I SA/Gl 215/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-02-01
Skład orzekający: Ewa Madej, Przemysław Dumana, Małgorzata Wolf – Mendecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej osobie trzeciej, która nie jest upoważniona do odbioru korespondencji, jest skuteczne i czy może stanowić podstawę do pozostawienia odwołania bez rozpoznania z powodu uchybienia terminu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że doręczenie decyzji osobie trzeciej, która nie była upoważniona do jej odbioru, jest nieskuteczne. W związku z tym termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu. Dodatkowo, sąd wskazał na wątpliwości co do faktycznej daty wniesienia odwołań, co również mogło wpływać na ocenę ich terminowości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w C., które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołań od decyzji Wójta Gminy K. w sprawie podatku od nieruchomości. Skarżący K.B. i Z.S. zarzucili, że odwołania zostały wniesione w terminie, a w przypadku Z.S. kwestionowali prawidłowość doręczenia decyzji organu I instancji, wskazując, że odebrała ją osoba nieznana i nieupoważniona. SKO podtrzymało swoje stanowisko, a WSA rozpoznał skargi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie SKO i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 lutego 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie NSA : Przemysław Dumana (sprawozdawca), Małgorzata Wolf – Mendecka, , Protokolant : Anna Florek, po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2005 roku sprawy ze skarg K.B. i Z.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 355,00 (słownie: trzysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 233 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 z późniejszymi zmianami) stwierdziło, że odwołania K.B. i Z.S. od decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego zostały wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej i w związku z tym pozostawiło je bez rozpatrzenia.
W uzasadnieniu postanowienia stwierdziło, że w myśl przepisu art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie należy wnieść w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie odwołania po wskazanym wyżej terminie skutkować musi pozostawieniem go bez rozpoznania, co organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia (art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej).
Następnie organ odwoławczy wskazał, że powołana wyżej decyzja organu pierwszej instancji doręczona została K.B. [...], a Z.S. [...], co wynika ze znajdujących się w aktach sprawy zwrotnych poświadczeń odbioru tej decyzji. Wobec powyższego termin do złożenia odwołania upływał dla K.B. w dniu [...] a dla Z.S. w dniu [...].
Odwołania od tej decyzji podatnicy złożyli w Urzędzie Gminy K. w dniu [...], a zatem z uchybieniem terminu przewidzianego do ich złożenia.
W skardze, skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego K.B. podniósł, iż odwołanie od decyzji z dnia [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego nadane zostało w urzędzie pocztowym w dniu [...], a więc z zachowaniem czternastodniowego terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. S. domagał się uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C.. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż nie otrzymał decyzji z dnia [...], której odbiór – co wynika ze zwrotnego poświadczenia jej odbioru – podpisał M.S., tj. osoba której nie zna i której nigdy nie upoważnił do odbioru żadnej korespondencji.
Odpowiadając na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o ich oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Na rozprawie w dniu 1 lutego 2005 roku pełnomocnik skarżących podniósł, iż oba odwołania zostały w jednej kopercie przesłane listem poleconym nr [...] na adres organu pierwszej instancji w dniu [...], na dowód czego złożył do akt "potwierdzenie nadania przesyłki poleconej" opatrzonej wyżej wymienionym numerem i datą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zaskarżone postanowienie, w ocenie Sądu, narusza prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy w związku z czym należało uwzględnić żądanie skarg.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy w punkcie wyjścia przypomnieć, iż zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie odwołania po wskazanym wyżej terminie skutkować musi więc pozostawieniem go bez rozpoznania, co organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia (art. 228 Ordynacji podatkowej).
Zasadnicze znaczenie dla oceny, czy odwołanie od decyzji zostało wniesione w przepisanym terminie ma zatem ustalenie daty jej doręczenia. Sposoby doręczania pism w trakcie postępowania podatkowego, w tym i decyzji, zostały określone w art. 144 – 154 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez upoważnione osoby (art. 144 Ordynacji podatkowej), przy czym osobom fizycznym doręczenia dokonuje się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, siedzibie organu podatkowego, ewentualnie w miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 148 Ordynacji podatkowej).
