I SA/Gl 205/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-03-10
Skład orzekający: Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała znaczące aktywa trwałe, ale jednocześnie obciążone hipotekami i zablokowane rachunki bankowe, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych, jeśli wykaże brak dostatecznych środków na ich poniesienie. Mimo posiadania znacznych aktywów trwałych, jeśli są one obciążone hipotekami w stopniu uniemożliwiającym ich sprzedaż lub zaciągnięcie kredytu, a rachunki bankowe są zablokowane, sąd może uznać brak możliwości poniesienia wpisu sądowego. Jednakże, jeśli spółka posiada inne aktywa, np. należności, które mogłyby zostać wykorzystane, zwolnienie może być ograniczone do częściowego.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. złożyła wniosek o częściowe zwolnienie z kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego od osób prawnych. Spółka argumentowała brak środków finansowych, stratę w poprzednich latach, obciążenie hipotekami środków trwałych uniemożliwiające zaciągnięcie kredytu lub sprzedaż, a także zablokowane rachunki bankowe. Sąd, analizując dokumentację, stwierdził, że spółka posiadała znaczące aktywa trwałe, ale obciążone hipotekami, a rachunki bankowe były zablokowane. Mimo to, spółka posiadała należności, które mogłyby zostać wykorzystane. Ostatecznie, sąd zwolnił spółkę od wpisu sądowego w części, ale oddalił wniosek w pozostałym zakresie.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono stronę skarżącą od wpisu sądowego od skargi, 2) w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego do osób prawnych w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia 1) zwolnić stronę skarżącą od wpisu sądowego od skargi, 2) w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów oddalić.
W druku PPPr z dnia 4 stycznia 2010 r. A Sp. z o.o. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie jej od kosztów sądowych. W motywach wniosku odnotowano, że Spółka nie posiada jakichkolwiek środków finansowych. Prezes Spółki zaakcentował, że w ubiegłym roku podatkowym skarżąca poniosła stratę sięgającą kilkuset tysięcy złotych. Podobna sytuacja miała miejsce w latach ubiegłych. Posiadane przez skarżącą środki trwałe są obciążone hipoteką, dlatego zaciągniecie kredytu pod zabezpieczenie jest niemożliwe. Z kolei sprzedaż tychże środków z powodu ich obciążenia prawa rzeczowymi jest w zasadzie nierealna. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego wynosi 10.001.000,00 zł. Wartość środków trwałych wnioskującej spółki, wg bilansu za ostatni rok, oszacowano na kwotę 7.732.154,81 zł. W ostatnim roku obrotowym Spółka poniosła stratę w kwocie 227.543,70 zł. Skarżąca posiada dwa rachunki bankowe, na których nie posiada jakichkolwiek środków finansowych.
Do wniosku dołączono plik dokumentów, w tym: wyciągi z rachunków bankowych, bilans za 2008 r., CIT-8 za 2008 r. i raport kasowy z dnia 4 grudnia 2009 r.
W wyniku wezwania referendarza sądowego, w dniu 24 lutego 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), do Sądu wpłynęły dodatkowe dokumenty źródłowe, na podstawie których ustalono, co następuje. Spółka posiada nieruchomości, które obciążone są hipoteką do łącznej kwoty 5.539.094,00 zł. Rachunki bankowe skarżącej są zablokowane do łącznej kwoty 137.758,54 zł. Aktywa obrotowe Spółki na koniec 2008 r. wyniosły 716.405,00 zł, zaś jej bieżące zobowiązania – 914.405,00 zł. Deklaracje VAT-7K za dwa ostatnie kwartały roku 2009 wskazują, że w tym okresie Spółka wykonała transakcje opodatkowane podatkiem od towarów i usług; podstawa opodatkowania wyniosła 12.600,00 zł, zaś "nabycie towarów" w tym czasie oznaczono na kwotę 8.494,00 zł.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Intencją wnioskującej Spółki było w tej sprawie uzyskanie przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów (vide pkt 4 druku PPF"). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków.
Z tych względów rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadzało się do zbadania, czy w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, "gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania."
Analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy nie pozwoliła uznać, że skarżąca Spółka jest w sytuacji na tyle trudnej, że można całkowicie odstąpić w jej przypadku od ogólnej zasady odpłatności postępowania sądowego. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że wg bilansu za rok 2008, Spółka na koniec okresu rozliczeniowego posiadała środki trwałe o wartości 6.967.991,56 zł (poz. A.II.1.b). Tymczasem wykazano w tej sprawie obciążenia hipoteczne do kwoty 5.539.094,00 zł. Spółka ma zatem możliwość zgromadzenia środków pieniężnych na ewentualne dalsze koszty postępowania sądowego. Należy przy tym zauważyć, że na dzień 31 grudnia 2008 r. Spółka posiadała należności od pozostałych jednostek powyżej 12 miesięcy w kwocie 63.897,39 zł [poz. B.II.2.a(2)].
Jednakowoż analiza bieżącej sytuacji finansowej Spółki (wskaźnik bieżącej płynności finansowej obliczony na podstawie bilansu za 2008 r. wyniósł 0,78) prowadzi do wniosku, że nie będzie ona w stanie ponieść wpisu sądowego od skargi na obecnym etapie postępowania. Uzasadnienia tej konkluzji należy nadto upatrywać w aktualnych saldach posiadanych przez nią rachunków bankowych oraz zastosowanych tam blokadach. Dodatkowo raporty kasowe Spółki wskazują na znikomy przepływ środków pieniężnych.
W wyniku poczynionych wyżej spostrzeżeń przyjęto jak w sentencji postanowienia. Podstawami prawnymi tego orzeczenia stały się przepisy art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło