I SA/Gl 222/07

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Wnosząc "o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem", pełnomocnik skarżącego, będący adwokatem, przedstawił jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podkreślono, że wnioskodawca zamieszkuje wraz z matką otrzymującą rentę w wysokości [...] zł, bezrobotną siostra i jej synem oraz że uzyskuje wynagrodzenie w kwocie [...] zł. Według oświadczenia skarżącego do jego stałych wydatków miesięcznych (wymieniono następujące kwoty: około [...] zł – partycypacja w kosztach utrzymania gospodarstwa domowego, około [...] zł – dojazd do pracy, [...] zł – opłata za telefon) należy również doliczyć sumy wydatkowane przez niego na rehabilitacje siostrzeńca, na który to cel zaciągnął on kredyt w kwocie [...] zł, spłacany w miesięcznych ratach wynoszących [...] zł. W świetle wniosku strona nie posiada żadnego majątku, "za wyjątkiem niewielkiego garażu". Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, pełnomocnik skarżącego wyjaśnił m. in., iż pokrywa on koszty rehabilitacji siostrzeńca do kwoty około [...] zł miesięcznie, nie wykonał jednak w żaden sposób wezwania w części odnoszącej się do udokumentowania tych wydatków. Pełnomocnik przedstawił natomiast w szczególności odpisy zaświadczenia pracodawcy skarżącego z dnia 17 grudnia 2007 r. (według niego wynagrodzenie skarżącego w listopadzie 2007 r. wyniosło [...] zł brutto, [...] zł netto i nie jest ono "obciążone zajęciami sądowymi"), wyciągów z rachunku bankowego skarżącego (saldo dodatnie na tym rachunku dnia 30 listopada 2007 r. wynosiło [...] zł), zaświadczeń w sprawie bezrobocia siostry skarżącego i zameldowania (według pierwszego z nich siostra skarżącego mieszka pod innym adresem niż jej brat i matka, według drugiego pod adresem miejsca zamieszkania skarżącego zamieszkują jedynie dwie ostatnio wspomniane osoby). Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2007 r. Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, w wyniku czego uiścił on wpis w wysokości [...] zł. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Przystępując do rozpoznania wniosku złożonego w niniejszym postępowaniu, w pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że w jego toku wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, które do chwili obecnej zachowało swą prawną moc. Skoro bowiem na jego podstawie odmówiono skarżącemu prawa pomocy, to obecnie rozstrzygnięcie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w istocie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w okresie, jaki upłynął od wydania wspomnianego postanowienia, sytuacja wnioskodawcy pogorszyła się na tyle, by odstąpić od oceny powziętej w tamtym orzeczeniu. Nie można przy tym tracić z pola widzenia, iż w myśl art. 164 P.p.s.a. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem, a stosownie do art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku, gdy tym postanowieniem jest postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy, chodzi o zmianę w postaci pogorszenia się najogólniej rozumianej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie sytuacja ta nie tylko się nie pogorszyła, lecz nawet uległa zdecydowanej poprawie. Do takiego wniosku prowadzi przede wszystkim porównanie dochodu skarżącego wynikającego z przedstawionego zaświadczenia jego pracodawcy ([...] zł netto) – skądinąd, co należy wytknąć stronie skarżącej, znacznie wyższego niż dochód wskazany we wniosku (około [...] zł) – z dochodem, jakim dysponował on podczas rozpoznawania wcześniejszego wniosku. Wynagrodzenie, jakie otrzymał on w listopadzie 2007 r., jest bowiem wyższe od sumy wszystkich dochodów uzyskiwanych wówczas w jego gospodarstwie domowym (w postanowieniu z dnia 18 czerwca 2007 r. określono ją na około [...] zł). Powinny więc one wystarczyć skarżącemu na opłacenie zarówno wszystkich wskazanych we wniosku wydatków stałych, wynoszących łącznie [...] zł, jak i wpisu w wysokości [...] zł, nawet jeśli wziąć pod uwagę konieczność jego uiszczenia w kilku sprawach. Warto też odnotować, że wpisy takie uiścił on wcześniej, choć dysponował przecież wtedy niższymi dochodami. Bez znaczenia dla powyższych spostrzeżeń pozostaje też argument skarżącego, iż ponosi on część kosztów rehabilitacji swojego siostrzeńca. Pomijając brak udokumentowania tych wydatków, pomimo wezwania kierowanego wszak do profesjonalnego pełnomocnika, i inne wątpliwości, jakie można powziąć w tym zakresie (np. zasygnalizowana wyżej sprzeczność pomiędzy oświadczeniami skarżącego, według których jego siostra i siostrzeniec pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a treścią nadesłanych zaświadczeń), trzeba bowiem zauważyć, że miał on – według swych oświadczeń – na ten cel zaciągnąć kredyt, którego raty zaliczono do stałych wydatków. Poza tym nadwyżka, jaka z dochodów skarżącego pozostaje po opłaceniu tych wydatków ([...] zł), pozwoliłaby na opłacenie zadeklarowanych przez niego kosztów rehabilitacji ([...] zł) i przeznaczenie pozostałej kwoty ([...] zł) na potrzeby postępowania. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.