I SA/Gl 213/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Asesor WSA Mikołaj Darmosz (spr.), Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant starszy specjalista Anna Oklecińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2025 r. sprawy ze skargi S. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 16 grudnia 2024 r. nr SKO.V 428/297/2024 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości przy ul. Koziej 6a w Bielsku-Białej za miesiące od stycznia do czerwca 2024 r. oddala skargę. Przedmiot kontroli Sądu stanowiła decyzja wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z 16 grudnia 2024 r. o nr SKO.V 428/301/2024 na podstawie art. 17, 18, 21 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 570 ze zm.), oraz art. 233 § 1 pkt 1, art. 21 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 – dalej: "o.p."), a także art. 6ka ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. 2024 poz.399 ze zm. – dalej: "u.p.c.g."), po rozpoznaniu odwołania S. w B. (dalej: "Strona", "Skarżąca", "S.") od decyzji Prezydenta Miasta B. (dalej: "organ I instancji", "Prezydent") z 18 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości przy ul. [...] w B. za miesiące od stycznia do czerwca 2024 r. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. Prezydent decyzją z 18 września 2024 r. określił Spółdzielni wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadam i komunalnym dla nieruchom ości położonej w B. przy ul. [...] za styczeń 2024 r. na kwotę 1.064,00 zł, za luty 2024 r. na kwotę 1.064,00 zł, za marzec 2024 r. na kwotę 1.064,00 zł, za kwiecień 2024 r. na kwotę 1.064,00 zł, za maj 2024 r. na kwotę 1.064,00 zł, za czerwiec 2024 r. na kwotę 1.064,00 zł. Organ I instancji stwierdził niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów. Spółdzielnia pismem z 2 października 2024 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta. Strona zarzuciła: Zastosowanie przez organ art.6ka u.c.p.g. poprzez przyjęcie, że w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi w okresie objętym decyzją mieszkańcy ul. [...] nie dopełnili obowiązku selektywnego zbierania odpadów Nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że zaszły przesłanki do nałożenia na właścicieli nieruchomości wyższych opłat tak jak za odbiór odpadów zmieszanych podczas gdy zebrany przez Gminę materiał dowodowy nie pozwala na autorytatywne stwierdzenie, że mieszkańcy tych budynków co do zasady nie segregują odpadów w sposób prawidłowy. Specyfika usytuowania budynków na osiedlu jest taka, że nie ma możliwości zbudowania większej ilości altan śmieciowych. Decyzję dotyczą wszystkich mieszkańców lokali z ul. [...] i będą powodować duże obciążenie finansowe dla mieszkańców osiedla. Przy tak dużej społeczności mogą się zdarzyć incydentalne przypadki niedochowania w pełni stuprocentowej segregacji wynikającej z omyłkowego wrzucenia śmieci do złego kontenera lub niedoinformowania danego mieszkańca. Nakładanie dodatkowych opłat na wszystkich koliduje z podstaw owym i zasadami konstytucyjnymi. Działanie takie nosi znamiona odpowiedzialności zbiorowej i jest sprzeczne z zasadą równości wobec praw a oraz zasadą równego traktowania przez władze publiczne. Materiały dowodowe, na których organ podatkowy opiera swoje decyzje są sporządzone jednostronnie przez firmę P.. Nie można jednoznacznie i autorytatywnie stwierdzić, że dołączone zdjęcia przedstaw mają kontenery usytuowane w altanach śmietnikowych przy ul. [...] i [...]. Spółdzielnia w przypadku stwierdzenia faktu braku segregacji powinna być zawiadomiona o tym fakcie aby mogła zainterweniować. Ponadto żadne przepisy nie określają przy jakim zanieczyszczeniu danej frakcji odpadów należy je uznać za zmieszane. Stosowanie przez gminę przepisów Ordynacji Podatkowej winno również uwzględniać art. 2a - "Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika" . Naruszenie przez organ zasady czynnego udziału w postępowaniu jak i niezawiadomienie o przeprowadzeniu dowodu. Kolegium decyzją z 16 grudnia 2024 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta. Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie art. 5 ust. 1 u.c.p.g. właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku między innymi przez zbieranie powstałych na terenie nieruchom ości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie (pkt 3) oraz pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnym i (pkt 3b). Na gminie ciąży natomiast obowiązek odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na których zamieszkują mieszkańcy. Odpady komunalne powinny być zbierane w sposób selektywny z podziałem na frakcje. Przez pojęcie selektywności w kontekście gromadzenia odpadów - zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 24 ustawy z 14 grudnia 2012 roku o odpadach należy rozumieć selektywne zbieranie odpadów jako zbieranie w ramach którego dany strumień odpadów w celu ułatwiania specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami takimi samymi cechami. Mieszkańcy powinni gromadzić odpady w sposób określony w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który powinien dokładnie określać, które odpady muszą być gromadzone wspólnie tak, aby mogły ulegać odpowiedniemu przetwarzaniu. Kolegium wskazało, że z raportów firmy wywożącej odpady wynika, że dwukrotnie w styczniu 2024 r., jednokrotnie w lutym 2024 r., dwukrotnie w marcu 2024r, jednokrotnie w kwietniu 2024 r., jednokrotnie w maju 2024 r. oraz jednokrotnie w czerw cu 2024r. na nieruchom ości przy ul. [...] i [...] - wiaty wspólne w tym dla mieszkańców ul. [...] w B. odpady komunalne nie były zbierane w sposób selektywny. Nieprawidłowości stwierdzono w pojemniku na "zmieszane odpady komunalne", co zostało udokumentowane przez firmę wywożącą odpady w postaci zdjęć. W pojemnikach przeznaczonych na zmieszane odpady komunalne znajdowały się worki ze zbiorczo zebranymi odpadami wszystkich frakcji, głównie plastik, papier, szkło opakowaniowe, a także odpady bio. Przy czym ilość tych odpadów była znaczna. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wskazał, że ustawodawca powierzył obowiązek powiadomienia właściciela nieruchomości i organu właśnie podmiot odbierający odpady wierząc w profesjonalizm i rzetelność tych podmiotów. Kolegium stwierdziło, że nie wydaje się być realne aby przy każdym przypadku stwierdzenia nie segregacji możliwe było powiadamianie Spółdzielni w celu stawienia się jej przedstawiciela do konkretnej altany choćby z uwagi na ograniczony czas wykonywania usługi. Jest to niewykonalne i nie znajduje odzwierciedlenia w przepisach ustawy ponieważ obecnie to Gmina jest odpowiedzialna za system wywozu odpadów komunalnych i to gmina zawiera stosowne umowy z podmiotem wywożącym odpady, a nie właściciel nieruchomości ( jak było to w poprzednim systemie). W ocenie Kolegium sporządzona i załączona do akt dokumentacja zdjęciowa (jak słusznie podniósł organ pojemniki posiadają numery RFID widoczne w sprawozdaniach), e-maile wysyłane przez podmiot odbierający odpady do właściciela nieruchomości oraz organu wystarczająco potwierdzają fakt nie segregacji odpadów w wymienionych w decyzji miesiącach. Kolegium zaznaczyło, że opłata podwyższona nie stanowi finansowej dolegliwości za nieselektywną zbiórkę lecz formę rekompensaty dla gminy związaną z wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 marca 2022 r. sygn. akt III FSK 4846/21). Organ odwoławczy posługując się cytatami z orzeczeń sądów administracyjnych wskazał, że wykładni art. 6ka u.c.p.g. dokonać należy w ujęciu gramatycznym (językowym). Nie ma więc znaczenia czy strona przez cały miesiąc nie dopełniała obowiązku selektywnego zbierania odpadów czy też miało to miejsce incydentalnie. Nie ma także znaczenia w jakim stopniu odpady były zmieszane. W przypadku nieruchomości zbiorowej nie ma znaczenia, ilu mieszkańców wywiązuje się z obowiązku selektywnej zbiórki odpadów i z jaką częstotliwością to następuje, ponieważ decydujące znaczenie ma jedynie to, czy obowiązek ten na danej nieruchom ości był