I SA/Gl 246/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Beata Kozicka, Protokolant Izabela Maj - Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2011r. sprawy ze skargi M. i T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę. M. S., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą A M. S. i jej mąż T. S. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] nr [...] ustalającą skarżącym wysokość podatku od nieruchomości za 2009 rok (za miesiące od marca do grudnia) w kwocie [...] zł. Skarżący wnieśli o uchylenie tej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania. Zarzucili "naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym oraz przepisu art. 222 Ordynacji podatkowej i art. 1a ust. 1 pkt 3 Ustawy o podatkach i opłatach lokalnych". W uzasadnieniu skargi (analogicznie jak w skardze na decyzję dot. podatku za rok 2010 r.) skarżący wskazali, że Prezydent Miasta G. ustalając podatek od nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] zastosował stawkę obowiązującą dla budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zamiast stawki dla tzw. pozostałych nieruchomości, pomimo, że przedmiot opodatkowania nie mógł i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Skarżący podnieśli, iż poprzednim właścicielem przedmiotowej nieruchomości była Gmina G., wobec czego podmiot ustalający kwestionowany podatek znał jej stan i wiedział, że będzie można korzystać z nieruchomości dopiero po przeprowadzeniu kapitalnego remontu. Dodatkowo skarżący dołączyli do skargi opinię techniczną sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego, z której – jak wskazali - wynika, że "budynek nie był, nie jest użytkowany i nie nadaje się do jakiegokolwiek użytkowania, a wręcz określa jego stan jako przed awaryjny". W odpowiedzi na powyższą skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż wymierzenie skarżącym podatku od nieruchomości za rok 2009 nastąpiło po przeprowadzonym postępowaniu podatkowym, a decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze oparta została na materiale dowodowym zgromadzonym przez Prezydenta Miasta G.. Organ podkreślił, że złożenie przez skarżących oświadczenia o braku możliwości wykorzystania budynku ze względów technicznych do prowadzenia działalności gospodarczej nie jest wystarczającą przesłanką do zastosowania obniżonych stawek dla tzw. pozostałych nieruchomości. Dołączone do odwołania zdjęcia nieruchomości nie mogły stanowić dowodów w tym zakresie bowiem na ich podstawie ocenić można było wyłącznie względy estetyczne budynku. Również argumenty przedstawione przez skarżących takie jak: kryzys na rynku, konieczność zakupu lokalu na kredyt, brak zainteresowania lokalem przez innych oferentów, brak zleceń w prowadzonej działalności gospodarczej z zakresu robót budowlanych oraz brak możliwości zakończenia remontu przedmiotowej nieruchomości ze względów finansowych nie dały podstaw do weryfikacji ustaleń poczynionych przez organ wymierzający podatek. Organ zaznaczył, że w decyzje gospodarcze podejmowane przez przedsiębiorcę powinno być wkalkulowane ryzyko prowadzonej działalności, a ich skutki nie powinny być przenoszone na organy administracji publicznej. Również późniejsza opinia rzeczoznawcy budowlanego, sporządzona już po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji, zawierająca zalecenia co do konieczności przeprowadzenia remontu, oznacza jedynie, że przeszkody w wykorzystaniu nieruchomości do prowadzonej przez skarżących działalności gospodarczej mają charakter przejściowy, a nie trwały, związany z brakiem możliwości technicznych przeprowadzenia adaptacji nieruchomości. Organ podkreślił również, że pouczył skarżących o prawie złożenia wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 19 października 2011 r. skarżący podtrzymał skargę i dodatkowo wyjaśnił, że nabywając nieruchomość przy ul. [...] informował się w Urzędzie Miasta, czy ze względu na stan nabywanych budynków, będzie możliwość uzyskania obniżenia podatku od nieruchomości i takie zapewnienie ustnie wówczas otrzymał. Dodał również, że ma obecnie zwiększone wydatki oraz znaczną część czasu poświęca na leczenie syna, który ma ograniczoną możliwość widzenia do 