I SA/Gl 258/09

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenia zaległości podatkowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając w terminie na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek, podkreślił, że jego trzyosobowa rodzina utrzymuje się jedynie z otrzymywanej przez niego renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wysokości 583 zł. Jako jedyny składnik swojego majątku wymienił dom o powierzchni 135,1 m2 oraz niewielką nieruchomość rolną (0,14 ha). Ponadto odwołał się do ustaleń poczynionych w toku innych postępowań w przedmiocie składanych przez niego wniosków, w wyniku których wielokrotnie przyznawano mu prawo pomocy. Do wniosku załączono odpis "odcinka" świadczenia otrzymanego przez wnioskodawcę w marcu 2009 r. (wypłacono mu kwotę 583 zł). Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku poprzez: nadesłanie zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącego oraz ewentualne wyjaśnienie, jakie relacje rodzinne łączą te osoby ze skarżącym, udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, w tym przez jego teściową, nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2008 złożonych przez skarżącego, jego małżonkę (lub ich wspólnego zeznania) oraz inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym (zastrzeżono, że w przypadku, gdyby którekolwiek z tych zeznań nie zostało złożone, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie właściwego organu podatkowego), przedłożenie aktualnego, tj. wystawionego przez właściwy urząd pracy po dniu otrzymania niniejszego wezwania, zaświadczenia potwierdzającego, że małżonka skarżącego nadal jest osobą bezrobotną bez prawa do pobierania zasiłku, nadesłanie zaświadczenia wystawionego przez szkołę lub uczelnię po dniu otrzymania niniejszego wezwania, potwierdzającego, że córka skarżącego nadal uczy się w tej placówce (sprecyzowano, że zaświadczenie to powinno odpowiadać na pytanie, czy otrzymuje ona jakąkolwiek pomoc finansową, a także czy nauka jest odpłatna, a jeśli tak, to winno wskazywać tryb i formę płatności, w szczególności, czy stosowne środki wypłacane są w gotówce, czy na rachunek bankowy), przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont oraz udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego Skarżący w piśmie z dnia 15 maja 2009 r. poinformował referendarza sądowego, "że wszystkie aktualne dane z okresu ostatnich sześciu miesięcy, o które ponownie występuje, łatwo dostępne są w Sądzie w aktualnie prowadzonych sprawach o sygn. akt I SA/Gl 78/08 i I SA/Gl 588/08. Nie ma więc sensu czasochłonnego i kosztownego powielania i powtarzania tego samego". We wskazanych sprawach postanowieniami z dni odpowiednio 21 i 29 kwietnia 2009 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na niewystarczające wykonanie wezwań do uzupełnienia danych zawartych we wnioskach, które to wezwania, zwłaszcza w drugiej z przywołanych spraw, w znacznej części pokrywały się z wezwaniem wystosowanym w niniejszym postępowaniu. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 przywołanej ustawy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, skonstatować trzeba, że skarżący nie wykazał, iż powyższa przesłanka została spełniona, ignorując wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Niewątpliwie zaś w świetle art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który został przywołany w wezwaniu do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, wystosowanie takiego wezwania do wnioskodawcy rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Od obowiązku tego strona nie może czuć się zwolniona tylko dlatego, że w jej innych, wcześniejszych sprawach kilkukrotnie przyznawano jej prawo pomocy. Okoliczność ta nie przesądza przecież niejako sama przez się, że każdy kolejny wniosek powinien być bezwarunkowo uwzględniony, i to bez poczynienia niezbędnych ustaleń faktycznych, zwłaszcza w przypadku, gdy poprzednie postanowienie w przedmiocie prawa pomocy wydano na podstawie danych, które – z uwagi na upływ czasu – mogą już być nieaktualne i w konsekwencji wymagają weryfikacji w tym zakresie. Jest tak tym bardziej dlatego, że w obu sprawach, na które powołał się skarżący, kwestionując potrzebę kierowania do niego wezwania referendarza sądowego, odmówiono mu prawa pomocy, i to właśnie z uwagi na niedostateczne wykonanie wezwań do uzupełnienia danych zawartych we wnioskach. Postanowienia wydane w tych sprawach prowadzą zatem wręcz do wniosku przeciwnego, niż przyjęła strona, szczególnie jeśli zważyć, iż wspomniane wezwania pokrywały się w znacznej części z wezwanym dokonanym w niniejszej sprawie. Niewątpliwie przecież skarżący powinien mieć wzmożoną świadomość konsekwencji, jakie pociągnąć za sobą może podtrzymanie jego biernej postawy procesowej wobec kolejnego otrzymanego przez niego wezwania o nieomal identycznej treści. Powinien zdawać sobie też sprawę, iż jego oświadczenia oraz przedstawiany przezeń materiał dowodowy mogą być uznane za niewystarczające. W konsekwencji stanowisko, jakie zajął on w piśmie z dnia 15 maja 2009 r., jest całkowicie chybione, a nawet niezrozumiałe. Powtórzyć więc trzeba ocenę wyrażoną w postanowieniach z dnia 21 i z dnia 29 kwietnia 2009 r., że oświadczenia skarżącego budzą wątpliwości co do ich wiarygodności, które mogą być rozwiązane jedynie w drodze analizy żądanych dokumentów źródłowych. Uwaga ta dotyczy w szczególności dochodów uzyskiwanych w ramach jego gospodarstwie domowego oraz osób, które to gospodarstwo tworzą. Odnotować wypada, że w postępowaniu w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 78/08 wnioskodawca przyznał, iż zamieszkuje z teściową, choć fakt ten, a także ewentualne dochody teściowej, przemilczał w niniejszej sprawie (i w innych swoich sprawach), i to mimo iż wezwanie referendarza sądowego odnosiło się do wszystkich pozostających ze stroną we wspólnym gospodarstwie domowym oraz wskazywało na konieczność nadesłania zaświadczenia w sprawie zameldowania. Nienadesłanie tego ostatniego dokumentu szczególnie należy wytknąć skarżącemu, skoro jego pozyskanie w urzędzie gminy nie powinno wiązać się dla niego z jakimikolwiek trudnościami. Wnioskodawca nie wykonał także wezwanie do przedłożenia zeznań podatkowych, czyli dokumentów pozwalających stwierdzić, czy w jego rodzinie osiągane są dochody podlegające opodatkowaniu, co ewentualnie mogłoby potwierdzić jego oświadczenia. Nie wykazał też, iż jego małżonka jest osobą bezrobotną. Nie zastosował się wreszcie i do pozostałych punktów wezwania. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.