I SA/Gl 207/11

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M.M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podkreślił, że jego czteroosobowa rodzina dysponuje niskim dochodem w wysokości 1800 zł, co jest kwotą niewystarczającą, zwłaszcza jeśli zważyć, iż ma on na utrzymaniu dwie uczące się córki. Według niego źródłem wspomnianego dochodu jest wyłącznie gospodarstwo rolne, w tym w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej prowadzonej przez jego małżonkę, gdyż jego działalność gospodarcza nie przynosi obecnie żadnych zysków. Pośród składników majątkowych we wniosku, poza tym gospodarstwem o powierzchni 4,5 ha, wymieniono dom o powierzchni 200 m2. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku, m.in. poprzez przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez niego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont (zastrzeżono, że w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie ich likwidacji po dniu 1 kwietnia 2010 r. – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku). Następnie referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 12 maja 2011 r., doręczonym w dniu 18 maja 2011 r., na wniosek skarżącego przedłużył termin na wykonanie wezwania o kolejne 7 dni. W tak przedłużonym terminie wnioskodawca nadesłał, w większości w formie kserokopii, następujące dokumenty: wyciągi z dwóch rachunków bankowych (jeden z nich to "firmowy" rachunek skarżącego, drugi, prowadzony w Banku A, należy do jego małżonki; oba wyciągi nie dokumentują prawie żadnych operacji), zeznania podatkowe skarżącego i jego małżonki (skarżący z pozarolniczej działalności gospodarczej wykazał przychód w kwocie 86.967,91 zł, koszty jego uzyskania w kwocie 72.386,18 zł oraz dochód w kwocie 14.581,73 zł, natomiast jego małżonka z działów specjalnych produkcji rolnej: przychód i zarazem dochód w kwocie 10.170 zł), deklaracji dla podatku od towarów i usług złożonych przez skarżącego za ostatni kwartał ubiegłego roku i pierwszy kwartał roku bieżącego (podstawa opodatkowania we wcześniejszej deklaracji wyniosła 6780 zł, a w deklaracji późniejszej – 15.687 zł), książkę przychodów i rozchodów skarżącego za okresy od stycznia do kwietnia bieżącego roku (w ostatnich dwóch miesiącach niekorzystna proporcja pomiędzy przychodami i wydatkami, jaka wystąpiła na początku roku, uległa odwróceniu – w marcu przychody wyniosły 13.287 zł, a wydatki 3600 zł, z kolei w kwietniu wielkości te wyniosły odpowiednio: 5206 zł i 1345,38 zł), decyzję w sprawie wymiaru zaliczek na podatek dochodowy od dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej, zaświadczenie, zgodnie z którym przeciętny dochód z posiadanego przez skarżącego gospodarstwa rolnego za pierwsze pięć miesięcy 2011 r. wyniósł 2453,53 zł, zaświadczenie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o płatnościach przyznanych skarżącemu (ich suma wynosi 3454,37 zł), zaświadczenia w sprawie edukacji córek skarżącego (starsza córka wkrótce kończy studia; pobiera świadczenia materialne w łącznej wysokości 530 zł) oraz dokumenty dotyczące utrzymania gospodarstwa domowego. Skarżący wnosił już o przyznanie prawa pomocy w innych postępowaniach przed Sądem, m.in. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 924/09, w której w charakterze strony skarżącej występowała również jego małżonka. W sprawie tej postanowieniem z dnia 14 czerwca 2010 r. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FZ 389/10 oddalił zażalenie od tego postanowienia, po czym wpis od skargi w kwocie 1414 zł został uiszczony. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając, z własnej inicjatywy lub na wezwanie, stosowną dokumentację źródłową. Odnosząc te uwagi do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, iż w jego sytuacji powyższa przesłanka została spełniona. Stanowi to w głównej mierze skutek zasadniczego mankamentu, jakim dotknięty jest dostarczony przez niego materiał dowodowy. Materiał ów, aczkolwiek stosunkowo obszerny, nie zawiera mianowicie wyciągu z drugiego rachunku należącego do małżonki wnioskodawcy ani też dokumentu, który mógłby, zgodnie z wyraźnym wezwaniem referendarza sądowego, potwierdzać ewentualną likwidację tego rachunku. Do wniosku takiego prowadzi uwzględnienie dowodów zgromadzonych we wspomnianej sprawie o sygn. akt I SA/Gl 924/09, w których przedstawiono – poza wyciągami z rachunków, z których wyciągi przedłożono obecnie – także wyciąg z rachunku tej małżonki posiadanego przez nią w B. Brak tego wyciągu pośród dokumentacji nadesłanej w niniejszej sprawie uzasadnia podejrzenie, że stanowi to rezultat celowego działania, mającego na celu ukazanie sytuacji wnioskodawcy w sposób przemawiający na rzecz przyznania mu prawa pomocy. Skoro bowiem przedstawione wyciągi z dwóch pozostałych rachunków bankowych nie dokumentują prawie żadnych operacji, możliwe jest, że operacje te są dokonywane za pośrednictwem tego innego rachunku lub nawet że saldo tego rachunku jest korzystne. Taki stan rzeczy wykluczałby zaś przyznanie prawa pomocy, zwłaszcza jeśli zważyć, że wysokość kosztów sądowych w tej sprawie nie jest wysoka, znacznie niższa niż w przywołanej sprawie o sygn. akt I SA/Gl 924/09, w której wpis został przecież uiszczony. Uwzględnienie wniosku nie wchodzi jednak w rachubę również ze względu na konkluzje, jakie można sformułować na podstawie tych dowodów, które nadesłano. Nie potwierdzają one wszak oświadczeń skarżącego na temat złego stanu jego przedsiębiorstwa. Skarżący wykazał dochód w zeznaniu podatkowym; również z książki przychodów i rozchodów wynika znaczna nadwyżka przychodów nad wydatkami, która wprost niewspółmiernie, tak samo zresztą jak wykazane wydatki, przewyższa koszty sądowe w sprawie. Nie można także tracić z pola widzenia dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę z gospodarstwa rolnego, w tym tytułem dopłat, które też przekraczają kilkukrotnie wysokość tych kosztów. Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.