I SA/Gl 257/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-07-30
Skład orzekający: Gabriel Radecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) może zostać odmówiony z powodu oczywistej bezzasadności skargi, jeśli skarga została odrzucona jako niedopuszczalna?Ratio decidendi
Sąd pierwszej instancji nie może odmówić przyznania prawa pomocy z powodu oczywistej bezzasadności skargi, jeśli skarga została odrzucona jako niedopuszczalna. Odmowa w takiej sytuacji wyłączałaby możliwość przyznania prawa pomocy, które mogłoby warunkować sporządzenie skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi, a tym samym uniemożliwiłaby weryfikację tego postanowienia w toku kontroli instancyjnej. Wniosek o prawo pomocy złożony na tym etapie postępowania musi zostać rozpoznany.Stan faktyczny
Skarżący, osoba pozbawiona wolności, nieposiadająca majątku i nieosiągająca dochodu, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd odmówił mu prawa pomocy w innej sprawie ze względu na oczywistą bezzasadność skargi, która została odrzucona. Skarżący kwestionuje tę decyzję. W innej sprawie skarżącemu przyznano prawo pomocy. Obecny wniosek dotyczy czynności egzekucyjnych.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono mu adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na czynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie czynności egzekucyjnych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2. ustanowić skarżącemu adwokata.
Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek, podkreślił, że jest osobą pozbawioną wolności, nieposiadającą majątku
i nieosiagającą żadnego dochodu. Jako osobę pozostającą w gospodarstwie domowym wnioskodawca wymienił matkę, która jest obecnie bezrobotna.
Sąd odmówił już wnioskodawcy w tej sprawie prawa pomocy postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SO/Gl 1/15 ze względu na oczywistą bezzasadność jego skargi. Tego samego dnia skarga ta została odrzucona, co skarżący kwestionuje za pomocą sporządzanych przez siebie osobiście środków zaskarżenia.
Wnioskującemu przyznano prawo pomocy w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 108/15 postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2015 r.
Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje:
Na wstępie zaznaczyć wypada, że na obecnym etapie nie wchodzi w rachubę zastosowanie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako "P.p.s.a."), w myśl którego prawo pomocy nie przysługuje stronie
w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Podzielić bowiem należy pogląd, że po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi ze względu na jej niedopuszczalność sąd pierwszej instancji nie może odmówić przyznania prawa pomocy, powołując się na tę przyczynę (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
8 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 201/06, ONSAiWSA z 2006 r., nr 4, poz. 102). Oznaczałoby to wszak wyłączenie możliwości przyznania prawa pomocy, którego udzielenie mogłoby warunkować sporządzenie skargi kasacyjnej od wspomnianego postanowienia o odrzuceniu skargi, a co za tym idzie przekreślałoby możność weryfikacji tego postanowienia w toku kontroli instancyjnej. Wniosek o prawo pomocy złożony na tym etapie postępowania trzeba więc rozpoznać.
Zgodnie zatem z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest
w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W przypadku skarżącego przesłanka ta została spełniona, przy czym można to stwierdzić bez potrzeby wszywania go o dodatkowe dokumenty źródłowe. Jest on bowiem nadal osobą aresztowaną, a już w trakcie postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 108/15 pozyskano zaświadczenie, że stan ten trwa od dnia 28 marca 2014 r. Ponadto w świetle zaświadczenia w tym okresie skarżący nie był zatrudniony odpłatnie, nie otrzymywał zapomóg czy nagród; nie zdeponował też wartościowego majątku, posiadał do dyspozycji kwotę 988,36 zł, a kwota jego "akumulacji" wynosiła 3433,77 zł. Stosownie z kolei do nadesłanego w tamtym postępowaniu świadectwa pracy matka wnioskodawcy przed kilkoma miesiącami utraciła zajęcie zarobkowe, które wykonywała od kilku lat.
Prawdopodobieństwo, że sytuacja ta uległa znaczącej poprawie, jest ta nikłe, iż nie wymaga weryfikacji poprzez wystosowanie kolejnego wezwania. Powtórzyć zatem trzeba, że skarżący od dłuższego czasu przebywa w areszcie i nie wykonuje żadnego zajęcia zarobkowego oraz że jego majątek w istocie ogranicza się do kwoty nieprzekraczającej najniższego wynagrodzenia za pracę oraz przedmiotów przechowywanych w depozycie. Drugiej kwoty wymienionej w zaświadczeniu nie można brać pod uwagę, skoro jako pomoc postpenitencjarna ma być ona wypłacona dopiero po odzyskaniu wolności i przeznaczona na pokrycie niezbędnych wydatków, jakie wtedy powstaną. Także matka skarżącego nie może istotnie wspierać go materialnie.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku
z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło