I SA/Gl 221/15

WyrokWSA w Gliwicach2015-07-22

Skład orzekający: Bożena Pindel, Wojciech Organiściak, Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie ustalenia wymiaru podatku rolnego, jeśli wnioskodawcy nie wykazali, że są stroną postępowania lub samoistnymi posiadaczami gruntu, a podatek jest już opłacany przez inną osobę?
Ratio decidendi
Organ podatkowy ma prawo odmówić wszczęcia postępowania podatkowego, jeśli wnioskodawcy nie wykażą swojego statusu strony postępowania lub gdy istnieją inne przyczyny uniemożliwiające jego wszczęcie, zgodnie z art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. W sytuacji, gdy podatek rolny za daną działkę jest już opłacany przez spadkobiercę poprzedniego właściciela, a wnioskodawcy nie udowodnili swojego samoistnego posiadania gruntu, odmowa wszczęcia postępowania jest uzasadniona, ponieważ nie wykazali oni interesu prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli informację podatkową w sprawie podatku rolnego za działkę nr [...]. Wójt Gminy T. odmówił wszczęcia postępowania podatkowego, uznając, że skarżący nie są stroną, ponieważ działka jest użytkowana przez innego posiadacza, który opłaca podatek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, wskazując, że podatek jest opłacany przez spadkobierczynię zmarłego właściciela. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku rolnym oraz sprzeczne z materiałem dowodowym ustalenia. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2015 r. sprawy ze skargi H. M., B. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie podatku rolnego za 2014 r. oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej SKO lub Kolegium) działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 749 ze zm., dalej O.p.) postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]) utrzymał w mocy postanowienie Wójta Gminy T. z dnia [...] (Nr [...]) w sprawie odmowy H. M. i B. M. wszczęcia postępowania podatkowego za wskazaną w złożonej w dniu 15 lipca 2014 roku informacji podatkowej działkę nr [...]. Prezentując dotychczasowy przebieg postępowania SKO wskazał, że w dniu 15 lipca 2014 roku państwo H. i B. M. zam. w N. przy ul. [...] (zażalenie podpisane tylko przez H. M.) złożyli w organie podatkowym I instancji Informację w sprawie podatku rolnego na 2014 rok, wskazując, iż są samoistnymi posiadaczami działki Nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy T. odmówił, na podstawie art. 165 a § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa, wszczęcia postępowania podatkowego dotyczącego wskazanej w informacji działki nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji stwierdził, że wskazana w złożonej informacji działka jest użytkowana przez innego posiadacza, który opłaca za ten grunt podatek. Zatem składający informację nie są stroną postępowania podatkowego, a co za tym idzie, nie można wszcząć wobec nich postępowania w sprawie ustalenia im wymiaru podatku rolnego od działki nr [...]. Pismem z dnia 25 lipca 2014 roku podpisanym przez H. M. złożono zażalenie na powyższe postanowienie Wójta Gminy T., w którym wniesiono "o przeprowadzenie postępowania podatkowego celem wydania decyzji podatkowej na faktycznego użytkownika gruntów rolnych na działce [...] obręb [...] mapa I". SKO postanowieniem z dnia [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 165 a Ordynacji podatkowej, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z powyższego przepisu wynika, że w przypadku postępowań wszczynanych na wniosek, organ podatkowy bada czy podanie pochodzi od strony oraz czy nie zachodzą inne przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania podatkowego. Kolegium wskazało, że po analizie dokumentacji sprawy uznało, że organ podatkowy I instancji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia wymiaru podatku rolnego w stosunku do H. i B. M.. SKO podkreśliło, że z informacji i akt sprawy wynika (w tym z oświadczenia złożonego w dniu 12 sierpnia 2014 roku przez osobę opłacającą podatek), że podatek od przedmiotowej nieruchomości jest opłacany od lat na bieżąco i został zapłacony do końca 2014 roku przez spadkobierczynię gruntu po zmarłej A. P.. SKO podkreśliło ponadto, że odmowa wszczęcia postępowania stanowi jednocześnie odmowę przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów w sprawie i rozstrzygania merytorycznego o zasadności wniosku strony. W skardze na ww. postanowienie SKO z dnia [...] H. i B. M. (dalej jako skarżący) zarzucali: 1) rażące naruszenie art.122 i 133 Ordynacji podatkowej; 2) rażące naruszenie art 3 ust 1 i 2 Ustawy z 15 listopada 1984 r. Nr. 52 poz. 268 o podatku rolnym; 3) dokonanie rażąco sprzecznych ustaleń ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji. W punkcie 1 uzasadnienia skarżący wywodzili, że Wójt Gminy T. odmowę z dnia 24 lipca 2014r wszczęcia postępowania podatkowego za wskazaną działkę nr [...]uzasadnił gołosłownym nieprawdziwym twierdzeniem, iż wskazana działka jest użytkowana przez innego posiadacza, podkreślając, że zapewnie Wójt Gminy T. uznał, iż kto płaci podatek to i użytkuje. Skarżący wskazali, że SKO miało już do dyspozycji dowód w postaci oświadczenia osoby opłacającej podatek z dnia 12 sierpnia 2014r., która nie potwierdza gołosłownych, nieprawdziwych twierdzeń Wójta Gminy T., iż wskazana działka jest użytkowana przez osobę opłacającą podatek. Zdaniem skarżących dowodzi tego fragment oświadczenia (str 2 wiersze od góry 18 do 21) "podatek od przedmiotowej nieruchomości jest opłacany od lat na bieżąco i został zapłacony do końca 2014r." Skarżący podkreślali, że osoba ta w oświadczeniu nie wspomina ani jednym słowem, które by potwierdzało gołosłowne, nieprawdziwe twierdzenie Wójta Gminy T., że wskazana działka jest użytkowana przez osobę opłacającą podatek. Skarżący dodawali, że osoba opłacająca podatek od kilkudziesięciu lat przebywa za granicą, nie jest właścicielem nieruchomości gruntowej, za który opłaca podatek i nigdy nie była użytkownikiem gruntu rolnego, za który opłaca podatek. 