I SA/Gl 264/07

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2008 r. sprawy ze skargi A.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych p o s t a n a w i a ustanowić skarżącemu adwokata. Otrzymawszy odpis wyroku z dnia 20 listopada 2007 r. wraz z uzasadnieniem, skarżący wniósł "o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego z terenu R., koniecznego do wniesienia skargi kasacyjnej". Wniosek ten podtrzymał w treści urzędowego formularza, który nadesłał w terminie na wezwanie referendarza sądowego. Skarżący podniósł, że jedyne źródło utrzymania jego trzyosobowej rodziny stanowi dochód w wysokości [...] zł, na który składają się jego renta inwalidzka ([...] zł) oraz stypendium jego córki, studentki pierwszego roku ([...] zł). Jako jedyny składnik swojego majątku wnioskodawca wymienił dom o powierzchni 135,1 m2 oraz niewielką nieruchomość rolną (0,14 ha). Do wniosku dołączono kopię "odcinka" świadczenia skarżącego za ostatni miesiąc, zaś w trakcie postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 991/07 przedłożono ostatnio m. in. odpis decyzji komisji stypendialnej z dnia 20 listopada 2007 r. Skarżącemu kilkukrotnie przyznano już prawo pomocy, w tym zwolniono go od kosztów sądowych w niniejszej sprawie (postanowienie z dnia 6 czerwca 2007 r.). Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego albo innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosując przytoczony przepis w rozpatrywanej sprawie, należy mieć przy tym na względzie, że skarżącemu przyznano już postanowieniem z dnia 6 czerwca 2007 r. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie go od kosztów sądowych. Tym samym zadośćuczynienie jego obecnemu wnioskowi o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika oznaczałoby w istocie, że niejako "na raty," w dwóch etapach, przyznano by mu prawo pomocy w zakresie całkowitym, na który – w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. – składają się oba analizowane dobrodziejstwa procesowe. To z kolei skłania do uwzględnienie podczas oceny wniosku także surowszych kryteriów wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Według niego przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do najogólniej pojmowanej sytuacji materialnej skarżącego, stwierdzić trzeba, że wykazał on, iż omówione okoliczności zachodzą w jego przypadku. Nie ulega bowiem wątpliwości, że nie może on ponieść – ze względu na bardzo niskie dochody – jakichkolwiek dodatkowych wydatków bez zagrożenia dla podstawowych wręcz warunków egzystencji swojej i rodziny, w tym na pokrycie wynagrodzenia adwokata, którego udział w sprawie jest uzasadniony z uwagi na ewentualną potrzebę sporządzenia skargi kasacyjnej. Na marginesie odnotować wypada, że uwzględnienie wniosku o ustanowienie pełnomocnika nie może polegać na wskazaniu konkretnej osoby mającej pełnić obowiązki w tym zakresie czy też na określeniu, z jakiej miejscowości ta osoba ma pochodzić. Zgodnie bowiem z art. 253 P.p.s.a o wyznaczenie adwokata sąd zwraca się do właściwego organu odpowiedniego samorządu zawodowego, a jeżeli pełnomocnik ustanowiony w ten sposób ma podjąć czynności poza siedzibą sądu orzekającego, organ ów, na jego wniosek, wyznaczy w razie potrzeby pełnomocnika z innej miejscowości. W konsekwencji kompetencje w rozpatrywanej materii leżą w gestii organu samorządu zawodowego, tj. w niniejszej sprawie okręgowej rady adwokackiej, i to jemu skarżący może zgłosić swoje preferencje co do osoby pełnomocnika. Wobec tego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.