika, że wszyscy spadkobiercy ustawowi wskazani w art. 931-9341 k.c. spadek odrzucili. Z uwagi na treść art. 935 k.c. spadek z dobrodziejstwem inwentarza przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. Z nadesłanego oświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. wynika, że organ ten nie zamierza wszczynać postepowania w oparciu o art. 935 zdanie drugie k.c., albowiem spis inwentarza nie został sporządzony, zaś wartość masy czynnego spadku wynosi najprawdopodobniej 0 zł na co wskazują dane znajdujące się w posiadaniu organu, w tym wynikające z prowadzonych uprzednio wobec zmarłego skarżącego postępowań egzekucyjnych. Również Prezydent Miasta T. wskazał, że nie podejmuje czynności związanych z uregulowania spraw spadkowych po zmarłym skarżącym. Należy przy tym zauważyć, że Gminie T. będącej gminą ostatniego miejsca zamieszkania skarżącego w przypadku wydania decyzji w oparciu o art. 97 § 1 O.p. przysługiwać będzie własne uprawnienie do zaskarżenia tak wydanej decyzji, w tym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Mając powyższe na względzie postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło