I SA/Gl 200/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-01-20
Skład orzekający: Bożena Suleja, Dorota Kozłowska, Teresa Randak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może określić wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2007, jeśli postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte lub kontynuowane po upływie terminu przedawnienia tego zobowiązania?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest zobowiązany do uwzględnienia przedawnienia zobowiązania podatkowego z urzędu. Jeśli zobowiązanie podatkowe przedawniło się z mocy prawa (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej), organ nie może skutecznie domagać się jego zapłaty ani wydawać decyzji określającej jego wysokość. W takiej sytuacji postępowanie podatkowe powinno zostać umorzone.Stan faktyczny
Spółka A S.A. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. określającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2007 rok. Spółka kwestionowała opodatkowanie działek gruntu sklasyfikowanych jako nieużytki, twierdząc, że nie były one zajęte na potrzeby działalności gospodarczej i powinny być zwolnione z podatku. SKO utrzymało decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że spółka jako następca prawny poprzedniego posiadacza była podatnikiem, a działki były zajęte na potrzeby działalności gospodarczej, co potwierdzały m.in. posiadanie koncesji na wydobycie kruszywa.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. Orzeczono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja, del. Sędzia SO Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Teresa Randak (spr.), Protokolant specjalista Monika Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A S.A. w F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) orzeka, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 5.617 (pięć tysięcy sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. - dalej określane jako "SKO" lub "Kolegium", działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm., dalej O.p.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 z późn. zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. nr 198, poz. 1925) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] nr [...] określającą wysokość zobowiązania podatkowego dla Spółki Akcyjnej A - dalej określanej zamiennie "podatniczka", "strona" lub "skarżąca"- w podatku od nieruchomości za 2007 rok w wysokości [...] zł.
Wskazana wyżej decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta R. określił A S. A. z siedzibą w F. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 rok w wysokości [...] zł. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie w piśmie z dnia 30 listopada 2012 r., po rozpatrzeniu którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta R. ustalił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 rok w kwocie [...] zł.
Do opodatkowania organ I instancji przyjął: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 74 392 m2 i 15 980 m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej 4 631,14 m2 oraz budowle o wartości [...] zł (za cały rok podatkowy) i [...] zł (za okres od czerwca do grudnia 2007 r.).
Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie w piśmie z dnia 20 września 2013 r. Zarzuciła organowi podatkowemu I instancji, że ten niezasadnie przyjął, iż poprzednik prawny Spółki, tj. B sp. z o. o. w R. była w 2007 roku posiadaczem nieruchomości gruntowej- działki gruntu nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 15 980 m2 położonej w R. przy ul. [...], zajętej na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem Spółki działki te nie powinny zostać opodatkowane, bowiem nie stanowiły one przedmiotu posiadania Spółki, a ponadto nie zostały zajęte na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazano, że działki te były zakwalifikowane jako nieużytki, a w toku postępowania stwierdzono, że na działkach tych istniały jedynie pozostałości obiektów budowlanych bez możliwości ich technicznego wykorzystania. Odstąpienie przez Prezydenta Miasta R. od opodatkowania budowli faktycznie nieistniejących na działkach nr [...] i [...] wzmacnia tylko argumentację Spółki, że B następnie A S. A. nie mogła zająć tych działek na potrzeby powadzonej działalności. Zatem zgodnie z art. 7 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych działki te jako nieużytki powinny być zwolnione od podatku od nieruchomości. W zakresie braku wykorzystywania spornych działek do prowadzenia działalności gospodarczej Spółka uznała za niewystarczające powołanie się przez organ podatkowy na decyzje dotyczące eksploatacji kopalin, wskazując, że koncesja dotyczy bardzo rozległego terenu i niekoniecznie musi wiązać się z rzeczywistym wykorzystaniem każdej działki gruntu objętej taką koncesją.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu w pierwszej kolejności Kolegium opisało dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie SKO wskazało, że A S. A. jest następcą prawnym B sp. z o. o. w związku z art. 492 § 1 pkt 1 kodeksu spółek handlowych, tj. poprzez przeniesienie całego majątku B sp. z o. o. na Spółkę A. Zatem istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie czy na Spółce A S. A. jako następcy prawnym ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za 2007 rok od działek gruntu położonych w R. przy ul. [...] oznaczonych nr [...] i [...]. W roku 2007 działki te sklasyfikowane zostały jako "N" (nieużytki) i stanowiły własność miasta R. W wyniku podziału geodezyjnego tych działek utworzono działkę nr [...], również sklasyfikowaną jako nieużytki.