realizowany prawidłowo, czy nie i czy odbiorca odpadów m usiał daną frakcję odpadów odebrać jako niesegregowane. Zaznaczono, że strona miała możliwość czynnego udziału w postępowaniu, z którego korzystała. Organ odwoławczy nie dopatrzył się także naruszenia art. 190 o.p. ponieważ stwierdzenie nieselektywnej zbiórki odpadów przez podmiot je odbierający nie jest czynnością procesową odbywającą się w toku postępowania podatkowego lecz czynnością materialno-techniczną inicjującą postępowanie stosownie do art. 6ka u.c.p.g. Spółdzielnia reprezentowana przez pełnomocnika wykonującego zawód adwokata wniosła skargę do tut. Sądu na powyższą decyzję SKO. W skardze zarzucono decyzji organu odwoławczego naruszenie: art. 6o u.c.p.g. poprzez przyjęcie, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do danych zawartych w deklaracjach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla budynku [...], podczas gdy Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła prawidłowe deklaracje i nie wystąpiły w nich żadne nieprawidłowości, odpady komunalne przez mieszkańców nieruchomości [...] były prawidłowo segregowane, a w toku prowadzonego postępowania organ nie udowodnił w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że doszło u strony skarżącej do nieselektywnej zbiórki odpadów komunalnych w okresie od stycznia do czerwca 2025 r.; art. 6ka u.c.p.g. w zw. z art. 2 oraz 32 ust. 1. oraz art. 32 ust. 2 Konstytucji RP poprzez błędne przyjęcie, że w zakresie gospodarowania odpadamy komunalnymi w okresie objętym decyzją mieszkańcy ul [...] nie dopełnili obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych; art. 6q u.c.p.g. w z art. 2a o.p. poprzez brak zastosowania wskazanych przepisów przy zaistnieniu niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów; art. 123 i art. 190 o.p. poprzez brak poinformowania i dopuszczenia przedstawiciela skarżącej do wizji lokalnej stwierdzającej zaistnienie nieprawidłowej segregacji w altanach śmieciowych; art. 121 w zw. z art. 122 o.p. poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych; art. 187 i art. 191 o.p. (błędne ustalenia faktyczne) poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w wyniku przyjęcia, że zaszły przesłanki do nałożenia na właścicieli nieruchomości wyższych opłat tak jak za odbiór odpadów zmieszanych, podczas gdy zebrany przez organ materiał dowodowy nie pozwała na jednoznaczną ocenę, że mieszkańcy nie segregują odpadów w sposób prawidłowy; art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności faktycznych wskazanych przez Skarżącą, a koniecznych do zebrania pełnego materiału dowodowego w sprawie, zaniechanie podjęcia wszelkich możliwych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, brak uznania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony, prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej z naruszeniem zasad praworządności; Strona skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie; ewentualnie wnoszę o uchylenie decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji; zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Rozwijając argumentację na poparcie zarzutów skargi wskazała, że złożone przez nią deklaracje były poprawne, a Spółdzielnia prowadzi akcje informacyjne związane z koniecznością selektywnej zbiórki opadów komunalnych. W skardze zaznaczono, że Spółdzielnia i jej mieszkańcy (około 1000 osób) dochowują starań dla odpowiedniej zbiórki odpadów, lecz przy tak dużej społeczności może dojść do incydentalnych przypadków naruszenia segregacji odpadów. W skardze zaznaczono, że pracownicy Spółdzielni dopiero w końcowej fazie postępowania otrzymali możliwość zapoznania się z materiałami dowodowymi w tej sprawie. Strona zakwestionowała wiarygodność materiału dowodowe na podstawie którego organy oparły swoje decyzje, gdyż został on sporządzony przez firmę wywozową jednostronnie bez jakiejkolwiek weryfikacji zewnętrznej. Podniesiono w skardze, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów, gdyż przysługujące gminie uprawnienia kontrolne zostały bezpodstawnie wykonane nie przez uprawniony do tego organ, lecz przez firmę wywożącą odpady. Skarżąca ani razu nie otrzymała informacji o kontrolach celem uczestniczenia w nich, a w szczególności o sprawie objętej niniejszej postępowaniem. Zdaniem skarżącej, o ile nawet wystąpiłyby sporadyczne sytuacje niewłaściwej segregacji odpadów komunalnych w altanach śmietnikowych, nic nie stoi na przeszkodzie by bezpośrednio Spółdzielnia została powiadomiona o takim fakcie. Biura Spółdzielni znajdują się na tym samym osiedlu w bezpośredniej bliskości altan śmieciowych, a wywozy z nich odbywają się w godzinach porannych, a więc godzinach pracy pracowników Spółdzielni. Zdaniem strony informacja przekazana pracownikom Spółdzielni pozwoliłaby na szybkie zweryfikowanie zarzucanych nieprawidłowości jak również pozwoliłaby na zadziałanie w tej sprawie przez służby Spółdzielni tj. np. poprzez ewentualne przesortowanie śmieci z danego niezabranego kontenera. Strona wskazała, że praktyka taka była stosowana w przypadku jednej z nieruchomości zarządzanych przez Spółdzielnię. W skardze wskazano, że gdyby nawet przedstawione przez firmę wywozową stwierdzone sporadyczne i incydentalne nieselektywne gromadzenie odpadów przez mieszkańców m.in. [...] miało miejsce, to określona w decyzji opłata jest rażąco nieadekwatna i nieproporcjonalna do skali wrzuconych jednostkowo nieprawidłowych odpadów do kontenerów w stosunku do całej masy odpadów wywiezionych w danym miesiącu z altan śmietnikowych zlokalizowanych w pobliżu budynków [...] i [...] oraz do kosztów jakie ewentualnie gmina poniosła w związku z koniecznością odbioru przez firmę wywozową kontenerów z odpadami zmieszanymi. W ocenie strony skarżącej absurdem w polskim porządku prawnym jest w dalszym ciągu odnoszenie się do instytucji "odpowiedzialności zbiorowej" mieszkańców. Spółdzielnia zarzuciła, że działanie Prezydenta pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 2 oraz 32 ust. 1. oraz art. 32 ust. 2 Konstytucji RP - w zakresie zobowiązującym właściciela nieruchomości wielolokalowej do ponoszenia odpowiedzialności finansowej poprzez określenie w drodze decyzji (wydanej przez wójta, burmistrza łub prezydenta miasta) wysokości opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Spółdzielnia, w kontekście nakładania danin publicznych do których zalicza się opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, podkreśliła konieczność zachowania konstytucyjnej zasady równości i powiązanej z nią ściśle zasady sprawiedliwości społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga wniesiona została na decyzję wymienioną w art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej "p.p.s.a.") podlegające kontroli sprawowanej przez właściwy sąd administracyjny. Wspomniana kontrola wykonywana jest pod względem zgodności z prawem poddanych jej działań administracji publicznej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Spór w sprawie koncentruje się w aspekcie materialnoprawnym na zgodność z prawem obciążenia spółdzielni mieszkaniowej obowiązkiem zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w podwyższonej w wysokości, w związku z nieselektywną zbiórką odpadów komunalnych z nieruchomości wobec których Spółdzielnia ma status właściciela w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 2 ust. 3 u.c.p.g. Strona skarżąca wskazuje, że obciążenie jej wspomnianymi opłatami w związku z incydentalnymi przypadkami nieselektywnej zbiórki odpadów stanowi nieuzasadnioną sankcję nałożoną w ramach odpowiedzialności zbiorowej. W płaszczyźnie procesowej sporne jest to, czy dla wykazania nieselektywnej zbiórki odpadów dopuszczalne było skorzystanie przez organy z dowodów pozyskanych od przedsiębiorcy odbierającego odpady z nieruchomości. Właściciel nieruchomości wskazuje w tej mierze, że przedsiębiorca wykonuje zadania kontrolne powierzone przez przepisy organowi, a zainteresowany podmiot nie brał udziału przy tak rozumianej "kontroli". Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 5 Konstytucji RP - Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli, strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju. W myśl art. 86 Konstytucji, każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie. Zasady tej odpowiedzialności określa ustawa. Zgodnie z art. 74 ust. 1 Konstytucji - Władze publiczne prowadzą politykę zapewniającą bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom. Z kolei ust. 2 art. 74 stanowi, że ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych. Z powyższej regulacji wynika, że zagadnienia ochrony środowiska stawiane są wysoko w aksjologii ustawy zasadniczej (art. 5 Konstytucji RP). Troska o ochronę środowiska stanowi powszechny obowiązek spoczywający zarówno na jednostkach, ale w niemniejszym stopniu na organach władzy publicznej. System powszechne odbioru odpadów komunalnych z zamieszkałych nieruchomości, z którym wiąże się obowiązek uiszczania opłaty za odbiór odpadów komunalnych stanowi jedną z dróg urzeczywistniania, celów jakie przyświecają Rzeczypospolitej. Selektywność zbiórki odpadów ma doprowadzić do możliwie największego odzyskiwania materiałów i środków do ponownego wykorzystania, oraz zmniejszania ilości materiałów przekazywanych do składowania (por. art. 3aa, 3b-3c u.c.p.g.). Realizacja tych zamierzeń nie może nastąpić bez zaangażowania i poddania się przewidzianym w przepisach prawa obowiązkom przez wytwórców opadów oraz właścicieli nieruchomości. Potwierdzeniem powyższego jest wyrażony w art. 4d u.c.p.g. spoczywający na wszystkich wytwórcach odpadów komunalnych obowiązek selektywnego zbierania wytworzonych przez siebie odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1 u.c.p.g. Kwestia zgodności z ustawą zasadniczą nałożenia na podmioty zarządzające nieruchomościami wspólnymi obowiązku ponoszenia opłaty była przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z 28 listopada 2013 r. sygn. akt K 17/12 – uzasadnienie pkt. 1.4,1.5). Przyjęte rozwiązania legislacyjne zostały zaakceptowane przez Trybunał. Podkreślenia wymaga, że w związku ze zmiany wprowadzonymi ustawą z 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 87) m.in. poprzez zmiany w brzmienia art. 6k ust. 3 u.c.p.g. zlikwidowana została możliwość wyboru stawki opłaty w zależności od tego, czy z nieruchomości zbierane są odpady w sposób selektywny i nieselektywny. Uwypukla to, że od ponad dekady podstawowym i jedynym akceptowanym sposobem zbierania odpadów komunalnych z nieruchomości jest ich zbiórka selektywna. Zastosowanie stawki podwyższonej następuje wówczas, gdy właściwy organ stwierdzi, że doszło niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.c.p.g. jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową. Zgodnie z powołanym już art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6ka ust. 2 u.c.p.g.). Następnie jak stanowi art. 6ka ust. 3 właściwy organ drodze decyzji, określa wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3. Z powołanego art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. wynika zatem, że przesłanką do zastosowania podwyższonej stawki jest ujawnienie przez podmiot odbierający odpady przypadku naruszenia obowiązku selektywnej zbiórki. Naruszeniem takiego obowiązku będzie wprowadzanie do pojemników przeznaczonych na określoną frakcję odpadów, takich odpadów komunalnych dla których pojemnik nie jest przeznaczony. Naruszeniem obowiązku będzie również zaniechanie wydzielenia ze strumienia odpadów komunalnych, tych odpadów które powinny być gromadzone w sposób selektywny. Jak trafnie wskazano w wyroku WSA w Olsztynie z 11 stycznia 2024 r. sygn. akt I SA/Ol 417/23 segregacja odpadów ma sens tylko wówczas, gdy w pojemnikach przeznaczonych do selektywnego zbierania odpadów komunalnych nie występują odpady zmieszane, a w pojemnikach na odpady zmieszane nie występują odpady podlegające segregacji (powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne poprzez Centralną Bazę Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku tut. Sądu z 20 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 228/24 oraz powołanych w nich orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśniono, że wykładnia językowa art. 6ka u.c.p.g. prowadzi do jednoznacznych rezultatów. Sposób sformułowania przesłanki powiadomienia przez organ odbierający odpady komunalne wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości - "w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" oraz przesłanki określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - "nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" daje podstawę do przyjęcia, że czynności te powinny być podjęte także w przypadku jednorazowego niedopełnienia obowiązku. Wykładnia językowa wskazanej regulacji prawnej nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Prawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Pojęcia te nie stanowią zatem elementów norm prawnych wyrażonych w art. 6ka u.p.c.g. i w związku z tym nie podlegają ocenie jako przesłanki rozstrzygania przez organ administracji. Artykuł 6ka u.c.p.g. jednoznacznie wskazuje, że dla określenia opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie ma znaczenia to, czy stwierdzone nieprawidłowości miały charakter incydentalny bądź notoryjny, podobnie jak nie ma znaczenia to, w jakim stosunku pozostają względem siebie stwierdzenie niesegregowania odpadów do częstotliwości ich odbioru. Odpowiedzialność właściciela nieruchomości za nieselektywną zbiórkę odpadów ma charakter obiektywny i nie opiera się o zasadę zawinienia. Okolicznością wyzwalającą odpowiedzialność jest choćby jednorazowe stwierdzenie przypadku naruszenia obowiązku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych z danej nieruchomości. Odpowiedzialność nie jest uzależniona od wykazania, że naruszenie wynika z umyślnego albo nieumyślnego zachowania mieszkańców nieruchomości, czy zarządcy. Związana jest z odbiorem nieselektywnie zbieranych odpadów z miejsca, w którym gromadzone są odpady z nieruchomości. Ustawodawca ukształtował reguły dotyczące ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, że w przypadku nieruchomości zabudowanych budynkami obciążają one podmioty zarządzające nieruchomościami w imieniu zamieszkującej ją zbiorowości. Podmioty te, w tym przypadku Spółdzielnia, ponoszą odpowiedzialność za naruszenie obowiązku selektywnej zbiórki odpadów z nieruchomości, które zostały spowodowane przez jednostki tworzące ową zbiorowość albo też jednostki spoza tej zbiorowości. Przyjęte w ustawie rozwiązania należy zaakceptować jako ukierunkowane na realizację omówionych wcześniej celów konstytucyjnych. Rzeczą właściciela nieruchomości jest zapewnienie selektywnej zbiórki odpadów z nieruchomości. W przypadku nieruchomości wielolakowych i warunków wielkomiejskich wymaga to zwiększonego wysiłku organizacyjnego i wykonawczego, co jednak nie znosi odpowiedzialności właściciela nieruchomości za nieselektywną zbiórkę odpadów. Nawiązując, w tym miejscu do zarzutów skargi dotyczących tego, że opisane reguły prowadzą to odpowiedzialności zbiorowej wskazać należy, iż ustawodawca zaoferował rozwiązania stanowiące odpowiedź na te zastrzeżenia. Otóż, stosownie do art. 2a u.c.p.g. (obowiązującego od 1 stycznia 2022 r., a dodany na mocy art. 1 noweli z 11 sierpnia 2021 r. Dz.U.2021.1648) możliwe jest wprowadzenie zindywidualizowanego rozliczania opłat za odpady wytwarzane w poszczególnych lokalach w budynkach wielolokalowych. Na powyższe wskazywał organ I instancji w swojej decyzji, wspominając m.in. o odpowiedniej propozycji skierowanej do Spółdzielni. Z kategorycznego brzmienia art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. wynika, że organ opłatowy w razie ziszczenia się hipotezy art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zobligowany jest do wymierzenia wysokości opłaty w podwyższonej kwocie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 31 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 327/23). Organ za miesiące w jakich odnotowano przypadki naruszenia obowiązków selektywnej zbiórki odpadów wymierza wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosując do podstawy jej obliczenia wynikającej z deklaracji stawki podwyższone przewidziane w odpowiednich przepisach prawa miejscowego. Organ zmienia w drodze autorytatywnej konkretyzacji zobowiązanie wynikające z deklaracji, tylko za wskazany okres (konkretne miesiące) i tylko poprzez użycie innej stawki. Decyzja o jakiej mowa w art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. nie dezaktualizuje danych wynikających z deklaracji, w przeciwieństwie do decyzji wydanej w oparciu o art. 6o u.c.p.g. Stosownie do art. 6o ust. 1 u.c.p.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Zastosowany w niniejszej sprawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. stanowi odrębną względem art. 6o ust. 1 u.c.p.g. podstawę prawną do określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Nadto właściciele nieruchomości nie mogą w deklaracji składanej na potrzeby opłat za gospodarowaniem odpadami wybrać składki przewidzianej dla odpadów zbieranych w sposób nieselektywny – obecnie stawki podwyższonej. Określenie wysokości zobowiązania w trybie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. nie może tym samym stanowić zmiany danych wynikających z deklaracji. W niniejszej sprawie Prezydent oparł się o podstawę obliczania opłaty wynikającą z deklaracji złożonej przez Spółdzielnię 1 grudnia 2023 r. (akta administracyjne t. II zał. 42). W decyzjach organów obu instancji nie powołano art. 6o u.c.p.g. Sąd wskazuje, że przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, wobec czego nie mogło dojść do jego naruszenia. Nietrafne wobec powyższego okazały się zarzuty skargi w części dotyczącej naruszenia przepisów prawa materialnego art. 6o i art. 6ka u.c.p.g. W postępowaniu w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (art. 6q ust. 1 u.c.p.g.). Stosownie do art. 180 § 1 o.p. w postępowaniu jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 6f ust. 1a pkt 7 u.c.p.g. umowa w sprawie zamówienia publicznego na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości albo na odbieranie i zagospodarowanie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w części dotyczącej odbierania odpadów określa w szczególności szczegółowy sposób postępowania w przypadku stwierdzenia nieselektywnego zbierania odpadów. Uregulowanie sposobu dokumentowania przez przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne z nieruchomości przypadków nieselektywnej zbiórki ma zatem wyraźne podstawy ustawowe. Dowody potwierdzające naruszenie obowiązku selektywnej zbiórki odpadów mogą być sporządzone i dostarczone przez przedsiębiorcę odbierającego odpady. Dowody takie nie są sprzeczne z prawem. Oczekiwanie, że to przedsiębiorca sporządzi dokumentację potwierdzającą okoliczności stanowiące podstawę zastosowania podwyższonej stawki jest uzasadnione tym, że w przeciwnym razie przepis art. 6 ust. 3 u.c.p.g. byłby w praktyce niemożliwy do zastosowania. Działania przedsiębiorcy w tym zakresie nie stanowi kontroli przestrzegania i stosowania przepisów ustawy o jakiej mowa w art. 9u u.c.p.g. sprawowanej przez wójta, burmistrz lub prezydent miasta. Stwierdzenie naruszenia obowiązku selektywnej zbiórki odpadów następuje w związku ze zwykłymi czynnościami przedsiębiorcy przy odbiorze odpadów. Działanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w celu kontroli sposobu zbierania odpadów komunalnych przez właścicieli nieruchomości. Z omówionych wyżej względów przedsiębiorca nie może jednak ignorować przypadków nieselektywnej zbiórki odpadów. Nie ma wobec powyższego konieczności zapewnienia udziału przy czynnościach odbioru odpadów komunalnych, udziału przedstawicieli właściciela nieruchomości. Stwierdzenie naruszenia obowiązku selektywnej zbiórki odpadów następuje poza (a ściślej przed) postępowaniem w sprawie określenia wysokości opłaty. Nie można wobec powyższego oczekiwać zastosowania do stwierdzenia przez przedsiębiorcę okoliczności o jakich mowa w art. 6ka ust. 1 reżimu przewidzianego dla czynności dowodowych takich jak oględziny (art. 190 § 1 o.p., art. 198 o.p. w zw. z 6ka ust. 1 u.c.p.g.). Stałoby to też w sprzeczności z koniecznością bieżącego i systematycznego usuwania odpadów komunalnych z nieruchomości. Zapewnienie udziału przedstawicieli właściciela nieruchomości w sytuacji naruszenia obowiązku selektywnej zbiórki odpadów, zakłócało organizację i obniżało efektywność odbioru odpadów. Mogłoby też prowadzić do stworzenia zagrożenia sanitarnego w związku z koniecznością pozostawienia odpadów w miejscu ich gromadzenia, do czasu przeprowadzenia "oględzin z udziałem strony". Organy administracji orzekające w sprawie mogły zatem korzystać z materiału dowodowego dostarczonego przez przedsiębiorcę odbierającego odpady, który stwierdził przypadki naruszenia obowiązków związanych z selektywną zbiórką odpadów. Nie było przy tym konieczności zapewnienia udziału pracowników Spółdzielni, w sytuacji naruszenia wspomnianych obowiązków. Brak udziału pracowników Spółdzielni w trakcie odbioru odpadów komunalny przy okazji których stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów nie mógł prowadzić do pozbawienia właściciela nieruchomości realnego wpływu na postępowanie. Odbiory odpadów odbywają się według określonego z góry planu. Pracownicy Spółdzielni mieli sposobność, aby zawczasu przed odbiorem zweryfikować stan pojemników pod kątem właściwej selekcji odpadów. Przypomnieć należy, że to właściciel nieruchomości, bez względu na sposób jej wykorzystywania, odpowiada za to, w jaki sposób odpady wytwarzane na nieruchomości są gromadzone i oddawane do zagospodarowania (por. wyrok NSA z 2 lipca 2024 r., sygn. akt III FSK 1015/23). Materiał sprawy potwierdza, że w punktach wskazanych przez Spółdzielnię jako miejsca odbioru odpadów z nieruchomości położonej przy ul. [...] doszło do naruszeń obowiązków selektywnej zbiórki odpadów ("Zapotrzebowanie na pojemniki DGO-1" – akta administracyjne wspólne zał. 1 i 2). Polegały one przede wszystkim na braku odseparowania z odpadów komunalnych, jak i na umieszczeniu odpadów w nieprzeznaczonych dla nich pojemnikach. Dokumentacja sporządzona przez przedsiębiorcę w postaci zdjęć oraz szczegółowych raportów z odbiorów jest wystarczająca dla potwierdzenia, że do przypadków niesegregacji doszło na nieruchomości dla której Spółdzielnia występuje w roli właściciela. P. powiadamiała o tych przypadkach drogą elektroniczną Spółdzielnię wywiązując się z obowiązku wynikającego z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. (akta administracyjne wspólne – zał. 3-37). Równocześnie przekazywała powiadomienie do Prezydenta, co stosownie do art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. spowodowało uruchomienie postępowania, w którego toku strona miała zapewnioną możliwość czynnego udziału. Organy orzekające w sprawie w oparciu o wyczerpująco zgromadzony i należycie oceniony materiał dowodowy wykazały wystąpienie w poszczególnych miesiącach objętych decyzją przypadków nieselektywnej zbiórki odpadów. Postępowanie prowadzone było niewadliwie z poszanowaniem uprawnień procesowych strony i przy zachowaniu obowiązujących w nim zasad ogólnych. Chybione okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania art. 122, art. 123, art. 187 i art. 191 o.p. (stanowiących treściowe odpowiedniki powołanych w skardze przepisów k.p.a.). Nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 2a o.p. w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. Przepis art. 2a o.p. znajduje odpowiednie zastosowanie w sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w ten sposób że w razie niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa, powinny być one rozstrzygane na korzyść obowiązanego do poniesienia opłaty. W sprawie nie wystąpiły wątpliwości w zakresie treści przepisów znajdujących w niej zastosowanie, co zostało już wcześniej omówione. W tym stanie rzecz na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako bezzasadną należało oddalić.