I SA/Gl 259/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała wymagany przepisami druk formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 5 kwietnia 2012 r., w którym zwróciła się do sądu administracyjnego I instancji o zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach wniosku odnotowała, że trudna sytuacja finansowa, niski dochód oraz stan zdrowia uniemożliwiają jej podjęcie zatrudnienia. Dodatkowo skarżąca podniosła, że musi sprawować opiekę nad jej chorym mężem. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca wraz z mężem nie posiadają jakiegokolwiek majątku. Jedynym źródłem dochodu jest renta skarżącej w kwocie 620,05 zł. W końcowej części oświadczenia skarżąca wymieniła szereg jednostek chorobowych, na które cierpi wraz z mężem. Do wniosku dołączono kopie dokumentacji medycznej potwierdzające przypadłości chorobowe skarżącej oraz kopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 kwietnia 2011 r. ustalającą wysokość ww. świadczenia rentowego. Należy w tym miejscu odnotować, że postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Gl 845/11, zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. Wówczas to ustalono, że do stałych miesięcznych wydatków w gospodarstwie skarżącej należy zaliczyć: czynsz za mieszkanie w kwocie 536 zł; opłaty za zużycie energii elektrycznej – ok. 87,51 zł i gazu – 78,48 zł. Dodatkowo skarżąca i jej mąż muszą zażywać lekarstwa, za które np. w sierpniu 2011 r. wydatkowali kwotę 227,57 zł. Dochód skarżącej w 2010 r. wyniósł 7.587,02 zł po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu. Mąż skarżącej nie osiąga żadnego dochodu. Skarżąca korzysta ze wsparcia rodziny i z tego tytułu otrzymała w lipcu 2011 r. kwotę 500 zł. Na A.S. ciąży zobowiązanie wobec Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. w kwocie 19.289,96 zł. Organ ten, postanowieniem z dnia [...] nr [...], zwolnił spod egzekucji część świadczenia rentowego w kwocie 164,17 zł. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej w skrócie: P.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym lub całkowitym (art. 245 § 1 P.p.s.a.). Z uwagi na to, że A.S. zwróciła się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych, jej wniosek podlega rozpoznaniu w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albowiem dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jest więc regułą, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w tym zakresie, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zdaniem rozpoznającego wniosek skarżąca wykazała, iż w jej przypadku spełniona jest przesłanka wskazana w ww. przepisie. W toku rozpoznania sprawy uwzględniono przede wszystkim orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy z dnia 8 listopada 2011 r., uprzednio zapadłe wobec skarżącej. Obecnie stwierdzono, że możliwości finansowe A.S. nie zmieniły się i jedynym źródłem dochodu w jej gospodarstwie domowym pozostaje świadczenie rentowe. Nie zmieniła się także jedna z kluczowych okoliczności, która legła u podstaw poprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, tj. stan zdrowia skarżącej, który generuje relatywnie spore koszty leczenia. Marginalnie należy podkreślić, że za zwolnieniem skarżącej od kosztów sądowych przemawia nadto dodatkowa okoliczność. Otóż przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie jest decyzja organu podatkowego o odmowie umorzenia skarżącej zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych wraz z odsetkami. W motywach decyzji z dnia [...] odnotowano, że w przypadku skarżącej zachodzi przesłanka "ważnego interesu podatnika". Konstatacja ta została wyprowadzona na gruncie analizowanej przez organ sytuacji materialnej skarżącej. Rzecz jasna wymaga podkreślenia, że literalnie przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. różni się o tej, która wynika z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Nie mniej jednak w orzecznictwie (zob. np. wyrok NSA o sygn. FSK 2211/04, I SA/Lu 220/08) oraz w doktrynie (S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, LexisNexis 2007, s. 316 – 317) wskazuje się, iż "ograniczenie definicji ważnego interesu podatnika wyłącznie do nadzwyczajnych nieprzewidywalnych zdarzeń losowych, mających bezpośredni wpływ na sytuację podatnika byłoby zbyt daleko idące. Interes podatnika, w rozumieniu art. 67a § 1 pkt 3, należy widzieć bardziej szeroko, mając na uwadze nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale także normalną sytuację ekonomiczną, w tym wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów, jak również konieczność ponoszenia wydatków, np. związanych z kosztami leczenia członków najbliższej rodziny podatnika". Ostatnio poczynione rozważania nie mogą rzecz jasna w jakikolwiek sposób wpłynąć na rozstrzygnięcie skargi w tej sprawie, nie mniej jednak charakteryzują nienajlepszą sytuację materialną skarżącej w kontekście obecnie rozpoznanego wniosku. W wyniku poczynionych wyżej rozważań orzeczono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., art. 254 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy.