I SA/Gl 1950/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kompensacji wzajemnych zobowiązań w kwestii wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego zażalenia na postanowienie z dnia 11 października 2007 r. o odmowie przyznania prawa pomocy p o s t a n a w i a oddalić wniosek. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia 11 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. Odpis powyższego orzeczenia doręczony został w dniu 24 października 2007r. pełnomocnikowi strony – adwokatowi L. S. W dniu 31 października 2007 r. skarżąca spółka wniosła na powyższe postanowienie zażalenie, które podpisał prezes zarządu spółki. Na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 listopada 2007 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej – adwokata L. S. do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez złożenie odpisu tego zażalenia poświadczonego za zgodność z oryginałem – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie powyższe doręczone zostało pełnomocnikowi w dniu 19 listopada 2007 r. W dniu 28 listopada 2007 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) strona skarżąca uzupełniła brak formalny zażalenia nadsyłając wymagany odpis. Jednocześnie strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odpisu zażalenia, który upłynął w dniu 26 listopada 2007 r. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że wezwanie skierowane zostało do adwokata reprezentującego przedsiębiorstwo i w wyniku nieporozumienia i braku środków finansowych na wyjazd do Katowic po jego odebranie strona nie była w stanie dochować terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie: ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Sąd jest przy tym władny rozpoznać wniosek merytorycznie w przypadku, gdy został on złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ppsa). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że wniosek o przywrócenie terminu złożony został we wskazanym 7- dniowym terminie. Poza sporem jest ponadto okoliczność, iż strona skarżąca uchybiła terminowi przewidzianemu dla uzupełnienia braku formalnego zażalenia, który upłynął bezskutecznie w dniu 26 listopada 2007 r. Rozpoznając zatem wniosek skarżącej spółki o przywrócenie uchybionego terminu Sąd stwierdził, iż nie mógł on zostać uwzględniony. Argumentacja strony wnioskującej dotycząca braku jej winy w niedotrzymaniu terminu opiera się w swej istocie na twierdzeniu, iż nie była ona w stanie dochować terminu z uwagi na, po pierwsze, skierowanie wezwania do pełnomocnika (adwokata), po drugie zaś - wynikłe "nieporozumienie" oraz brak środków finansowych na wyjazd do Katowic po odbiór tego wezwania. W tym miejscu zaakcentować trzeba, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i nast.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00 niepubl., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, LEX nr 30748). W literaturze przedmiotu i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059). Powyżej zaprezentowane stanowiska wskazują, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zaprezentowana argumentacja uprawdopodobni brak winy. W złożonym wniosku - w ocenie Sądu - strona nie uprawdopodobniła braku winy przy uchybieniu terminu. Stwierdzenie, że uchybienie to było wynikiem nieporozumienia i braku środków finansowych na wyjazd do pełnomocnika po odbiór wezwania nie stanowi dowodu, iż były wykonywane wszelkie czynności zmierzające do zachowania terminu do uzupełnienia braku zażalenia. Przede wszystkim nie wykazano, aby strona próbowała przedsięwziąć inne kroki zmierzające do skontaktowania się z pełnomocnikiem, np. w formie kontaktu telefonicznego czy za pomocą telefaksu lub Internetu. Tym samym zdaniem Sądu nie zachowano niezbędnego a potencjalnie możliwego w rozpatrywanych okolicznościach sposobu komunikowania się. W związku z powyższym niepodobna stwierdzić, że strona i jej pełnomocnik podjęli wszelkie możliwe działania, ażeby usunąć przeszkodę do uzupełnienia braku zażalenia. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.