20%. Ponadto, oświadczył, że wymierzony zaskarżonymi decyzjami podatek nie został jeszcze zapłacony, ani organ nie wszczął postępowania egzekucyjnego gdyż oczekuje na rozstrzygnięcie Sądu w zakresie wymiaru podatku. W oparciu o akta administracyjne, pisma procesowe stron i przebieg rozprawy Sąd ustalił następujący stan faktyczny: T. i M. S. nabyli w 2009 r. na potrzeby prowadzonej przez M. S. działalności gospodarczej pod nazwą A M. S. lokal użytkowy nr VI położony w G. przy ul. [...], składający się z hali produkcyjnej, magazynów i innych pomieszczeń na trzech kondygnacjach budynku, o łącznej powierzchni użytkowej [...] oraz przynależnych pomieszczeń magazynowych o powierzchni [...] i pomieszczeń piwnicznych o powierzchni [...] (umowa ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu użytkowego z dnia 9 lutego 2009 r., akt notarialny Repertorium A nr [...]). Zgodnie z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej w lokalu tym wykonywana jest działalność gospodarcza. Z uwagi na brak zgłoszenia w ewidencji podatkowej przedmiotowego lokalu do opodatkowania organ podatkowy wezwał skarżących do złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych na 2009 rok. Skarżący nie złożyli wymaganej przepisami informacji, wobec czego Prezydent Miasta G. postanowieniem z dnia [...] wszczął postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia małżonkom S. wysokości podatku od nieruchomości dotyczącego powyższego lokalu za rok 2009. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego decyzją z dnia 3 listopada 2010 roku organ podatkowy, na podstawie art. 207 i art. 210 w związku z art.21 § 1pkt 2 oraz art. 165 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.) oraz art. 1c, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613, dalej: u.p.o.l.), a także uchwały Rady Miejskiej w G. nr XX/652/2008 z dnia 20 listopada 2008 r., ustalił skarżącym wysokość podatku od nieruchomości od osób fizycznych na rok 2009 w kwocie [...] zł, opodatkowując lokal o łącznej powierzchni [...] stawką [...] zł, właściwą dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a grunt o powierzchni [...] stawką [...] zł, także przewidzianą dla gruntów związanych z prowadzeniem takiej działalności. Skarżący wnieśli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego domagając się zmiany stawki i opodatkowania nieruchomości według stawki właściwej dla pozostałych budynków. Skarżący powołali się przy tym na fakt, iż przedmiotowy budynek nie jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych oraz na konieczność wstrzymania inwestycji i remontów w lokalu ze względu na brak środków finansowych na ich przeprowadzenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, uznając odwołanie skarżących za bezzasadne i nie poparte żadnymi dowodami wskazującymi na konieczność zmiany stawki podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, gdyż zaskarżona nią decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzja organu pierwszej instancji, nie naruszają prawa. Wymiaru podatku od nieruchomości, położonej w G. przy ul. [...], dokonano w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, w których zasadnicze znaczenie ma przepis art. 1a ust.1 pkt 3 stanowiący, że "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych". Takie nieruchomości lub obiekty budowlane podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości zgodnie z art. 2 ust 1 ustawy przy zastosowaniu stawki podatku obowiązującej dla budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, ustalonej uchwałą właściwej dla miejsca położenia nieruchomości Rady Miejskiej, w granicach obowiązującej ustawy. Ustalenia faktyczne sprawy dokonane zarówno przez organ podatkowy jak i organ odwoławczy należy uznać za kompletne i całkowicie wyjaśniające stan faktyczny, będący podstawą orzekania. Bezsporne jest, że małżonkowie S. zakupili przedmiotową nieruchomość od Gminy G. znając jej stan techniczny w chwili zakupu, jednocześnie deklarując, iż będą ją wykorzystywać na potrzeby prowadzonej przez M. S. działalności gospodarczej. Bezsporne jest również, iż dokonano zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej, że M. S. będzie prowadzić działalność gospodarczą w zakupionym lokalu (oprócz dwóch innych miejsc prowadzenia tej działalności). Stanowisko skarżących, że przedmiot opodatkowania nie mógł i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, należy uznać za nieuzasadnione. W szczególności oświadczenie złożone przez skarżących o nieprowadzeniu w przedmiotowym lokalu działalności gospodarczej oraz argumenty o występującym kryzysie na rynku, konieczności zakupu lokalu na kredyt, braku zainteresowania innych oferentów kupnem nieruchomości oraz przejściowych problemach finansowych powodujących konieczność przerwania prowadzonego remontu w przedmiotowej nieruchomości, nie mogą stanowić dostatecznej podstawy do stwierdzenia, że zakupiona nieruchomość nie może być wykorzystany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Jak zasadnie przyjęły organy podatkowe przejściowe trudności w wykorzystaniu nieruchomości do zamierzonego celu gospodarczego takie jak konieczność przeprowadzenia remontów oraz adaptacji budynków nie wyczerpują przesłanki do zakwalifikowania nieruchomości do grupy tzw. pozostałych nieruchomości, dla których przewidziana jest niższa stawka podatku. Nieodpowiedni stan techniczny budynków nie dyskwalifikuje ich w ogóle z prowadzenia działalności gospodarczej, lecz jedynie ogranicza rozmiar uzyskiwanych dochodów z tej działalności w związku z brakiem możliwości wykorzystania tych budynków w jej prowadzeniu. Dodatkowo należy wskazać, iż podobne stanowisko wyrażane jest w orzecznictwie sądowoadminiatracyjnym. Przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2006 r. II FSK 301/2005, stwierdzono, że "wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i - jednocześnie - nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. Sytuacja taka będzie miała miejsce w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o opróżnieniu, bądź o wyłączeniu z użytkowania budynku ze względu na jego zły stan techniczny. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Przeprowadzenie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. Adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności". W przedmiotowej sprawie skarżący powołali się w skardze na opinię techniczną, sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego, zawierającą opis stanu technicznego nieruchomości i zalecenia przeprowadzenia remontu zakupionej przez skarżących nieruchomości. Niezależnie od okoliczności, że opinia ta nie była znana organom przed wydaniem zaskarżonej decyzji, ani nie może stanowić dowodu z dokumentu w rozumieniu art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, zawarte w odpowiedzi na skargę, że nie jest ona równoznaczna z rozstrzygnięciem organ nadzoru budowlanego, mogącym być podstawą do uznania nieruchomości za wyłączoną z prowadzenia działalności gospodarczej, a z jej treści wynika, że stan budynków oceniono jako "dostateczny" lub "przedawaryjny" oraz zalecono niezwłoczne przeprowadzenie prac zabezpieczających i remontowych. Opinia potwierdza więc dodatkowo stanowisko organów podatkowych, że nieruchomość powinna być wyremontowania, a następnie - może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. W ocenie Sądu, wszystkie argumenty podnoszone przez podatników, zarówno o charakterze gospodarczym jak i osobistym, a w szczególności fakt, że skarżący dotychczas nie prowadzą w spornej nieruchomości działalności przynoszącej dochód, a na jej remont będą musieli ponieść dodatkowe nakłady, dają podstawę do złożenia przez skarżących, w oparciu o art. 67b w związku z art. 67a Ordynacji podatkowej, wniosku o zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, w szczególności umorzenia części wymierzonego przez organ podatkowy skarżącym podatku. Okoliczności te nie mogły natomiast spowodować uznania, że sam wymiar podatku został dokonany z naruszeniem prawa. Nie naruszono zatem art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Sąd nie stwierdził też naruszenia przepisów procesowych, co zarzucono w skardze, w tym art. 222 Ordynacji podatkowej, który zresztą dotyczy wymogów jakie musi spełniać odwołanie, a więc jest adresowany do strony a nie do organu. Z tych względów Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.