2) Skarżący podkreślali, że z oświadczenia osoba opłacająca podatek z dnia 12 sierpnia 2014 roku wynika, iż jest spadkobierczynią gruntu po zmarłej A. P.. Natomiast prawdą jest, że A. P. zmarła kilkadziesiąt lat temu i nikt z jej spadkobierców nie wystąpił do Sądu o spadek oraz nikt z jej spadkobierców nie użytkował wskazanej działkę nr [...]. Zdaniem skarżących w świetle prawa dopóki nie będzie Postanowienia Sądowego w sprawie spadku po zmarłej kilkadziesiąt lat temu A. P. nie będzie prawnego właściciela wskazanej działki [...], a osoba, która nie użytkuje wskazanej działki rolnej [...] mimo, że opłaca podatek nie może być samoistnym posiadaczem jak nazywa Gmina T. osobę opłacającą podatek za wskazaną działkę nr [...]. 3) Skarżący podkreślali, że osoba płacąca podatek rolny od wskazanej działki nr [...] nie jest użytkownikiem ani właścicielem tej działki, dlatego mimo płacenia podatku nie ma możliwości prawnej zakazać użytkowania działki rolnej H. i B. M.. Również pobieranie podatku rolnego za wskazaną działkę od osoby, która nie jest właścicielem ani jej nie użytkuje stanowi rażące naruszenie prawa art. 3 pkt 1 i 2 ustawy z 15 listopada 1984 roku Nr 52 poz. 268 o podatku rolnym, dlatego może dojść do zwrotu przez Gminę T. tak pobieranego podatku od 5 lat wstecz i pobranie od 5 lat wstecz od faktycznego użytkownika działki nr [...] wraz z odsetkami. Na powyższym skarżący opierali swój interes prawny, odwołując się przy tym do wyroku "NSA z dnia 22.02.1984 sygn. akt 1748/83". Skarżący wywodzili, że "mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego na podstawie, którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny to jest stan, w którym obywatel jest w prawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie można jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji." W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja/postanowienie została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie skarga jest nieuzasadniona i jako taka podlega oddaleniu. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych. Stan faktyczny sprawy jest po części sporny. W ocenie Sądu, z uwagi na to, że został on zaprezentowany przy okazji opisywania stanowiska strony i organu brak jest konieczności jego ponownego przedstawiania. Sąd za prawidłowe uznaje ustalenia jakie w tym zakresie poczyniły organy podatkowe. Na wstępie wskazać należy, że organ podatkowy I instancji odmówił wszczęcia postępowania podatkowego na skutek złożenia przez H. i B. M. informacji podatkowej z dnia 15.07.2014 r. Organ podkreślił, że działka jest od kilku lat użytkowana przez innego posiadacza, który opłaca za nią podatek. Powyższe stanowisko zaaprobowało SKO podkreślając, że składający informację nie są stroną postępowania w sprawie ustalenia im wymiaru podatku rolnego od działki nr [...]. Kolegium odwołało się przy tym do oświadczenia osoby opłacającej podatek, podkreślając, że został on zapłacony do końca 2014 roku. Dokonując zatem kontroli zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia wymiaru podatku rolnego Sąd stwierdził, iż postanowienie to nie narusza zarówno przepisów postępowania w sposób powodujący konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego jak i nie narusza przepisów prawa materialnego. Sąd podzielił przy tym stanowisko organów podatkowych. Zgodnie z art. 165 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Gdy żądanie o którym mowa w art. 165 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 165a § 1 ordynacji podatkowej). Zwrot "nie może być wszczęte należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa, bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 3288/06. Podkreślić przyjdzie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym oświadczenie osoby opłacającej podatek wskazują, że skarżący nie mają interesu prawnego we wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia wymiaru podatku rolnego, który jest opłacany przez spadkobiercę nieżyjącego już właściciela. Podkreślić przy tym należy, że postępowanie podatkowe nie jest postępowaniem, w którym można rozstrzygać kwestie związane z tym, czy skarżący są czy też nie samoistnymi posiadaczami działki Nr [...]. Sąd stwierdza, że skarżący nie wykazali w toku postępowania, że są samoistnymi posiadaczami ww. działki. W ocenie Sądu kontrolowane rozstrzygniecie nie narusza wskazanych w skardze przepisów, w tym nie stanowi rażącego naruszenia "art. 3 pkt. 1 i 2" ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1381, ze zm.). Reasumując, zdaniem Sądu, stanowisko organów zaprezentowane w powyższym zakresie, wyjaśnienia, argumentacja oraz wyciągnięte wnioski są logiczne i spójne, co oznacza, że dokonano ich w oparciu i zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Tym samym nie naruszono zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 122 Ordynacji podatkowej. Organy działały na podstawie obowiązujących przepisów prawa (art. 120 Ordynacji podatkowej). Nie uchybiły również zasadzie zaufania wynikającej z art. 121 Ordynacji podatkowej, gdyż nie stanowi o tym przyjęcie rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika, w sytuacji, gdy materiał dowodowy został prawidłowo zebrany, organy wskazały i wyjaśniły zastosowaną podstawę prawną oraz zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy, czemu dały wyraz w uzasadnieniu wyjaśniając przy tym podstawy prawne i faktyczne rozstrzygnięcia (art. 124 i art. 210 § 1 pkt. 6 Ordynacji podatkowej). Mając powyższe na względzie, Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko organów podatkowych zawarte w zaskarżonym postanowieniu jest właściwe. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło