I SA/Gl 276/24
PostanowienieWSA w Gliwicach2024-07-29
Skład orzekający: Agata Ćwik-Bury
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy organ administracyjny uwzględnił skargę w ramach autokontroli, uchylając własne postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania i jednocześnie rozpatrując odwołanie merytorycznie, postępowanie sądowe zainicjowane skargą na to postanowienie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe. W sytuacji, gdy organ administracyjny w ramach autokontroli uchylił zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania i jednocześnie rozpatrzył odwołanie merytorycznie, przedmiot zaskarżenia przestał istnieć, co czyni postępowanie sądowe bezprzedmiotowym. W takim przypadku skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania od organu na podstawie art. 201 § 1 P.p.s.a.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał sprawę ze skarg J. J., L. J., K. S. i A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 8 stycznia 2024 r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta C. dotyczącej podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na skargi Kolegium wniosło o umorzenie postępowania, informując o uchyleniu zaskarżonego postanowienia w ramach autokontroli i wydaniu nowej decyzji, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta. Pełnomocnik skarżących wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na uwzględnienie skargi w ramach autokontroli.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe i zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 880,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J., L. J., K. S., A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 8 stycznia 2024 r. nr SKO.F/41.4/1495/2023/23268 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku od nieruchomości na 2023 r. p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie sądowe; 2. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 880,00 zł (słownie: osiemset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2024 r. nr SKO.F/41.4/1495/2023/23268 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: Kolegium) stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia przez J. J., L. J., K. S. i A. S. odwołania od decyzji Prezydenta Miasta C. (dalej: Prezydent) z dnia 28 września 2023 r. dotyczącej ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2023 r.
W czterech odrębnych skargach z dnia 31 stycznia 2024 r. wniesionych na powyższe postanowienie odpowiednio w imieniu J. J., L. J., K. S., A. S. przez fachowego pełnomocnika, będącego adwokatem, pełnomocnik ten wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie poniesionych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sprawy otrzymały sygnatury akt I SA/Gl 276/24, I SA/Gl 277/24, I SA/Gl 282/24 oraz I SA/Gl 283/24.
W odpowiedzi na skargi Kolegium wniosło o umorzenie postępowania sądowego z uwagi na uwzględnienie skarg w ramach autokontroli. Wskazało, że decyzją z dnia 26 lutego 2024 r. o nr SKO/F/41.4/139/2024/2545 uchyliło postanowienie z dnia 8 stycznia 2024 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania i jednocześnie rozpatrzyło odwołanie, utrzymując decyzję wymiarową Prezydenta w mocy.
W pismach procesowych z dnia 18 marca 2024 r. wniesionych w każdej z ww. spraw pełnomocnik skarżących wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na uwzględnienie skargi w ramach autokontroli oraz ponowił wnioski kosztowe.
Z uwagi na fakt, iż sprawy ze skarg J. J., L. J., K. S., A. S. mogły być objęte jedną skargą, bowiem dotyczyły tego samego postanowienia, Sąd postanowieniami z dnia 27 maja 2024 r. wydanymi w sprawach ze skarg L. J. – I SA/Gl 277/24, A. S. – I SA/Gl 282/24 oraz K. S. – I SA/Gl 283/24, połączył ostatnio wymienione sprawy ze sprawą ze skargi J. J. o sygn. akt I SA/Gl 276/24 celem ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), Sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą.
Sprawa prowadzona jest obecnie pod jedną sygnaturą akt – I SA/Gl 276/24.
Na decyzję autokontrolną Kolegium z dnia 26 lutego 2024 r. pełnomocnik skarżących wniósł skargę w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Prezydenta. Decyzja autokontrolna jest więc przedmiotem skargi w sprawie, która otrzymała sygn. akt I SA/Gl 427/24 ale – co wymaga podkreślenia - jedynie w zakresie wymiaru podatku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie podlega umorzeniu.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Wskazuje się, że użycie przez ustawodawcę zwrotu normatywnego "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, iż chodzi tutaj o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowoadministracyjnego – po wniesieniu skargi do sądu (por. B. Dauter, Komentarz do art. 161 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wersja elektroniczna LEX). Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego na mocy tego przepisu następuje w szczególności w sytuacji, gdy w toku tego postępowania przestaje istnieć przedmiot zaskarżenia (sąd administracyjny pozbawiony zostaje przedmiotu kontroli).
Zgodnie zaś z art. 54 § 3 P.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie, zaskarżenie aktu w części zawęża granice sprawy powodując, iż w części niezaskarżonej w odniesieniu do aktu nie dochodzi do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego [por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. III FSK 5043/21; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uwaga 1 do art. 134 ppsa]. Ma to istotne znacznie dla niniejszej sprawy, gdyż zaskarżenie decyzji autokontrolnej Kolegium z dnia 26 lutego 2024 r. jedynie w części, tj. w zakresie utrzymania w mocy decyzji wymiarowej Prezydenta spowodowało, że uprawomocniła się ona w pozostałej części, tj. w zakresie autokontroli. Tym samym, będęce przedmiotem skarg postanowienie Kolegium stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania zostało wyeliminowane z obrotu prawnego decyzją autokontrolną – w tej części nie zaskarżoną. Dlatego uznać należało, że odpadła przyczyna będąca podstawą wniesienia skarg. Okoliczność ta sprawia, że postępowanie sądowoadministracyjne, zainicjowane wniesieniem skarg – następnie połączonych - stało się bezprzedmiotowe.
W związku z powyższym na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.
Stosownie z kolei do art. 201 § 1 P.p.s.a., w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a., skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania.
W rozpatrywanej sprawie obejmuje to koszty zastępstwa procesowego adwokata oraz uiszczone wpisy od skarg.
Ponieważ pełnomocnik skarżących wniósł cztery oddzielne skargi, opłacone wpisami sądowymi po 100,00 zł każda, które zostały następnie przez Sąd połączone, na poczet kosztów postępowania należało zaliczyć wpisy sądowe w łącznej kwocie 400,00 zł. Sąd nie zaliczył do kosztów postępowania opłat skarbowych od pełnomocnictw, gdyż te zostały uiszczone na rachunek niewłaściwego organu, tj. Prezydenta Miasta K.
Ponadto, ustalając wysokość kosztów zastępstwa procesowego, wzięto pod uwagę treść § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1964), zgodnie z którym stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w innej sprawie wynosi 480,00 zł. Sąd stwierdził zarazem, iż za zasadne uznał przyznanie jednego wynagrodzenia w kwocie 480,00 zł, albowiem wniesione pierwotnie przez pełnomocnika cztery skargi – następnie połączone – były identyczne i dotyczyły tego samego aktu, zatem mogły być już pierwotnie objęte jedną skargą (współuczestnictwo materialne). Zgodnie zaś z § 15 ust. 3 pkt 1) ww. rozporządzenia, przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia należy brać pod uwagę m.in. niezbędny nakład pracy adwokata.
W związku z powyższym, zasądzono od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w łącznej kwocie 880,00 zł, działając na podstawie art. 201 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 54 § 3 P.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie drugim sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło