I SA/Gl 268/18

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreśliła, że w wyniku przeprowadzonej egzekucji nie posiada środków na pokrycie tych kosztów, że jej sytuację obrazują załączone do wniosku bilans i rachunek zysków i strat za lata 2015-2016 oraz że dokumenty te za ubiegły rok nie zostały jeszcze sporządzone. Zwróciła uwagę na swoje zadłużenie kredytowe, którego miesięczna rata wynosi około 5000 franków szwajcarskich (odsetki około 700 franków). Według wniosku Spółka posiada dwa rachunki bankowe, przy czym saldo na jednym z nich zamyka się w kwocie 7.623,28 zł. W rubrykę nr 6 urzędowego formularza /wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych/ wpisano 416.000 zł, w rubrykę 7 /wartość środków trwałych wnioskodawcy (według bilansu za ostatni rok)/ kwotę 2.120.431,77 zł, zaś w rubrykę 8 /wysokość zysku lub straty za ostatni rok obrotowy według bilansu/ kwotę 44.242,34 zł, z zastrzeżeniem, że w obu ostatnich przypadkach chodzi o bilans za 2016 r. Do wniosku załączono także kopie: zeznań podatkowych Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2016-2017 r. (za rok 2017 wykazano przychody w kwocie 466.223 zł, koszty ich uzyskania w kwocie 425.744,81 zł oraz dochód w kwocie 40.478,19 zł), zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego Spółki z dnia 11 grudnia 2017 r. (kwotę dochodzonych należności określono w nim na 41.729,82 zł) oraz zawiadomienia o zmianie oprocentowania kredytu z dnia 30 marca 2018 r. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: kopii sprawozdania finansowego Spółki za 2017 r. (bilansu, rachunku zysków i strat, informacji dodatkowej), o ile zostało ono sporządzone (wskazano, że sprawozdania za poprzednie lata były sporządzane 31 marca roku następnego), kopii deklaracji Spółki dla podatku od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy, kopii raportów kasowych Spółki za trzy ostatnie miesiące, wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez Spółkę, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont (zastrzeżono, że w przypadku, gdyby rachunki te były nadał zajęte, należy przedłożyć zaświadczenie wystawione przez bank po dniu otrzymania wezwania, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, w tym o środkach udostępnionych posiadaczowi rachunku w okresie ostatnich trzech miesięcy), a także potwierdzeń zapłaty rat kredytu ciążącego na Spółce za ostatnie trzy miesiące. Przesyłka zawierająca to wezwanie została dwukrotnie awizowana, po raz pierwszy w dniu 25 kwietnia 2018 r., i po raz drugi dnia 4 maja 2018 r., a następnie, jako niepodjęta w terminie – zwrócona nadawcy. Wezwanie nie zostało dotąd wykonane. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Musi ona więc tę przesłankę udowodnić, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką powinna ona przejawić, sprowadza się do dokładnego wykonania w zakreślonym terminie wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, tj. złożenia dodatkowych wyjaśnień i nadesłania wszystkich dokumentów źródłowych wymienionych w wezwaniu. Tymczasem w niniejszej sprawie przyjąć trzeba, że wspomniany termin upłynął bezskutecznie, innymi słowy – że wezwanie nie zostało wykonane. W świetle bowiem art. 73 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma składa się je na okres czternastu dni w placówce pocztowej (§ 1), pozostawiając dwukrotnie zawiadomienia o tym m.in. w skrzynce pocztowej (§ 2 i 3), przy czym doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia wskazanego okresu (§ 4). W konsekwencji uznać trzeba, że doręczenie wezwania skarżącej nastąpiło z dniem 9 maja 2018 r., a co za tym idzie, że zakreślony w nim termin upłynął z dniem 16 maja 2018 r. Wymaga zaś podkreślenia, że wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy – w myśl art. 255 P.p.s.a – wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Umożliwia ono weryfikację oświadczeń zamieszczonych we wniosku poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, przez co gwarantuje wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Weryfikacja ta jest natomiast w sprawie niezbędna, ponieważ materiały załączone we wniosku nie obrazują aktualnej sytuacji skarżącej Spółki. Dokumentacja rachunkowa wskazuje stan na koniec 2016 r., a podatkowa – na koniec 2017 r. Co więcej, w obu przypadkach wykazano odpowiednio zysk oraz znaczny dochód przy wysokich przychodach i kosztach ich uzyskania, z kolei z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, że egzekucja, która pogorszyła położenie Spółki, została już przeprowadzona. Dlatego należało ustalić na podstawie wyciągów z rachunków bankowych i raportów kasowych, jakimi środkami Spółka obecnie dysponuje i jakich operacji gotówkowych i bezgotówkowych dokonała w ostatnim czasie, tj. w istocie jakie są jej możliwości płatnicze. Deklaracje dla podatku od towarów i usług pozwalałaby prześledzić obrót Spółki podlegający opodatkowaniu tym podatkiem w okresie, który nie został objęty dokumentami załączonymi do wniosku. Wezwanie służyło również zbadaniu sposobu, w jaki Spółka radzi sobie ze spłatą ciążącego na niej zobowiązania kredytowego. Niewykonanie wezwania wyklucza zatem uwzględnienie wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.