I SA/Gl 246/11

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. i T.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zgodnie oświadczając, że nie są w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku koniecznego utrzymania. W świetle wniosków pozostają oni we wspólnym gospodarstwie domowym z dwojgiem dzieci, z tym jednym pełnoletnim, a dochody rodziny, uzyskiwane w całości przez skarżącą, wynoszą 8.810,75 zł, z czego wynagrodzenie za pracę stanowi 2383 zł, zaś zyski z działalności gospodarczej – 6427,75 zł. Jako składniki swojego majątku skarżący wskazali trzy budynki, z których jeden jest w budowie, drugi w rozbudowie, trzeci w złym stanie technicznym, a wszystkie są zabezpieczone hipoteką na rzecz banku, mieszkanie oraz samochód osobowy zakupiony w kredycie i będący współwłasnością banku. Zwrócili zarazem uwagę, że ponoszą znaczne koszty spłaty kredytów zaciągniętych m.in. na zakup nieruchomości. Referendarz sądowy wezwał skarżących do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez: udokumentowanie kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, nadesłanie wyciągów lub wykazów z rachunków bankowych posiadanych przez skarżących i osoby pozostające w ich gospodarstwie domowym, nadesłanie kopii zeznań podatkowych za ubiegły rok, wykazanie deklarowanych we wniosku obciążeń hipotecznych oraz bieżących obciążeń kredytowych, oszacowanie i udokumentowanie miesięcznych wydatków ponoszonych z tytułu budowy domu. Ponadto zobowiązał skarżącego do złożenia oświadczenia i ewentualnie zaświadczenia w sprawie bezrobocia, natomiast skarżącą do nadesłania kopii dokumentów księgowych obrazujących wynik finansowy prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w okresie do stycznia do kwietnia 2011 r., np. księgi przychodów i rozchodów, deklaracji VAT, raportów kasowych i ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych. Wykonując wezwanie skarżący nadesłali kserokopie: faktur i rachunków dotyczących utrzymania gospodarstwa domowego (m.in. zawiadomienia, iż wysokość opłat za mieszkanie wynosi 994,42 zł, oraz faktury za paliwo gazowe na kwotę 2671,42 zł i związaną z opłatą roczną za użytkowanie wieczyste w wysokości 4133,58 zł), dwóch zawiadomień o wysokości rat kredytów (według jednego z nich skarżąca w dniu 1 lipca 2011 r. musi uiścić kwotę 2182,43 zł, zaś w dniu 29 kwietnia 2011 r. miała, wspólnie z małżonkiem, ponieść ratę w wysokości 1457,87 zł; kwoty pozostające do spłaty określono w tych zawiadomieniach w wysokości odpowiednio 158.504,37 zł i 105.665,18 zł), bilansy firmy za okresy od stycznia do kwietnia bieżącego roku (przez pierwsze 3 miesiące przedsiębiorstwo skarżącej wykazywało stratę, dopiero w kwietniu tendencja ta uległa odwróceniu – wykazano przychody w wysokości 27.015,70 zł, wydatki w wysokości 26.771,24 zł i w efekcie dochód w wysokości 244,46 zł. Według zestawienia narastającego przychody od początku roku za wskazany okres wyniosły 32.949.05 zł, zaś wydatki 92.017,26, w tym koszty wynagrodzeń 23.651,99 zł, a pozostałe wydatki 68.365,27 zł), zeznania podatkowe skarżących za ubiegły rok (skarżący wykazał jedynie przychód i zarazem dochód w kwocie 9.614,95 zł, natomiast skarżąca – z działalności gospodarczej – przychód w kwocie 1.002.416,78 zł, koszty jego uzyskania w kwocie 988.882,86 zł i dochód w kwocie 13.533,92 zł, z kolei ze stosunku pracy – przychód w kwocie 37.655,73 zł) oraz tytułu wykonawczego, w którym kwotę należności głównej określono w wysokości 25.837 zł. Ponadto skarżący złożył oświadczenie, że nie jest nigdzie zatrudniony, lecz jest "u żony jako osoba współpracująca, gdzie odprowadzane są składki na ZUS". Wpis od skargi w niniejszej sprawie, wyliczony na podstawie wartości przedmiotu zaskarżenia podanej przez skarżących, wynosi 284 zł. Skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy także w innej sprawie, w której postępowanie toczy się równolegle. Wpis w tej drugiej sprawie, również wyliczony z uwzględnieniem wskazanej przez strony wartości przedmiotu zaskarżenia, wynosi 377 zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając, z własnej inicjatywy lub na wezwanie, stosowną dokumentację źródłową. Odnosząc te uwagi do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazali, iż w ich sytuacji powyższa przesłanka została spełniona. Stanowi to przede wszystkim konsekwencję tego, że nie wykonali oni w wystarczającym stopniu wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, co uniemożliwia wolną od wątpliwości ocenę ich sytuacji. Nie ustosunkowali się oni w szczególności do wezwania w części odnoszącej się do rachunków bankowych, mimo iż skarżąca, jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach, powinna taki rachunek posiadać. Bezsprzecznie zaś tego rodzaju dokument ma doniosłe znaczenie dla ustalenia przesłanek prawa pomocy, dając wgląd w operacje finansowe dokonywane przez stronę oraz pozwalając ustalić wysokość środków pieniężnych pozostających do jej dyspozycji w czasie, gdy powinna się ona liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych. Podobnie wnioskodawcy zignorowali wezwanie do wykazania, iż posiadane przez nich nieruchomości stanowią przedmiot zabezpieczeń hipotecznych, oraz do oszacowania i udokumentowania wydatków ponoszonych na budowę domu. Wyklucza to zbadanie rzeczywistego stanu ich majątku, który w świetle ich oświadczeń jest znaczny. Uwzględnienie wniosku nie wchodzi jednak w rachubę również ze względu na konkluzje, jakie można sformułować na podstawie tych dowodów, które nadesłano. Skarżąca wykazała bowiem bardzo wysoki przychód, wręcz nieporównywalny z wysokością kosztów sądowych w sprawie, a także dochód z działalności gospodarczej, która stanowi główne zajęcie i jednocześnie źródło utrzymania jej i jej małżonka. Podobnie w kwietniu 2011 r. wykazała dochód, osiągając wpływy i ponosząc wydatki, które wielokrotnie przewyższają sumę wpisów, jakie skarżący są uiścić w obu swoich sprawach. Suma ta (661 zł) stanowi przecież mniej niż 2,5% wydatków wykazanych tylko za ten miesiąc. W ocenie rozpoznającego wniosek pomieszczenie tej kwoty w tak rozbudowanej strukturze wydatków nie powinno zatem wiązać się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego skarżących i ich rodziny czy też z zaburzeniem płynności finansowej ich przedsiębiorstwa. Bez wpływu na tę konstatację pozostaje fakt, iż wnioskujący ponoszą dodatkowe wydatki, z których udokumentowali te dotyczące bieżącego utrzymania oraz – częściowo – spłaty kredytów. Wydatki te również wszak często przekraczają wspomnianą sumę wpisów, i to nierzadko kilkukrotnie. Wreszcie nie można także tracić z pola widzenia, iż skarżąca dysponuje drugim źródłem stałego dochodu w postaci wynagrodzenia, co dodatkowo poprawia sytuację finansową jej i jej rodziny. Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.