I SA/Gl 218/08

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę [...] (słownie: [...]) złotych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości [...] zł, skarżący, reprezentowany przez swą małżonkę występującą w charakterze jego pełnomocnika, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podniósł, że przebywa na rencie z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, zaś jego żona pobiera emeryturę, przy czym świadczenia te "wystarczają na pokrycie kosztów utrzymania i leczenia". W załączniku do wniosku oznaczono ich sumę na kwotę [...]zł netto ([...]emerytury i [...]zł renty powiększonej o dodatek pielęgnacyjny). Identycznie określono wysokość wydatków, wyliczając pośród nich m. in. opłatę za mieszkanie ([...]zł), opłaty za media, tj. abonament radiowotelewizyjny, internetowy, zakup prasy ([...] zł), utrzymanie samochodu ([...] zł), leczenie w prywatnych poradniach specjalistycznych ([...] zł) i zakup leków w tym witamin, soków, leków przeciwbólowych i "grypowych" ([...] zł), koszty wyżywienia z zachowaniem wymogów diety lekkostrawnej skarżącego oraz diety cukrzycowej i "onkologicznej" jego małżonki ([...] zł), koszty remontów i napraw związanych z mieszkaniem ([...] zł), kupna i napraw obuwia i ubrań ([...] zł) oraz inne dodatkowe wydatki ([...]zł). Skarżący zwrócił uwagę również na sytuację zdrowotną jego i jego małżonki, ich podeszły wiek oraz brak perspektyw życiowych i frustrację spowodowaną "uporem" Urzędu Skarbowego. Według wniosku strona nie posiada żadnego wartościowego majątku ani oszczędności. Do wniosku dołączono dokumentację, która generalnie potwierdza omówione okoliczności. Skarżącemu przyznano już prawo pomocy w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 1121/06 – postanowieniem z dnia 28 września 2006 r. zwolniono go od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę [...] zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, zarówno w całości, jak i w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w rozpatrywanym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Odnosząc te uwagi do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie wykazała, że zachodzą podstawy do uwzględnienia jej wniosku w całości. Tak wnioskodawca, jak i jego małżonka uzyskują bowiem stałe dochody w stosunkowo znacznej wysokości, które, jak trafnie zauważono w przywołanym już postanowieniu z dnia 28 września 2006 r., przy oszczędnym gospodarowaniu powinny wystarczyć na uiszczenie kosztów sądowych. Nie ulega przecież wątpliwości, że nie wszystkie wydatki wyliczone w załączniku do wniosku mogą być uznane za niezbędne (np. koszty zakupu prasy, kwota zarezerwowana na dodatkowe wydatki) i pilne zarazem (np. koszty napraw i remontów), a tylko takie wydatki mogą być brane pod uwagę jako czynnik przemawiający na rzecz przyznania prawa pomocy. Ich ograniczenie lub też rezygnacja z nich, zwłaszcza czasowa, podyktowana potrzebą przeznaczenia określonej kwoty na opłacenie kosztów sądowych, nie może wszak wiązać się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego, tj. z niemożliwością pokrycia podstawowych wydatków życiowych. W ocenie rozpoznającego wniosek bezsprzecznie jednak skutek taki powstałby w sytuacji, gdyby skarżący zmuszony był uiścić te koszty w całości, tym bardziej iż został on wezwany do wpłacenia wpisu również w innej sprawie toczącej się przed Sądem (sygn. akt I SA/Gl 217/08). Jest tak nie tylko z uwagi na wysokość tych wpisów ([...] zł i [...] zł), ale również ze względu na spore koszty, jakie łączą się z leczeniem wnioskodawcy i jego małżonki, także koszty zapewnienia odpowiedniej diety. W konsekwencji w stosunku do skarżącego zachodzi przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od opłat, które, stosownie do art. 245 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Część tę w niniejszej sprawie ustalono na kwotę, która łącznie z identyczną kwotą zwolnienia przyznanego skarżącemu w drugiej sprawie, nie przekracza 1/10 dochodów jego i jego małżonki. Tego rodzaju obciążenie finansowe nie powinno uniemożliwić opłacenia wydatków w sferze utrzymania koniecznego skarżącego, ani nawet spowodować jakiekolwiek poważniejszego zakłócenia w tym zakresie. Mając na względzie wszystkie dotychczasowe spostrzeżenia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.