I SA/Gl 198/10

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2010 r. sprawy ze skargi M.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Pełnomocnik skarżącego przedstawił jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, skarżący podkreślił, że otrzymuje od niedawna emeryturę w wysokości 1588,58 zł brutto, wcześniej zaś pozostawał na utrzymaniu małżonki, uzyskującej wynagrodzenie w wysokości około 1400 zł brutto miesięcznie. Dodał, iż cierpi na schorzenia kręgosłupa oraz choroby nerek, a w czasie ponaddwuletniego pobytu w areszcie utracił wszelkie oszczędności. Według wniosku cały majątek nieruchomy skarżącego został zajęty w toku postępowania egzekucyjnego. Na wezwanie referendarza sądowego pełnomocnik przedstawił kopie m.in.: rachunków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego (m.in. zapłaconych rachunków za paliwo gazowe w wysokości 665,07 zł czy za energię elektryczną w wysokości 266,37 zł), "odcinek" emerytury otrzymanej przez skarżącego w ostatnim miesiącu (skarżącemu wypłacono kwotę 1458,89 zł), zeznań podatkowych skarżącego i jego małżonki za dwa ostatnie lata (potwierdzają one oświadczenia skarżącego na temat źródeł przychodu, jednak przychód jego małżonki ze stosunku pracy wyniósł w ubiegłym roku 24.730,34 zł), umowy wyłączającej wspólność majątkową w małżeństwie skarżącego oraz dokumentacji związanej z leczeniem i zakupem leków (m.in. trzy paragony wystawione w aptece w okresie od dnia 16 grudnia 2009 r. do dnia 1 marca 2010 r., z których najniższy opiewa na kwotę 63,31 zł, a najwyższy na kwotę 76,66 zł). Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc tę regulację do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie wykazała, iż zachodzą przesłanki do uwzględniania jego żądania w całości. W gospodarstwie domowym wnioskodawcy uzyskiwany jest bowiem stały dochód w postaci jego emerytury oraz wynagrodzenia jego małżonki, który pozwala na bieżące ponoszenie wszystkich wydatków. Wynagrodzenie to musi być przy tym uwzględnione podczas oceny rozpatrywanego wniosku. Okoliczności odnoszące się do osób trzecich pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym również bowiem podlegają ocenie w rozpatrywanym zakresie, i to nie tylko dlatego, że informacje o tych osobach muszą być zamieszczone w odpowiednich rubrykach formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, ale przede wszystkim z uwagi na fakt, iż treść tych oświadczeń, co oczywiste, może w istotnym stopniu wpłynąć na rozstrzygnięcie wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2006 r., sygn. akt I OZ 657/06, LEX nr 181557). Skoro wszak pozostaje on we wspólnocie rodzinnej i majątkowej z innymi osobami, to wydatki i potrzeby finansowe tych osób bezsprzecznie kształtują jego status majątkowy, czasami wręcz przesądzając o tym, czy może on ponieść koszty postępowania, czy też nie. Nie ma przy tym znaczenia, iż w małżeństwie skarżącego obowiązuje majątkowa rozdzielność majątkowa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. GZ 71/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 8). Rozdzielność ta, jak sama nazwa wskazuje, odnosi się przecież do majątków małżonków, regulując kwestie zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich oraz rozporządzania i zarządzania tymi majątkami, nie zaś ich wzajemnych obowiązków, w tym polegających na udzielaniu współmałżonkowi pomocy finansowej w zakresie prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 230/09). Nie ulega jednak wątpliwości, że wysokość dochodu uzyskiwanego w ramach gospodarstwa domowego skarżącego nie pozwala mu uiścić kosztów sądowych w całości bez uszczerbkiem utrzymania koniecznego, co zgodnie z powołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnia częściowe zwolnienie od tych kosztów. Uznano zatem, że bez wspomnianego uszczerbku jest on w stanie uiścić jedynie ułamek kosztów, o którym mowa w sentencji, stanowiący w przybliżeniu 1/5 jego emerytury i nie przekraczający 1/10 sumy dochodów jego rodziny. Określając ów ułamek na tym relatywnie niskim poziomie, miano na względzie konieczność ponoszenia przez skarżącego niezbędnych wydatków na leczenie. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak wyżej.