I SA/Gl 248/14

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca, która jest w postępowaniu reprezentowana przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, stwierdziła, że po zlikwidowaniu działalności gospodarczej prowadzonej w zakresie usług budowlanych utrzymuje się z wynajmowania lokali użytkowych, osiągając z tego tytułu średni dochód w wysokości 10.000 zł, oraz z "najmu prywatnego". Zaznaczyła jednak, że ponosi związane z tym koszty stałe, których w przypadku "najmu prywatnego" nie może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Zwróciła też uwagę na ciążące na niej znaczne zaległości podatkowe, rozłożone na raty w wysokości 8000 zł miesięcznie. Według wniosku strona nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Do wniosku załączono kopię decyzji z dnia 18 grudnia 2013 r. o rozłożeniu skarżącej zaległości podatkowych na raty. W jej uzasadnieniu wspomina się o materiale dowodowym obejmującym m.in. wydruk przelewu wynagrodzenia skarżącej, wydruki stanu kont i kopie aktu notarialnego umowy majątkowej małżeńskiej; małżonek skarżącej był jej pełnomocnikiem w postępowaniu podatkowym. Pismem doręczonym w dniu 2 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym (zastrzeżono, że do grupy takich osób należy zaliczyć również małżonka skarżącej, niezależnie od ustroju majątkowego obowiązującego w małżeństwie), m.in. odpisów umów najmu nieruchomości, wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, w tym kont wspomnianych w decyzji z dnia 18 grudnia 2013 r., załączonej w kopii do wniosku, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat (wskazano wymienione w aktach administracyjnych numery rachunków bankowych skarżącej i jej małżonka i sprecyzowano, że w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz o sposobie ich spłaty w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w razie ich likwidacji – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku), odpisów zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2013 złożonych przez skarżącą oraz przez inne osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, a jeżeli zeznania te nie zostały jeszcze złożone – za rok 2012, dokumentu poświadczającego likwidację działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą, np. odpisu decyzji o wykreśleniu tej działalności z ewidencji, odpisów dokumentów dotyczących opłat związanych z utrzymaniem nieruchomości wynajmowanych przez skarżącą oraz odpisów faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. Odpowiadając na wezwanie, pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 9 kwietnia 2014 r. wyjaśnił, że koszty stałe związane z utrzymaniem należących do niej nieruchomości wynoszą 1200 zł miesięcznie. Podkreślił, że strona nie może przedstawić zaświadczenia o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej, gdyż takie zaświadczenia nie są wydawane, i odesłał w tym zakresie do ewidencji dostępnej za pośrednictwem systemów teleinformatycznych. Do pisma załączył kopie faktur wystawionych w dniu 1 kwietnia 2014 r. przez skarżącą z tytułu najmu nieruchomości na łączną kwotę 16.623,99 zł (na fakturach tych podano numer rachunku bankowego skarżącej) oraz faktury wystawionej na rzecz skarżącej w dniu 1 marca 2014 r. z tytułu określonego jako "rozliczenie czynszowe zgodnie z porozumieniem właścicieli z dnia 28 maja 2010 r. wraz z późniejszymi aneksami za miesiąc marzec 2014 r." na kwotę 2091 zł. Wpis od skargi, wyliczony z uwzględnieniem wskazanej w niej wartości przedmiotu zaskarżenia, wynosi 3876 zł. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 2 tego Prawa obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką powinna zachować strona, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, tj. do złożenia dodatkowych wyjaśnień i do nadesłania wszystkich dokumentów źródłowych wymienionych w wezwaniu. Można tego wymagać w szczególności od stron reprezentowanych przez profesjonalnych pełnomocników. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka zachodzi, gdyż nie wykonała w dostatecznym stopniu wezwania referendarza sądowego. Przedstawiła wszak tylko niewielką część materiałów objętych wezwaniem – faktury dotyczące nieruchomości wynajmowanych przez skarżącą. Co więcej, faktury te nie potwierdzają jej oświadczeń, skoro wynikająca z nich łączna kwota czynszu (16.623,99 zł) przekracza znaczenie wysokość wskazaną we wniosku (10.000 zł). Różnica (6623,99 zł) jest nawet wyższa niż suma wpisu od skargi i koszty utrzymania nieruchomości, określone jedynie przez pełnomocnika w piśmie z dnia 9 kwietnia 2014 r. pomimo wyraźnego wezwania do ich udokumentowania. Suma czynszów wykazanego w przedłożonych fakturach jeszcze po pomniejszeniu jej o ratę spłaty zaległości podatkowych ustaloną decyzją z dnia 18 grudnia 2013 r. (8000 zł) ponaddwukrotnie przewyższa należny w sprawie wpis od skargi, będący najwyższą opłatą sądową, której uiszczenie może wchodzić w rachubę w postępowaniu. Okoliczność ta niejaka sama przez się wyklucza uwzględnienie rozpatrywanego wniosku. Niezależnie od tego spostrzeżenia podkreślić trzeba, że brak dokumentów źródłowych nie pozwala na pełną i wolną od wątpliwości ocenę sytuacji materialnej skarżącej. Wątpliwości te dotyczą także dochodów uzyskiwanych w ramach jej gospodarstwa domowego. Pomijając ewentualność, że przedłożony zbiór faktur może nie być kompletny, zaznaczyć wypada, iż strona skarżąca nie wykonała wezwania w zakresie odnoszącym się do rachunków bankowych, chociaż w świetle tych faktur odzwierciedlone w nich należności są lub przynajmniej mogą być regulowane właśnie za pośrednictwem rachunku bankowego, który został na tych fakturach podany. Wezwanie to wymieniało przy tym wprost rachunki bankowe odnotowane w postępowaniu podatkowym i w decyzji z dnia 18 grudnia 2013 r. i wskazywało sposób, w jaki należało wykazać likwidację tych rachunków lub ich zajęcie w toku egzekucji. Bezsprzecznie zatem strona uchyliła się od przedłożenia tych materiałów, nie próbując tego nawet usprawiedliwić, co uniemożliwia zbadanie jej możliwości płatniczych. Ponadto nie nadesłano także odpisów zeznań podatkowych. Pozwoliłoby ono ustalić dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, nie tylko z tytułu najmu, ale także np. z wynagrodzenia, o którym mowa w uzasadnieniu decyzji z dnia 18 grudnia 2013 r. Nie przedłożono też jakiegokolwiek dokumentu dotyczącego małżonka wnioskodawczyni. Wnioskująca wcale nie udokumentowała również wydatków ponoszonych w związku z wynajmowanymi przez nią nieruchomościami i z bieżącym utrzymaniem. Z uwagi na powyższe braki materiału dowodowego dalszą kwestią pozostaje to, jak ustosunkowano się do wezwania do wykazania likwidacji działalności gospodarczej wcześniej prowadzonej przez skarżącą. Na marginesie zaznaczyć zatem jedynie wypada, że wezwanie to wyłącznie przykładowo wskazywało dokument, jaki należało przedstawić, wobec czego można było uczynić mu zadość, dostarczając np. odpis decyzji w wykreśleniu z ewidencji czy choćby wydruk z centralnej ewidencji działalności gospodarczej, do której pełnomocnik odesłał w piśmie z dnia 9 kwietnia 2014 r. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.