Dalej SKO poniosło, że decyzją z dnia [...] nr [...] Marszałek Województwa [...] udzielił Spółce B koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego metodą odkrywkową ze złoża "[...]" w granicach obszaru górniczego "[...]" o powierzchni 38 786 m2.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Marszałek Województwa [...] stwierdził wygaśnięcie z dniem 11 października 2011 r. koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "[...]" udzielonej B sp. z o. o. (przeniesioną decyzją z dnia [...] nr [...] na rzecz spółki A S.A.). W uzasadnieniu decyzji organ koncesyjny wyjaśnił, że koncesja została udzielona na okres do dnia 31 grudnia 2026 r., jednak przedsiębiorca wydobył wcześniej całość zasobów kopaliny, stąd pismem z dnia 11 października 2011 r. zwrócił się o stwierdzenie wygaśnięcia koncesji. SKO wskazało, że przedsiębiorca uzyskał decyzję Starosty [...] znak [...] z dnia [...] zatwierdzającą projekt rekultywacji, w którym przewidziano wypełnienie wyrobiska poprzez deponowanie w nim odpadów.
Jednocześnie Kolegium poniosło, że w piśmie z dnia 20 września 2007 r. B sp. z o. o. zwróciła się do Prezydenta Miasta R. o to, by działki nr [...] i [...] zostały zbyte na jej rzecz. W odpowiedzi na wniosek B Prezydent Miasta R. poinformował, że sprzedaż nastąpi w trybie przetargu. Następnie w piśmie z dnia 8 listopada
2007 r. B zwróciła się do Prezydenta Miasta R. o wydzierżawienie działek [...] i [...] na okres toczącego się postępowania w sprawie sprzedaży tych nieruchomości.
W dniu 14 września 2009 r. Miasto R. sprzedało Spółce A działkę nr [...] o powierzchni 14 836 m2. W umowie wskazano, że Spółka jest już posiadaczem działki.
SKO stwierdziło również, że na spornych gruntach znajdowały się obiekty względnie pozostałości po nich, tj. po budynku wagi wraz z betonowym fundamentem, betonowy fundament pod zbiornik rozładunków kruszyw, stopy fundamentowe na zbiorniki kruszyw. W piśmie z dnia 30 listopada 2009 r. Spółka zgłosiła Staroście [...] roboty rozbiórkowe tych obiektów. W toku oględzin przeprowadzonych przez pracowników organu I instancji w dniu 8 sierpnia 2012 r. ustalono, że wymienione w zgłoszeniu obiekty już nie istniały. W piśmie z dnia
8 grudnia 2011 r. Spółka składając korekty deklaracji podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2009, 2010 i 2011 oświadczyła, że przyczyną korekt jest nabycie działki nr [...]. Spółka wyjaśniła, że zgodnie z treścią aktu notarialnego jako części składowe nieruchomości wymienione są budynek wagi wraz z fundamentem pod wagę, betonowy fundament pod zbiornik rozkładu kruszyw, stopy fundamentowe na zbiorniki kruszyw, betonowe ogrodzenie, drogi i place. Według Spółki opisane budynki nie istniały na moment sporządzenia aktu, a Spółka nie użytkowała ani wymienionych obiektów ani działki o numerze [...] przed jej nabyciem w dniu 14 września 2009 r.
W dalszej kolejności Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. ustala podatników podatku od nieruchomości. Są to osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej będące właścicielami nieruchomości z zastrzeżeniem, że jeżeli przedmiot opodatkowania (ust. 3) znajduje się w posiadaniu samoistnym, to obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne w tym spółki nieposiadajace osobowości prawnej, będące między innymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
- po pierwsze wynika z umowy zawartej z właścicielem, lub innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych nie stanowiących odrębnych nieruchomości,
- po drugie, jest bez tytułu.
Powyższy przepis ustala podatników podatku od nieruchomości stanowiącej między innymi własność jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z zastrzeżeniem dokonanym w art. 3 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy podatnikiem będzie posiadacz, bowiem w myśl reguły zawartej w tym przepisie podmiotowość podatkowa jest związana przede wszystkim z faktem posiadania nieruchomości czy to zależnego czy bez tytułu prawnego. Reasumując SKO podniosło, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży nie tylko na właścicielach nieruchomości, ale również na jej posiadaczach wyszczególnionych w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy.
Ponadto SKO przedstawiło stanowisko, zgodnie z którym niezdefiniowane pojęcie "gruntów zajętych na prowadzenie działalności" jest pojęciem o węższym zakresie niż zdefiniowane pojęcie "grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej". "Zajęcie gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej" obejmuje nie tylko sytuacje, gdy na gruncie są wykonywane rzeczywiste czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej. Nie tylko ślady działań i aktywność gospodarcza przedsiębiorcy uzasadnia konieczność zakwalifikowania gruntu jako zajętego na wykonywanie działalności gospodarczej, ale także podejmowanie czynności przygotowawczych, w tym również o charakterze organizacyjnym i prawnym.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy SKO stwierdziło, że działki nr [...] i [...] w roku 2007 znajdowały się w posiadaniu B, co potwierdzają zebrane w toku postępowania podatkowego dowody, tj. oświadczenie zawarte w piśmie z dnia 20 września 2007 r., w którym B zwraca się do Prezydenta Miasta R. o sprzedaż na jej rzecz przedmiotowych działowej, wskazując że mieszczą się one w obrębie zakładu, a także oświadczenie zawarte w akcie notarialnym umowy sprzedaży działki nr [...] z dnia 14 września 2009 r., że Spółka A S. A jest już w posiadaniu nabytej nieruchomości. Powyższe potwierdza, że B w 2007 roku była posiadaczem zależnym spornych działek bez tytułu prawnego, co odpowiada treści art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l.
