I SA/Gl 254/08

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku, a także w dołączonym doń rozbudowanym piśmie zatytułowanym jako "Załącznik nr 1 do formularza PPF. Uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy", podniósł, że dochody uzyskiwane w ramach jego gospodarstwa domowego, które tworzy wraz z małżonką, ograniczają się do kwoty [...]zł netto, stanowiącej sumę jego świadczenia przedemerytalnego ([...]zł) oraz emerytury jego małżonki ([...]zł). Wysokość swoich kosztów średniomiesięcznych określił łącznie na [...]zł, uwzględniając m. in. kwoty [...]zł – na czynsz, [...]zł – na zakup leków oraz [...] zł – na utrzymanie samochodu. Wnioskodawca zauważył, że po odliczeniu tych wydatków "na skromne życie" pozostaje mu kwota w wysokości około [...]zł, która "może ulec zmniejszeniu po ewentualnym odwieszeniu postępowania egzekucyjnego" w przedmiocie ciążących na nim zobowiązań publicznoprawnych. Zwrócił również uwagę na zły stan zdrowia swój ([...], niedomagania [...] i [...]) oraz małżonki (choroba [...] wymagająca stałego leczenia i problemy "o charakterze [...]") oraz na nieściągalność przysługujących mu wierzytelności z zakresu prawa pracy. Jako składniki majątkowe wnioskodawca wskazał: prawo do lokalu, w którym zamieszkuje, garaż o powierzchni 14,9 m2 oraz samochód osobowy zajęty w toku postępowania egzekucyjnego. Powołał się również na postanowienie z dnia 1 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Gl 553/05, którym zwolniono go od każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej 500 zł, oddalając jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Do wniosku załączono obszerną dokumentację, która generalnie potwierdza przywołane wyżej okoliczności. Wpis w sprawie wynosi [...] zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że powyższa przesłanka nie zachodzi, przy czym w ocenie rozpoznającego wniosek konkluzję taką można sformułować już w oparciu o treść oświadczeń skarżącego oraz dokumentów, zarówno tych dołączonych do wniosku, jak i tych znajdujących się w aktach administracyjnych (np. pismo Zakładu A informujące o wstrzymaniu "realizacji tytułów egzekucyjnych" od stycznia 2008 r., k. [...], protokół o stanie majątkowym, k. [...] czy zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, k. [...]). Nie było zatem potrzeby wzywania o złożenie dodatkowych wyjaśnień lub nadesłanie kolejnych dokumentów, zresztą tego rodzaju wezwanie – w myśl art. 255 P.p.s.a.– wystosowuje się do wnioskodawcy tylko wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości. Tymczasem w niniejszym stanie faktycznym brak powodów, by kwestionować oświadczenia wnioskodawcy, które, jak była o tym mowa, wraz ze zgromadzonym materiałem dowodowym pozwalają na poczynienie stosownych ustaleń. W ich ramach należy przede wszystkim podkreślić, że w gospodarstwie domowym skarżącego uzyskiwane są stałe dochody wysokości pozwalającej na pokrycie wszystkich niezbędnych wydatków. Odnotować przy tym wypada, iż kwota należnego w sprawie wpisu jest stosunkowo nieznaczna, najmniejsza spośród znanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, i stanowi mniej niż 5% wspomnianej sumy dochodów. Tym samym brak przeszkód, by w strukturze wydatków rozpatrywanego gospodarstwa domowego znalazła się kwota potrzebna na opłacenie kosztów w takiej wysokości. Nie powinno to wiązać się nie tylko z uszczerbkiem utrzymania koniecznego, ale i z istotnym obciążeniem budżetu skarżącego. Konstatacji takiej nie podważa wzgląd na problemy zdrowotne wnioskodawcy i jego małżonki, ponieważ wydatki na leczenie zostały uwzględnione w sporządzonym przez stronę spisie kosztów, przy czym ich suma, nieznacznie przekraczająca kwotę należnego w sprawie wpisu, nie stanowi w tym spisie pozycji wyróżniającej się szczególnie swą wysokością. Tym samym stan zdrowia nie jest okolicznością uniemożliwiającą skarżącemu opłacenie kosztów sądowych. Analogicznie ocenić należy fakt, iż spoczywa na nim obowiązek zapłaty zobowiązań publicznoprawnych w znacznej wysokości, ponieważ postępowanie egzekucyjne w ich przedmiocie zostało zawieszone i w chwili obecnej w praktyce nie wpływa na możliwości płatnicze strony. Na marginesie zauważyć warto, że rozpatrzenie podobnych okoliczności w przywołanym przez skarżącego postanowieniu z dnia 1 czerwca 2005 r. doprowadziło do rozstrzygnięcia, według którego możliwości te pozwalają mu na opłacenie kosztów sądowych w części stanowiącej pięciokrotność wpisu należnego w niniejszej sprawie. Orzeczenie to nie przemawia więc na rzecz uwzględnienia rozpatrywanego wniosku, zwłaszcza jeśli wziąć pod uwagę, że sytuacja skarżącego w niektórych aspektach obecnie przedstawia się nieco lepiej niż wtedy, gdy tamto orzeczenie wydano. Uwaga ta odnosi się zwłaszcza do proporcji pomiędzy dochodami a wydatkami (według postanowienia z dnia 1 czerwca 2005 r. suma dochodów wynosiła [...]zł, a wydatków – [...]zł, obecnie, jak już była o tym mowa, dochody wynoszą [...]zł a kwota wydatków wzrosła nieznacznie – do [...]zł). Mając na względzie wszystkie dotychczasowe spostrzeżenia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.