I SA/Gl 212/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 maja 2018 r. sprawy ze skargi A w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej w 2012 r. w kwestii zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 18 stycznia 2018 r. skarżąca A w R. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję wskazaną w rubrum. W skardze zawarto m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania powyższej decyzji organu odwoławczego. Na uzasadnienie strona skarżąca wskazała, że z uwagi na charakter prowadzonej przez nią działalności ewentualna egzekucja roszczenia będzie wiązała się ze znacznymi trudnościami w funkcjonowaniu szkoły, a także najprawdopodobniej doprowadzi do likwidacji placówki oświatowej. Podała, że spełnia zadania dydaktyczne wobec ponad [...] uczniów, a wszczęcie i prowadzenie egzekucji doprowadzi najpewniej do zamknięcia szkoły i w konsekwencji przerwania toku nauczania obecnych kształcących się w niej osób. Argumentowała, że nie będzie miała żadnej możliwości połączenia zwrotu dotacji z jednoczesnym prowadzeniem działalności oświatowej, jako że nie będzie dysponowała wystarczającymi środkami na jej prowadzenie. Dodała, że ewentualna egzekucja zostanie skierowana przeciwko tym składnikom majątku strony, które umożliwiają działalność dydaktyczną, a bez których działalność oświatowa nie będzie możliwa. Skarżący zauważył, że prowadzona przez organ założycielski szkoła nie miała możliwości, aby przygotować się do stopniowego wygaszania swojej działalności poprzez ograniczanie naboru nowych uczniów, redukcję ilości klas oraz etatów nauczycielskich. Końcowo strona skarżąca argumentowała, że egzekucja roszczenia w postaci dotacji wiązać się będzie nie tylko z wyrządzaniem znacznej szkody, ale również będzie powodować trudne do odwrócenia skutki, których negatywne konsekwencje poniesie nie tylko strona postępowania, ale przede wszystkim osoby trzecie, zupełnie nie związane z istniejącym sporem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej w skrócie "ppsa", w razie wniesienia skargi organ, który wydał zaskarżoną decyzję lub postanowienie, może z urzędu lub na wniosek skarżącego wstrzymać ich wykonanie w całości lub w części. Stosownie natomiast do art. 61 § 3 ppsa odmowa wstrzymania wykonania aktu przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu, który po przekazaniu doń skargi może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać zatem przyjdzie, że w art. 61 § 3 ppsa przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Zauważyć nadto należy, że przytoczona wyżej regulacja niewątpliwie nakłada określone obowiązki nie tylko na Sąd, ale i na wnioskodawcę. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia żądania, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenie płynące z jej wykonania (zob. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12; wszystkie, powołane w nn. uzasadnieniu, orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wnioskodawca jest zatem zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (zob. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08). Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami i dowodami. W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 ppsa. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 298/14, LEX nr 1500173). Ponadto zauważyć należy, że Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wymienione w art. 61 § 3 ppsa. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza jednak, że sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie NSA z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04). Tak jak wskazano wyżej, instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu, a jej zastosowanie uzależnione jest od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy, należy stwierdzić, że argumentacja przedstawiona przez stronę skarżącą jest niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 2 i 3. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca przytoczyła argumenty wskazujące na to, że ewentualna egzekucja roszczenia będzie wiązała się ze znacznymi trudnościami w funkcjonowaniu szkoły, a może w rezultacie doprowadzić do jej likwidacji. Wskazała również, że negatywne konsekwencje poniosą także osoby trzecie zupełnie nie związane z niniejszym sporem. Odnosząc się do powyższego, podkreślić należy, że to w interesie strony leży możliwie najbardziej wyczerpujące wskazanie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, dlatego też wniosek taki powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest bowiem wystarczające samo stwierdzenie strony, jak i wyliczenie spodziewanych negatywnych skutków (por. postanowienie NSA z dnia 21 października 2016 r., sygn. akt I GZ 552/16, CBOiSA). Brak uprawdopodobnienia przez wnioskodawcę wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa uniemożliwia sądowi ocenę wniosku. Nie można bowiem przyjąć, że w sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedstawia konkretnych argumentów wskazujących na zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, obowiązkiem sądu jest samodzielne poszukiwanie tych okoliczności (zob. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 30 stycznia 2017 r.(sygn. akt III SA/Gl 23/17) Sąd, analizując akta sprawy, nie dostrzegł nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z art. 61 § 3 ppsa pozwalałyby na wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak jest zatem dowodów, by przypuszczać, że wykonanie decyzji będzie się wiązać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jak wymaga tego art. 61 § 3 ppsa. Należy w tym miejscu podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 49/11). Dodatkowo zauważyć należy, że egzekwowanie obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie może być automatycznie utożsamiane z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć przy tym trzeba, że zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2015 r., sygn. akt II GZ 481/15). Podsumowując, strona skarżąca nie wykazała, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okolicznością taką – bez wątpienia – nie może być niepoparte dowodami twierdzenie o grożącym placówce oświatowej niebezpieczeństwie zamknięcia. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 ppsa orzekł jak w sentencji.