Kolegium zauważyło, że z uwagi na sposób sklasyfikowania działek
nr [...] i [...] w ewidencji gruntów i budynków (nieużytki) należało dodatkowo wykazać, że były one zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Postępowanie dowodowe potwierdziło, że B w 2007 roku nie korzystała z obiektów usytuowanych na działkach z uwagi na ich stan techniczny, niemniej jednak z dokumentacji związanej z koncesją udzieloną na wydobywanie kopaliny Spółce B (przeniesioną następnie na A S. A.) wynika, że działki nr [...] i [...]objęte zostały decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] nr [...], którą udzielono koncesji na wydobywanie kruszywa ze złoża "[...]" w granicach obszaru górniczego [...] o powierzchni 38786 m2. SKO wskazało, że zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 228, poz. 1947 ze zm.) obszarem górniczym w rozumieniu ustawy jest przestrzeń, w granicach której przedsiębiorca jest uprawniony do wydobywania kopaliny oraz prowadzenia robót górniczych związanych z wykonywaniem koncesji. Jak wynika z mapy przedstawiającej granice obszaru górniczego "[...]" działki nr [...] i [...] mieszczą się w granicach tego obszaru. Powyższe w ocenie Kolegium świadczy o tym, że B podjęła czynności prawne mające na celu bezpośrednie wykorzystanie przedmiotowych gruntów do prowadzenia działalności gospodarczej, skoro otrzymała koncesję na wydobywanie kruszywa w obrębie spornych gruntów. Biorąc pod uwagę orzecznictwo sądów nakazujące przyjąć, że w zakresie pojęcia "zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej" mieszczą się również działania o charakterze prawnym i organizacyjnym, kwestą drugorzędną pozostaje czy w obrębie tych dwóch działek podmiot gospodarczy wydobywał kruszywo, czy też wykonywał inne działania faktyczne mieszczące się w zakresie działalności gospodarczej. Nie ma bowiem wątpliwości, że grunty te pozostawały w posiadaniu przedsiębiorcy, który zakładał ich wykorzystanie do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na wydobywaniu kopaliny.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze A S. A. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej oraz art. 7 pkt 10 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Strona skarżąca wniosła jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...].
W motywach uzasadnienia skarżąca Spółka oświadczyła, że bezpodstawnym jest twierdzenie jakoby przedmiotowe nieużytki, tj. działki nr [...] i [...] znajdowały się od 2007 roku w posiadaniu B. Spółka podniosła, że działki nie mogły być wykorzystane na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej bowiem nie były posadowione na nich budowle, do których odwołuje się umowa sprzedaży z dnia 14 września 2009 r., a jedynie ich pozostałości nie pozwalające na ich techniczne wykorzystanie. Jednocześnie strona skarżąca stwierdziła, że Kolegium nie powinno opierać swoich ustaleń na treści aktu notarialnego, skoro wykazano, że akt ten zawiera stwierdzenia niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Ponadto zarzucono, że organ odwoławczy nie wykazał faktycznego zajęcia spornych gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej, a oparł się wyłącznie na rozumowaniu, że uzyskanie koncesji na wydobywanie kopalin na obszarze górniczym, który obejmuje również sporne nieużytki stanowi o faktycznym wykorzystaniu tych nieużytków. Zdaniem Spółki organ powinien był wykazać jakie konkretne działania podjął podatnik na spornych gruntach, po to by móc stwierdzić, że były one wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Strona skarżąca zaakcentowała, że zgodnie z ustawą Prawo geologiczne i górnicze obszarem górniczym jest przestrzeń, w granicach której przedsiębiorca jest uprawniony do wydobywania kopaliny, zatem istnieje potencjalna możliwość prowadzenia prac wydobywczych, co nie oznacza automatycznie faktycznego wykorzystania gruntów stanowiących część obszaru górniczego na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Z przepisu art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Skarga analizowana według powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
W punkcie wyjścia podnieść należy, że w orzecznictwie sądowo – administracyjnym za ugruntowany należy uznać pogląd, że przedawnienie zobowiązań podatkowych oznacza, iż po upływie określonego czasu zobowiązanie podatkowe, chociaż niezapłacone, wygasa łącznie z odsetkami za zwłokę. Po upływie okresu przedawnienia z mocy prawa, bez konieczności wydawania żadnych decyzji, przestaje istnieć stosunek zobowiązaniowy pomiędzy podatnikiem i wierzycielem podatkowym. Wierzyciel, chociaż niezaspokojony, nie ma już podstaw do egzekwowania zobowiązania podatkowego. Istotą instytucji przedawnienia uregulowanej w art. 70 O.p. jest to, iż na skutek upływu czasu zobowiązanie podatkowe wygasa z mocy prawa (art. 59 § 1 pkt 3 O.p.) i organ podatkowy nie może skutecznie domagać się od podatnika jego zapłaty, zobowiązanie podatkowe bowiem przestaje istnieć. Ustawodawca w art. 70 § 2-6 O.p. określił, w jakich przypadkach powyższa zasada doznaje ograniczeń. Dla upływu okresu przedawnienia bez znaczenia są takie czynności organu podatkowego, jak wszczęcie postępowania podatkowego czy wydanie decyzji deklaratoryjnej na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 O.p. określającej wysokość zobowiązania podatkowego powstałego z mocy prawa. Nie ma więc znaczenia fakt wydania tego rodzaju decyzji przez organ I czy II instancji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 2004 r., sygn. akt III SA 999/02, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy zauważyć, że przedawnienie, jako instytucja prawa materialnego, musi być bezwzględnie respektowana w toku postępowania, bowiem jego upływ powoduje wygaśnięcie zobowiązania na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 O.p. Organ podatkowy jest więc zobowiązany do dokonania oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy nastąpił upływ czasu skutkujący przedawnieniem oraz czy nie wystąpiły okoliczności powodujące przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia, rzutujące na przedłużenie terminu (art. 70 Op.). Zdaniem Sądu, nie budzi najmniejszych wątpliwości, że upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w trakcie postępowania podatkowego musi być uwzględniony z urzędu przez organ podatkowy, przed którym postępowanie się toczy, niezależnie od tego, czy dotyczy postępowania przed organem pierwszej instancji, czy postępowania odwoławczego. Organ stwierdzając ujemną przesłankę kontynuowania postępowania, jest zobligowany do jego zakończenia przez umorzenie postępowania (art. 208 § 1 Op.).
Stosownie do dyspozycji art. 70 § 1 Op. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W rozpoznawanej sprawie termin przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2007 r. upływał z dniem 31 grudnia 2012 r. Z akt podatkowych sprawy wynika bezspornie, że decyzja zarówno organu pierwszej jak i drugiej instancji zapadły po upływie terminu przedawnienia tj. odpowiednio w dniu [...] i [...]. Co prawda pierwotne decyzje organów podatkowych podjęte zostały odpowiednio w dniu [...] i w dniu [...], jednakże z akt przekazanych sądowi nie wynika, że doszło do skutecznego czy to przerwania, czy zawieszenia czy też wygaśnięcia zobowiązania podatkowego wynikającego z nieostatecznej decyzji organu I instancji (np. poprzez uregulowanie należności wynikającej z decyzji organu I instancji). Wprawdzie decyzja organu I instancji z dnia [...] wydana została przed upływem terminu przedawnienia, ale decyzja kasacyjna już po jego upływie tj. [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyeliminowało z obrotu prawnego decyzję organu I instancji, tym samym decyzja ta nie wywołała żadnych skutków prawnych. Taki stan faktyczny uzasadnia konstatację, że w badanej sprawie skutecznie upłynął termin przedawnienia, a to oznacza, że organy utraciły prawo do określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Nie jest bowiem prawnie możliwe wydanie deklaratoryjnej decyzji w odniesieniu do zobowiązania, które wygasło, a więc zobowiązania nieistniejącego.
Uwzględnienie zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego czyniło, w ocenie Sądu, zbędne odniesie się do pozostałych zarzutów skargi.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy zobowiązany jest uwzględnić powyższe uwagi, w szczególności zaś powinien zbadać i wykazać w sposób nie budzący wątpliwości, że w sprawie nie doszło do skutecznego upływu terminu przedawnienia. W przypadku ustalenia natomiast, że termin ten skutecznie upłynął należy przyjąć rozwiązanie procesowe wiążące się z bezprzedmiotowością postępowania, a więc umorzyć postępowanie podatkowe w trybie art. 208 § 1 Op.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji. Zakres, w jakim uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu określony został na podstawie art. 152 p.p.s.a. (pkt II sentencji). W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt III sentencji), w kwocie obejmującej uiszczony wpis od skargi w wysokości 2000 zł, koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego w wysokości 3600 zł oraz niezbędny wydatek w postaci opłaty skarbowej od pełnomocnictwa 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło