I SA/Gl 221/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej wskutek wniosku skarżącego A. K. z dnia 10 maja 2011 r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia przywrócić termin. Po otrzymaniu w dniu 18 kwietnia 2011 r. wezwania do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu, skarżący A. K. w piśmie oddanym w urzędzie pocztowym w dniu 19 kwietnia 2011 r. zawarł prośbę o wyznaczenie nowego terminu do wykonania tego wezwania, gdyż, jak wyjaśnił, zostało mu ono doręczone w przeddzień operacji kardiochirurgicznej, jakiej miał się poddać. Zarazem zaakcentował, iż jest "obecnie bardzo schorowanym człowiekiem na świadczeniu rehabilitacyjnym". Nadto do pisma tego dołączył kserokopie: karty kwalifikacyjnej do wskazanego zabiegu i wystawionego w dniu 8 kwietnia 2011 r. skierowania do leczenia na oddziale kardiochirurgicznym. Zarządzeniem z dnia 4 maja 2011 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy z powodu niewykonania wskazanego wyżej wezwania. Odpis rozstrzygnięcia doręczono wnioskodawcy w dniu 10 maja 2011 r. z pouczeniem o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia sprzeciwu. Tego samego dnia skarżący oddał w urzędzie pocztowym pismo, które stanowiło zarazem ów środek zaskarżenia, jak i wniosek o przywrócenie terminu do złożenia na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Powtórzył w nim okoliczność powołaną w piśmie z dnia 19 kwietnia 2011 r., a mianowicie: otrzymanie wezwania w przeddzień wskazanej operacji kardiochirurgicznej. Jednocześnie podkreślił, że ze względu na zły stan zdrowia, powodowany niewydolnością serca, nie był w stanie ręcznie wypisać ośmiu wniosków o przyznanie prawa pomocy, jakie równocześnie otrzymał od Sądu w tej i pozostałych sprawach, tym bardziej, że nie posiadał "pod ręką" potrzebnych danych. Z tego powodu, jak to ujął, z trudem zdołał napisać na komputerze "króciutkie pismo", w którym zwrócił się z prośbą o przedłużenie terminu do wykonania wezwania ze względu na stan jego zdrowia. Twierdzenia te zostały uzupełnione przedstawieniem kserokopii: zaświadczenia lekarza medycyny rodzinnej z dnia 10 maja 2011 r. i karty wypisowej z dnia 30 kwietnia 2011 r. Pierwszy z wymienionych dokumentów potwierdza, że aż do dnia jego wydania, a wcześniej – także przed pobytem w szpitalu, trwającym od 19 do 30 kwietnia 2011 r., skarżący "nie był w stanie sporządzać pism procesowych". Z kolei z drugiego wynika m. in., że: – hospitalizacja ta trwała w podanym wyżej okresie; – u pacjenta, który został przyjęty z niedomykalnością zastawki aortalnej IV stopnia celem leczenia operacyjnego, rozpoznano zwężenie zastawki tętnicy głównej, płyn w worku osierdziowym, niewydolność serca Nyha I/II i wysięk opłucnowy niesklasyfikowany gdzie indziej; – zabieg operacyjny polegający na wymianie zastawki aortalnej na zastawkę biologiczną przeprowadzono w dniu 21 kwietnia 2011 r. Wraz z powyższą dokumentacją lekarską skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przystępując do rozpatrzenia żądania skarżącego A. K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała tej czynności w terminie bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi jego przywrócenie, o czym stanowi art. 86 § 1 zd. 1 tej ustawy. Stosownie zaś do jej art. 87 §§ 1, 2 i 4 pismo z takim wnioskiem wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu i równocześnie dokonać czynności, której nie dokonano w terminie. Odniesienie powyższego do sprawy niniejszej wymaga stwierdzenia, iż rozpoznawany wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżący wszak tego samego dnia wystąpił z żądaniem przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy i brak ów uzupełnił, składając to pismo na urzędowym formularzu. Poza sporem pozostaje również, że o tym, iż jego wniosek o przedłużenie terminu do wykonania takiego wezwania jest niezasadny, a w konsekwencji – że temu terminowi uchybił, mógł się dowiedzieć na podstawie zarządzenia z dnia 4 maja 2011 r. Jako że odpis tego rozstrzygnięcia został mu doręczony w dniu 10 maja 2011 r., zgłoszenie w tym samym dniu rozpoznawanego wniosku uznać należało za dokonane z zachowaniem przepisanego terminu. Wymaga wreszcie stwierdzenia, że wnioskodawca uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak jego winy w uchybieniu terminu. Decydujące znaczenie dla tej kwalifikacji ma zaś dokumentacja lekarska, którą przedstawił na poparcie oświadczeń o stanie swego zdrowia. Nie pozostawia ona bowiem wątpliwości co do ich wiarygodności. Co prawda, wystąpienie z prośbą o przedłużenie terminu do wykonania wezwania świadczy o możliwości sporządzenia tego pisma, jednakże wszechstronna analiza stanu faktycznego, uwzględniająca tę dokumentację, prowadzi do wniosku, iż skarżący mógł nie być w stanie do uzupełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uczynienie zadość temu obowiązkowi wymaga wszak rzetelnego przedstawienia danych o swoim majątku, dochodach i stanie rodzinnym, którego trudno oczekiwać od osoby mającej następnego dnia stawić się w szpitalu celem poddania się operacji kardiochirurgicznej, gdy jest to determinowane takimi schorzeniami, jak te, które rozpoznano u wnioskodawcy. Sądowi bowiem z urzędu wiadome jest, że ich wystąpienie może rodzić skutki przez niego przedstawione. Dlatego też, działając na podstawie art. 86 § 1 zd. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym postanowienie o przywróceniu terminu może być wydane na posiedzeniu niejawnym, należało orzec jak w sentencji. Dodać nadto należy, iż niniejsze rozstrzygnięcie czyni oczywiście niecelowym rozpoznanie wniesionego przez skarżącego sprzeciwu, gdyż uchyla ono ujemne skutki uchybienia terminowi, zmaterializowane w zarządzeniu z dnia 4 maja 2011 r. Uprawomocnienie się postanowienia o przywróceniu terminu spowoduje bowiem, iż wniosek strony o przyznanie prawa pomocy będzie podlegał rozpoznaniu.