Przepis art. 144 Ordynacji podatkowej formułuję zasadę oficjalności doręczeń. To na organie ciąży w całości odpowiedzialność za doręczenie. Sformalizowanie doręczenia i wyodrębnienie tego zagadnienia w osobnym rozdziale Ordynacji podatkowej, uzasadnione jest rozległością skutków prawnych tej czynności. Prawidłowe bowiem doręczenie adresatom pism urzędowych, zawierających oświadczenia organów podatkowych, wiąże się integralnie z domniemaniem przyjęcia ich do wiadomości zainteresowanych. W szczególności na gruncie procesowym podkreślić należy znaczenie doręczenia w sytuacji gdy ta czynność skutkuje rozpoczęciem biegu terminu do dokonania czynności procesowych, tak doniosłych dla skutecznej ochrony interesów prawnych uczestnika postępowania jak wniesienie środka zaskarżenia od decyzji administracyjnej (por. G. Łaszczyca i A. Matan - Doręczenie w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym. Zakamycze 1998 rok, str. 21 i nast.).
Doręczenie decyzji K.B. nastąpiło w dniu [...], co wynika z kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy i dokonane zostało zgodnie z art. 149 Ordynacji podatkowej.
Natomiast decyzję adresowaną do Z.S. odebrał w dniu [...] – M.S.. Z potwierdzenia odbioru tej decyzji nie wynika, iż wyżej wymieniony jest jedną z osób wymienionych w art. 149 Ordynacji podatkowej oraz, że zobowiązał się on do oddania tego pisma adresatowi. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że wątpliwość czy doręczenie zostało dokonane w prawidłowy sposób czyni je bezskutecznym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 stycznia 1969 roku, sygn. II Cz 208/68, OSNC 1969 rok, nr 9, poz. 164; postanowienie Sądu Najwyższego z 21 czerwca 1988 roku, sygn. III CRN 172/88 - nie publikowane).
Wątpliwości dotyczą również daty wniesienia odwołań. Na odwołaniu Z. S. widnieje prezentata Urzędu Gminy K. z datą wpływu [...], z której nie wynika, że odwołanie to zostało złożone bezpośrednio w Urzędzie (brak w tym względzie jakiejkolwiek adnotacji). Natomiast na odwołaniu K.B. brak jest jakiejkolwiek pieczęci potwierdzającej w jaki sposób i w jakim dniu pismo to zostało złożone. Ponadto w aktach sprawy nadesłanych do Sądu brak jest - wskazanych w odwołaniach – 7 załączników, a organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, czy faktycznie zostały one załączone do tych odwołań, czy też nie.
W świetle powyższego samo stwierdzenie Wójta Gminy K. (pismo z dnia [...]), że odwołania skarżących zostały złożone w sekretariacie Urzędu w dniu [...] i wprowadzone do ewidencji po numerem [...] nie jest, zdaniem Sądu, wystarczającym dowodem faktycznego złożenia odwołań w tym dniu. Tym bardziej, że zarówno w skargach, jak i na rozprawie w dniu 1 lutego 2005 roku skarżący stwierdzili, iż odwołania te zostały nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...] roku, a na potwierdzenie swoich twierdzeń załączyli do akt sądowych "potwierdzenie nadania przesyłki poleconej nr [...]" opatrzonej datownikiem z dnia [...].
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy zatem przeprowadzić wszelkie dowody, nie wyłączając dowodu z dokumentów znajdujących się w posiadaniu zarówno urzędu Gminy K. jak i Urzędu Pocztowego T., a także dowodu z przesłuchania osoby, której podpis figuruje na dowodzie doręczenia (M.S.) oraz z przesłuchania pracowników w/w Urzędów w celu ustalenia daty oraz skuteczności doręczenia decyzji skarżącemu Z.S., a także faktycznej daty wniesienia odwołań od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...], nr [...]. Ocena skuteczności doręczenia decyzji oraz ustalenia faktycznej daty wniesienia odwołań winna nastąpić w oparciu o art. 144, art. 149, art. 223 oraz art. 12 § 6 Ordynacji podatkowej.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło