I SA/Gl 227/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-09-17

Skład orzekający: Piotr Łukasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, której przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeśli jej sytuacja materialna nie uległa diametralnej zmianie?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, której przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Nawet jeśli dochody skarżącego nieznacznie wzrosły, a jego sytuacja materialna nie uległa diametralnej zmianie, uzasadnia to przyznanie mu pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o ustanowienie dla niego adwokata z urzędu w związku z toczącą się sprawą dotyczącą odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia opłaty skarbowej. Wcześniej, postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2014 r., referendarz sądowy WSA w Gliwicach zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący oświadczył, że jego sytuacja materialna, w tym dochody z renty, nie uległa znaczącej zmianie od czasu poprzedniego wniosku.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla skarżącego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 17 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia opłaty skarbowej wskutek wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia ustanowić dla skarżącego adwokata. Prawomocnym postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy WSA w Gliwicach zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. W motywach rozstrzygnięcia zwrócono uwagę, że J. K. wykazał, iż nie może ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku koniecznego utrzymania. W piśmie procesowym z dnia 18 sierpnia 2014 r. skarżący, w nawiązaniu do zawiadomienia o terminie rozprawy, wniósł o ustanowienie dla niego adwokata z urzędu. Nadmienił, że dokumentację źródłową o jego sytuacji materialnej złożył w ramach uprzednio rozpoznanego wniosku. W dalszej kolejności, w odpowiedzi na wezwanie, do Sądu wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 12 września 2014 r. W piśmie przewodnim J. K. zeznał, że dokumentacja źródłowa, którą złożył w ramach poprzednio rozpoznanego wniosku, zachowuje aktualność. W druku PPF skarżący oświadczył, że nie posiada jakiegokolwiek majątku, a gospodarstwo domowe (mieszkanie o pow. 28 m2) prowadzi sam. Jego jedynym dochodem jest świadczenie z tytułu renty w kwocie 827,02 zł. Z nadesłanego zaświadczenia ZUS z dnia 9 września 2014 r. wynika, że jest to kwota netto. Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej w skrócie: "P.p.s.a.", przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosując przytoczony przepis w rozpatrywanej sprawie, należy mieć przy tym na względzie, że skarżącemu przyznano już postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2014 r. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie go od kosztów sądowych. Tym samym zadośćuczynienie jego obecnemu wnioskowi o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika będzie w praktyce oznaczać przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wszak w dwóch etapach. To z kolei skłania do uwzględnienia podczas oceny wniosku także surowszych kryteriów wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy. Według niego przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, który obejmuje oba wspomniane wyżej dobrodziejstwa procesowe, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do najogólniej pojmowanej sytuacji materialnej skarżącego, stwierdzić trzeba, że już na etapie poprzednio rozpoznanego wniosku wykazał on, iż omówione okoliczności zachodzą w jego przypadku (poprzedni wniosek został jednak rozpoznany zgodnie z jego zakresem, wskazanym przez skarżącego w druku PPF z dnia 28 marca 2014 r.) Nie ulega bowiem wątpliwości, że nie może on ponieść jakichkolwiek dodatkowych wydatków, w tym na pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Wprawdzie w toku tego wpadkowego postępowania nie umknęło uwadze rozpoznającego wniosek, że w stosunku do poprzednio ocenionego stanu faktycznego, zwiększeniu uległy dochody skarżącego. Nie mniej jednak - zdaniem referendarza – taki stan rzeczy nie zmienił diametralnie sytuacji materialnej J. K., a już na pewno w sposób, który zagwarantowałby mu zdolność do partycypowania w kosztach sądowych. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. oraz w oparciu o wskazane wyżej przepisy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło