I SA/Gl 280/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, stwierdził, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z konkubiną i małoletnią córką, zastrzegając, że dochody uzyskiwane w ramach tego gospodarstwa są znacznie niższe niż wydatki związane z jego utrzymaniem. Dochody te, otrzymywane na podstawie bliżej niesprecyzowanych umów, zadeklarował w łącznej kwocie 3500 zł, natomiast wydatki wyliczył na sumę 3547 zł, uwzględniając m.in. raty kredytów i innych zobowiązań, w tym ratę na fundusz pomocy rodzinie, łącznie w wysokości 1697 zł. Pismem doręczonym w dniu 29 marca 2013 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, wyciągów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2012 złożonych przez skarżącego oraz przez inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, a jeżeli zeznania te nie zostały jeszcze złożone – za rok 2011, zaświadczenia banku wskazującego wysokość miesięcznych rat wspomnianych we wniosku kredytów spłacanych w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz sumę zaległości już spłaconych i tych, które pozostają jeszcze do zapłaty, lub innego dokumentu, z którego wynikałyby te dane, np. harmonogramu spłaty należności kredytowych, dokumentów obrazujących wysokość pozostałego zadłużenia, o którym mowa we wniosku, oraz wysokości uiszczanych w związku z nim miesięcznych rat, dokumentu, wystawionego po dniu otrzymania niniejszego wezwania, potwierdzającego, że działalność gospodarcza spółki, w ramach której skarżący działał, jest nadal zawieszona, kopii faktur lub rachunków obrazujących wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności, ewentualnie zaległości w tym zakresie. Wezwanie do chwili obecnej nie zostało wykonane. Należny w sprawie wpis od skargi wynosi 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, uznać trzeba, że skarżący nie wykazał, iż powyższa przesłanka zachodzi, nie wykonując wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Wezwanie takie zaś – stosownie do art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wystosowuje do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Omawiane wezwanie oznacza więc w istocie, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W efekcie niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację zawartych nim twierdzeń poprzez ich konfrontację z dokumentacją źródłową, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. W rozpatrywanej sprawie występuje zaś szczególna konieczność dokładnego wyjaśnienia sytuacji majątkowej skarżącego, skoro wysokość należnych w niej kosztów sądowych jest niewielka, najmniejsza spośród znanych w postępowaniu sądowoadminstracyjnym, i stanowi zarazem niewielki ułamek zadeklarowanej we wniosku wysokości dochodów i wydatków gospodarstwa domowego. Należało zatem precyzyjnie ustalić co najmniej źródło i wysokość wspomnianych dochodów oraz skalę wydatków, w tym tych związanych ze spłatą zadłużenia. Temu właśnie służyło wezwanie wystosowane do strony, mające dostarczyć niezbędnych w tym zakresie dowodów. Niewykonanie tego wezwania nie pozwala więc uwzględnić wniosku, pozostawiając bez odpowiedzi te wszystkie pytania, które w nim postawiono; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.