I SA/Gl 219/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o. o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – odroczenie płatności, rozłożenie na raty zaległości podatkowej p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia w kwocie [...] zł, strona skarżąca złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W treści uzasadnienia oświadczono, że spółka nie jest w stanie ponieść tak wysokich kosztów, wskazując przy tym, że posiada ona wierzytelności w innej spółce, które są nie do wyegzekwowania. Zgodnie z oświadczeniem zawartym w formularzu wysokość kapitału zakładowego stanowi równowartość [...] zł, a wartość środków trwałych [...] zł. Ostatni rok obrotowy zakończono stratą w wysokości [...] zł. Ponadto wskazano, że spółka ma jeden rachunek bankowy, na którym nie posiada żadnych środków. W dniu 20 maja 2008 r. (data nadania) strona skarżąca, w odpowiedzi na wezwanie referendarza z dnia 5 maja 2008 r., złożyła dodatkowe dokumenty dotyczące wniosku o przyznanie prawa pomocy, tj. wykaz środków trwałych na dzień 30 kwietnia 2008 r., wyciągi bankowe za okres od 1 lutego 2008 r. do 30 kwietnia 2008 r. (zgodnie z ich treścią dokonano transakcji uznaniowych i obciążeniowych na łączną kwotę [...] zł), kserokopie deklaracji dla podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2008 r. do kwietnia 2008 r. (z ich treści wynika, że strona nabyła towary i usługi pozostałe w łącznej kwocie [...] zł oraz dokonała dostawy towarów oraz świadczyła usługi na łączną kwotę [...] zł), deklarację CIT-8 za okres od 13 marca 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. (w tym okresie spółka uzyskała przychód w kwocie [...] zł, a koszty jego uzyskania wyniosły [...] zł), bilans na dzień 31 grudnia 2007 r. (zgodnie z jego treścią aktywa trwałe strony wynoszą [...] zł, aktywa obrotowe [...] zł), rachunek wyników na dzień 31 grudnia 2007 r. (zgodnie z rachunkiem wyników przychód ze sprzedaży towarów i produktów wyniósł [...] zł), raporty kasowe (wg których dokonano wpłat na łączną kwotę [...] zł, a wypłacono łącznie [...] zł), zestawienie niezapłaconych transakcji na dzień 16 maja 2008 r., upomnienia o zapłatę podatku od nieruchomości, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącej bankiem z dnia 30 stycznia 2008 r.(zgodnie, z którym kwota należności głównej wynosi w sumie [...] zł). Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2008 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Odpis tego postanowienia został doręczony stronie skarżącej w dniu 25 czerwca 2008 r. W dniu 27 czerwca 2008 r. (data nadania) strona skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego. Zdaniem strony "nie posiada [ona] obecnie środków pieniężnych na uiszczenie opłat sądowych w postępowaniu, w szczególności zaś wpisu od skargi", co "ustalono ponad wszelką wątpliwość na podstawie przedłożonych przez skarżącego dowodów". To zaś, że wcześniej, jak ustalił referendarz, spółka posiadała środki wystarczające na pokrycie tej opłaty, nie może – w ocenie składającego sprzeciw – "mieć wpływu na orzeczenie w sprawie przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy skarżący aktualnie nie posiada na to żadnych środków". Nadto odnotować należy, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się bilans oraz rachunek wyników na dzień 30 czerwca 2007 r. Zgodnie z treścią bilansu aktywa trwałe wynosiły [...] zł, a przychód ze sprzedaży towarów i produktów wg rachunku wyników [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ppsa prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli stosownie do art. 245 § 3 ppsa obejmującym np. zwolnienie od opłat sądowych, może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi zatem wyjątek od zasady ich uiszczania, mający zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy jest to konieczne dla zapewnienia stronie skarżącej prawa do sądu. Z tego powodu wspomniana strona musi nie tylko uprawdopodobnić, ale i wykazać, czyli udowodnić zaistnienie okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od obowiązku uiszczania wpisu. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie strona skarżąca nie udowodniła braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania w sprawie. Przede wszystkim należy zauważyć, że aktywa trwałe spółki wynoszą [...] zł (zgodnie z bilansem na dzień 31 grudnia 2007 r.), a aktywa obrotowe [...] zł (wg bilansu na dzień 31 grudnia 2007 r.). Odnotowaniu powinien również podlegać fakt, że w okresie od 1 lipca 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. wartość aktywów trwałych uległa wzrostowi. Ponadto wnioskująca spółka ponosi bardzo wysokie wydatki, czego dowodem są koszty uzyskania przychodu. Zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji podatkowej CIT – 8 za okres od 13 marca 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. koszty te wynosiły [...] zł. Przyjdzie zatem zauważyć, że wszystkie powyższe wartości wielokrotnie przewyższają wartość wpisu. Wprawdzie z dokumentów wynika, że spółka zakończyła rok 2007 stratą, to jednak biorąc pod uwagę wykazane aktywa obrotowe, można zatem uznać, że sytuacja spółki nie potwierdza braku możliwości poniesienia przez nią kosztów postępowania w sprawie. Podkreślić w tym miejscu należy, że przedstawione deklaracje dla podatku od towarów i usług pokazują, że spółka wykazuje również duże obroty, co wynika z wskazanych w deklaracjach podstawy opodatkowania tym podatkiem. Taki sam wniosek wynika z analizy rachunku wyników, zgodnie z którym przychody ze sprzedaży towarów i produktów stanowiła kwota [...] zł. Odnotować w tym miejscu również trzeba, że w porównaniu z rachunkiem na dzień 30 czerwca 2007 r. wartość ta uległa wzrostowi o kwotę [...] zł. Nadto należy zauważyć, że sam fakt, że rachunek spółki podlega zajęciu nie może przemawiać za przyznaniem jej prawa pomocy. Spółka posiada bowiem majątek, który może przynosić dochody. Zaakcentować należy w tym miejscu, że w orzecznictwie wielokrotnie podkreślano wyjątkowy charakter prawa pomocy, przyjmując że osoba prawna dysponująca wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie mieści się – jak ujął to w swym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny – w hipotezie art. 246 § pkt 2 ppsa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 463/04, niepubl.) Mając powyższe na uwadze, Sąd, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ppsa orzekł jak w sentencji.