I SA/Gl 195/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-03-23
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w upadłości likwidacyjnej, która posiada znaczące środki na rachunkach bankowych, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Spółce w upadłości likwidacyjnej, która posiada na rachunkach bankowych znaczące środki pieniężne, mimo ogólnego zadłużenia i ujemnego wyniku finansowego, nie można przyznać prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli dysponuje środkami umożliwiającymi uiszczenie tych kosztów. Fakt poniesienia w niedalekiej przeszłości znaczących wydatków na zastępstwo procesowe dodatkowo przemawia przeciwko przyznaniu zwolnienia.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. dotyczącą odpowiedzialności podatkowej płatnika. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową, liczne zobowiązania i postępowania egzekucyjne. Mimo to, sąd odmówił przyznania prawa pomocy, stwierdzając, że spółka dysponuje znacznymi środkami na rachunkach bankowych, które umożliwiają pokrycie kosztów sądowych, a także poniosła w niedalekiej przeszłości znaczące wydatki na zastępstwo procesowe.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w Ż. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej płatnika i określenia wysokości należności z tytuł niepobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r., w kwestii wniosku o przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy;
Wraz ze skargą z dnia 14 stycznia 2015 r. A Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w Ż. złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podkreślono, że wspomniana Spółka nie reguluje swoich zobowiązań, ma liczne zaległości płatnicze i toczy się wobec niej wiele postępowań egzekucyjnych. Wskazano przy tym na przyszłe koszty postępowania upadłościowego, w kwocie około 2.000.000 zł, na które składają się przede wszystkim odszkodowania i odprawy pracownicze związane z likwidacją zatrudnienia.
Równocześnie zadeklarowano, że w skład majątku trwałego Przedsiębiorstwa (o wartości 11.959.000 zł) wchodzi nieruchomość o wartości księgowej 11.500.000,00 zł, obciążona licznymi hipotekami oraz rzeczy ruchome to jest maszyny, sprzęt budowlany, wyposażenie biurowe itd. Nadto wskazano, iż w ostatnim roku obrotowym Spółka osiągnęła zysk 511.160,00 zł. Zaznaczono jednak, że na dzień sporządzenia rachunku zysków i strat, to jest na 7 kwietnia 2014 r. jej wynik finansowy to strata, w wysokości 4.843.257,81 zł.
Do wniosku dołączone zostały dokumenty obrazujące sytuacje finansową Przedsiębiorstwa, to jest między innymi postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 8 kwietnia 2014 r. o ogłoszeniu upadłości, wstępny bilans i wstępny rachunek zysków i strat za rok 2013 wykazujące zysk w powołanej wyżej kwocie oraz rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia do 7 kwietnia 2014 r., wykazujący stratę, w wysokości zgodnej z zadeklarowaną we wniosku. Przedłożono również aktualny wykaz majątku Spółki z szacunkową wyceną poszczególnych składników, spis jej wierzycieli, listę zabezpieczeń na jej majątku, wykaz wykonawczych tytułów egzekucyjnych, wykaz toczących się wobec niej postępowań egzekucyjnych oraz postępowań sądowych dotyczących jej majątku, a także wyciąg z rachunku bankowego obrazujący obroty dotyczące rachunków rozliczeniowych, dokonane w okresie od 18 do 31 grudnia 2014 r.
Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 27 lutego 2015 r.), strona nadesłała raport kasowy za okres od 1 do 28 lutego 2015 r., deklaracje VAT-7 za miesiące od sierpnia 2014 r. do stycznia 2015 r. oraz wyciągi z dwóch rachunków bankowych obrazujące operacje dokonane na nich w lutym 2015 r. i ich stan na koniec tego miesiąca.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 246 §2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawa pomocy w zakresie częściowym (mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W tym kontekście uznano, iż brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania.
Należy wprawdzie przyznać, że sytuacja finansowa Spółki A jest niewątpliwie trudna. Jest ona bowiem przedsiębiorstwem w upadłości likwidacyjnej, zadłużonym, w stosunku do którego toczy się szereg postępowań egzekucyjnych. Pomimo to jednak, nie sposób zgodzić się, aby nie posiadała ona środków umożliwiających partycypację w kosztach niniejszego postępowania sądowego. Nadesłane w toku postępowania wyciągi z rachunków bankowych potwierdzają bowiem, że na koniec ostatniego miesiąca (luty 2015 r.) posiadała na nich środki pieniężne, w kwotach odpowiednio: 1.009.377,15 zł oraz 7.506,45 zł. Z wyciągów tych nie wynika, aby kwoty na tych rachunkach były zablokowane bądź zajęte (np. w związku z prowadzoną egzekucją) czy też, aby wnioskodawca nie mógł nimi swobodnie dysponować. Przeciwnie, w jednym z tych wyciągów wskazano, iż wspomniana kwota 7.506,45 zł to "środki dostępne na 2015-02-27", zaś na obu z nich ujęto szereg operacji obciążeniowych dotyczących zapłat za faktury oraz z tytułu zawartych umów.
W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że strona dysponuje środkami umożliwiającymi uiszczenie pełnych kosztów niniejszego postępowania, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi, w kwocie 1.359 zł. W tej sytuacji, sam fakt znacznego zadłużenia, ujemny wynik finansowy Spółki jak również sygnalizowana we wniosku okoliczność przyszłych kosztów, które będzie musiała ponieść nie może stanowić wystarczającej podstawy do zwolnienia jej z obowiązku zapłaty należności publicznoprawnych, jakimi są koszty sądowe.
Marginalnie trzeba odnotować, że wnioskodawca korzysta w niniejszej sprawie z pomocy fachowego pełnomocnika, a zatem ponosi fakultatywne koszty związane z zastępstwem prawnym. Warto w tym miejscu zauważyć, że - jak wynika z dołączonego do akt sprawy wyciągu bankowego (vide: karta nr 98) - w dniu 23 grudnia 2014 r. wydatkowała za "zastępstwa procesowe", kwotę 24.354 zł. Kwota ta nie dotyczy wprawdzie niniejszej sprawy, jednak okoliczność jej poniesienia (która miała miejsce zaledwie trzy miesiące temu) niewątpliwie świadczy o istniejących po jej stronie możliwościach płatniczych.
Skoro bowiem strona jest w stanie wydatki takie ponosić, to trudno uznać, aby równocześnie nie mogła uiścić obligatoryjnych kosztów sądowych należnych Skarbowi Państwa.
Mając na względzie powyższe postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie przywołanego art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło