I SA/Gl 211/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-03-25

Skład orzekający: Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, której odmówiono przyznania prawa pomocy w jednej sprawie, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w innej, równolegle toczącej się sprawie, biorąc pod uwagę jej dochody w walucie obcej i konieczność ponoszenia wydatków na utrzymanie i remonty domu?
Ratio decidendi
Skarżącej należy się zwolnienie od kosztów sądowych w częściowym zakresie, ponieważ jej dochody, mimo wzrostu wartości waluty obcej, nie pozwalają na ponoszenie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, zwłaszcza w kontekście udokumentowanych wydatków na remonty domu. Poprzednia odmowa przyznania prawa pomocy w innej sprawie nie wyklucza przyznania go w tej, jeśli sytuacja materialna skarżącej nadal nie pozwala na pokrycie kosztów.
Stan faktyczny
Skarżąca H. N. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Wskazała na swoje ograniczone dochody w walucie obcej, konieczność ponoszenia wysokich wydatków na utrzymanie domu, w tym remonty, oraz fakt, że w innej, równoległej sprawie, odmówiono jej przyznania prawa pomocy. Mimo wzrostu wartości dolara, jej sytuacja materialna nadal nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 marca 2015 r. sprawy ze skargi H. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r., nr [...] w przedmiocie odnowy uzupełnienia i sprostowania decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreśliła, że jest osobą samotną i że jej dochody ograniczają się do świadczenia wypłacanego jej przez Rząd Stanów Zjednoczonych Ameryki w wysokości 719 USD brutto miesięcznie, więc ich realna wysokość uzależniona jest od aktualnego kursu tej waluty. Zwróciła zarazem uwagę na konieczność ponoszenia kosztów innych postępowań toczących się z jej udziałem. Wnioskodawczyni wyliczyła niektóre wydatki do zapłacenia w miesiącu złożenia wniosku, tj. należność za energię elektryczną (485,11 zł), za wodę i odprowadzanie ścieków (około 82,40 zł) za telefon (około 50 zł), opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (10 zł) oraz składkę ubezpieczeniową (58,50 zł). Zaznaczyła, że jej dom wymaga kosztownych remontów i nakładów, przedkładając m.in. kopię rachunku za zakup bojlera w cenie 347 zł. Skarżącej wielokrotnie przyznawano już prawo pomocy w innych postępowaniach przed Sądem, lecz w dniu 17 marca 2015 r. referendarz sądowy oddalił jej wniosek w tej materii w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1419/14, biorąc pod uwagę m.in. poprawę jej sytuacji związaną ze wzrostem wartości dolara amerykańskiego. Wnioskodawczyni jeszcze w trzech innych sprawach złożyła wnioski o przyznanie prawa pomocy, które również są przedmiotem dzisiejszego posiedzenia. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 2 tej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie rozpoznającego wniosek przesłanka ta zachodzi w przypadku skarżącej, przy czym można stwierdzić bez potrzeby wzywania jej o dokumentację źródłową. Dokumentacja taka została bowiem dostarczona niedawno w postępowaniu w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1419/14, przy czym do wniosku załączono również nienadesłanie tam rachunki potwierdzające wydatki nadzwyczajne, łączące się z utrzymaniem domu. W świetle całości materiału dowodowego zgromadzonego we wszystkich sprawach wnioskodawczyni uznać trzeba, że jej dochody nie wystarczają na poniesienie kosztów sądowych w tych postępowaniach, w których jest ona zobowiązana do ich opłacenia. Dochody te uległy wprawdzie zwiększeniu wskutek wzrostu wartości dolara amerykańskiego w ostatnich miesiącach (według tabeli nr 058/C/NBP/2015 z dnia 24 marca 2015 r. opublikowanej przez Narodowy Bank Polski kurs kupna tej waluty wynosi dzisiaj 3,7224 zł), lecz tę poprawę sytuacji skarżącej już uwzględniono, odmawiając jej przyznania prawa pomocy we wspomnianej sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1419/14. Poprawa ta nie jest zaś istotna na tyle, by obowiązek finansowej partycypacji strony dochodzeniu jej praw przed Sądem rozciągać także na pozostałe postępowania, w tym to, w którym złożono rozpatrywany wniosek. Mogłoby to spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego skarżącej, zwłaszcza jeżeli uwzględnić nakłady remontowe, które w tym postępowaniu zostały udokumentowane. Innymi słowy, bez takiego uszczerbku może ona ponieść koszty w tej jednej sprawie, w której odmówiono jej już przyznania prawa pomocy. W konsekwencji skarżąca powinna być zwolniona od kosztów sądowych, które wykraczają poza tak zakreśloną granicę jej utrzymania koniecznego. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło