I SA/Gl 197/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. WSA/post.1 - sentencja postanowienia W skardze z dnia [...]., wniesioną na decyzję oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia, skarżący poinformował, że "z uwagi na stan zdrowia nie był[em] w stanie dochować 30- dniowego terminu do wniesienia skargi (...)". Nadto wskazał, że decyzję otrzymał w dniu [...]., jej odbiór potwierdził nieletni syn, zaś on przebywał w tym czasie poza granicami kraju. Jego zdaniem okoliczności te są podstawą do wniosku, że skargę złożył w terminie. Z uwagi na powyższy sposób sformułowania oświadczenia zawartego w skardze, uznano, że zawiera ona wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wobec tego pismem z dnia 27 lutego 2009 r. wezwano skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, w szczególności poprzez wskazanie, że przebywał on w dniu [...]. poza granicami kraju oraz że syn potwierdzający odbiór zaskarżonej decyzji jest osobą małoletnią. Wezwano go także o wyjaśnienie i udokumentowanie, "w jaki sposób stan [jego] zdrowia mógł wpłynąć na niedopełnienie (...) terminu do wniesienia skargi". Wezwanie zawierało informację, że odpowiedzi na wezwanie należy udzielić w terminie 7 dni pod rygorem oddalenia wniosku o przywrócenie terminu. Jednocześnie wezwano skarżącego do wskazania, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu w terminie 7 dni pod rygorem uznania, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest spóźniony. W dniu 19 marca 2009 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo organu odwoławczego z dnia 16 marca 2009 r., do którego załączono m. in. pismo Poczty Polskiej z dnia 2 marca 2009 r. W piśmie tym wyjaśniono, że przesyłka zawierająca zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję została doręczona osobie, która przedstawiła się jako A. M., a której tożsamości pracownik poczty nie sprawdził. Przesyłka zawierająca m. in. wezwanie z dnia z dnia 27 lutego 2009 r., została doręczona skarżącemu w dniu 5 marca 2009 r. Do chwili obecnej skarżący nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Ponadto, stosownie do art. 88 zd. 1 ppsa, spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, w pierwszej kolejności należy wskazać, że z okoliczności faktycznych sprawy nie da się w sposób jednoznaczny ustalić, czy termin określony w art. 87 § 1 ppsa został zachowany. W związku z tym Sąd powinien rozstrzygnąć te niedające się usunąć wątpliwości na korzyść strony, przyjąć, że wniosek jest złożony w terminie i wydać rozstrzygnięcie merytoryczne. Wobec powyższego należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00 niepubl., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, LEX nr 30748). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059). Powyżej zaprezentowane stanowiska wskazują, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zaprezentowana argumentacja uprawdopodobni brak winy. W rozpatrywanej sprawie we wniosku o przywróceniu terminu skarżący wskazał jedynie, że z uwagi na stan zdrowia nie był w stanie dokonać czynności w terminie. Z oświadczenia tego nie wynika natomiast, jaka to dolegliwość stanęła mu na przeszkodzie i czy miała ona charakter nagły, poważny. Powołać należy się w tym miejscu na orzecznictwo, zgodnie z którym okolicznością uprawdopodobniającą brak winy, może być choroba nagła, obiektywnie całkowicie uniemożliwiająca wyręczenia się inną osobą do nadania przesyłki pocztowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00, publ. LEX nr 55307, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1259/98, publ. LEX nr 44754). Ponieważ jak wyżej wskazano we wniosku poza ogólnym stwierdzeniem o stanie zdrowia, nie ma żadnych informacji dotyczących choroby skarżącego, zaś na na wezwanie z dnia 27 lutego 2009 r. nie udzielił on odpowiedzi, nie pozwala to w ocenie Sądu uznać, że brak winy został uprawodopodobniony, zgodnie zresztą z rygorem, jakim opatrzono wezwanie do uzupełnienia tego wniosku. W żaden sposób nie zostało również udokumentowane oświadczenie skarżącego, że w dacie doręczenia decyzji przebywał on poza granicami kraju. Wątpliwości w tym zakresie nie rozwiewa pismo Poczty Polskiej z dnia 2 marca 2009 r., nie zawierające żadnych informacji w tym zaresie. Jest tak tym bardziej dlatego, że w aktach administracyjnych znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru, które zawiera podpis "A. M.". W związku z powyższym na podstawie art. 86 § 1 ppsa orzeczono jak w sentencji.