I SA/Gl 284/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Z. na uchwałę Rady Miasta Tychy z dnia 20 grudni 2011 r. nr XIV/277/11 w przedmiocie budżetu jednostki samorządu terytorialnego na 2012 r. postanawia odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W dniu 20 stycznia 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynęła skarga J. Z. na uchwałę wskazaną w komparycji niniejszego postanowienia. W treści skargi zawarty został wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W tych ramach skarżący zaznaczył, że "w związku z uchwaleniem zaskarżonej uchwały dnia 20 grudnia 2011 roku trzydziestodniowy termin do złożenia skargi do tut. Sądu mógł upłynąć dnia 19 stycznia 201[2] r.". Zaakcentował dalej, że uchybił temu terminowi z powodów zdrowotnych. Do skargi dołączono między innymi pismo skarżącego z dnia "18 stycznia 2011 r.", zatytułowane "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", opatrzone prezentatą Urzędu Miasta Tychy Wydział Obsługi Rady Miasta, na której widnieje stempel dzienny tej palcówki z datą "2012 – 01 – 19". Pismo to J. Z. skierował do Rady Miasta Tychy. W dalszej kolejności, przy piśmie tut. Sądu z dnia 27 stycznia 2012 r., skarga, z uwagi na niezachowanie trybu wynikającego z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., została przekazana do Rady Miasta Tychy. W tych ramach zwrócono się do organu o udzielenie odpowiedzi na ww. skargę. W piśmie z dnia 24 lutego 2012 r. Rada Miasta Tychy udzieliła odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej odrzucenie. Organ podniósł w tych ramach, że złożenie skargi poprzedzone winno zostać bezskutecznym wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Złożenie skargi kolejnego dnia po dniu wezwania organu do usunięcia naruszenia, nie pozostawiając organowi żadnej możliwości wypowiedzenia się co do treści wezwania, nie spełnia - zdaniem organu - przewidzianego ustawą wymogu. Pomijając zaś kwestię przedwczesności wniesionej skargi, także jej rozpoznanie - zdaniem organu – winno prowadzić do oddalenia skargi. W aktach tej sprawy, do dnia dzisiejszego, nie znalazła się natomiast odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie mógł być w tej sprawie uwzględniony. Wyprzedzając jednak rozważania na temat dopuszczalności ww. wniosku, należy w tym miejscu poświęcić część rozważań na przybliżenie problematyki skutecznego inicjowania skargi, ze szczególnym naciskiem na termin jej wniesienia. Co do zasady, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. z 2012 r., poz. 270; dalej w skrócie: P.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 52 § 3 P.p.s.a, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a. (inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach), można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (art. 53 § 4 omawianej ustawy). Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania. Przepis art. 53 § 2 P.p.s.a. wskazuje natomiast, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Zagadnienie zachowania terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego w trybie art. 53 § 2 P.p.s.a. było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OPS 2/07 (publ. ONSAiWSA 2007, nr 3, poz. 60). W uchwale tej zaprezentowano pogląd, że przepis art. 53 § 2 P.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi. Pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie, wówczas termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie. Drugi termin dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – wówczas termin do wniesienia skargi wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia. Przechodząc na grunt tej sprawy należy odnotować, że składając wniosek o przywrócenie terminu, skarżący był przekonany, że zastosowanie w tej sprawie ma termin trzydziestodniowy wskazany w art. 53 § 1 P.p.s.a. Tymczasem, w przypadku skargi na uchwałę Rady Miasta Tychy z dnia 20 grudnia 2011 r. nr XIV/277/11 w przedmiocie budżetu na rok 2012 r., zastosowanie mają terminy do wniesienia skargi określone w art. 53 § 2 P.p.s.a., a więc trzydziestodniowy – liczony od doręczenia skarżącemu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, albo – sześćdziesięciodniowy, liczony do dnia, w którym wezwano organu do usunięcia naruszenia prawa. Skarga J. Z. została w tej sprawie złożona w terminie. Przypadek, który zaistniał w tym postępowaniu sądowym, został przewidziany w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. W jej uzasadnieniu czytamy bowiem, że odrzucenie skargi jako przedwczesnej, w sytuacji, gdy skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i wkrótce potem wniósł skargę, a organ w ogóle nie udzielił odpowiedzi na wezwanie i przekazał skargę do sądu z odpowiedzią na skargę, w której nie podziela zarzutów skarżącego, nie ma oparcia w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani ustawy o samorządzie gminnym. Sąd kasacyjny skonstatował dalej, iż "jakkolwiek warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, wnoszonej na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jest bezskuteczność wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, to jednak skarga wniesiona przed udzieleniem przez organ odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania, jest skargą wniesioną po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, jeżeli organ nie uwzględnił wezwania." Powracając zaś na płaszczyznę wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wypada w pierwszej kolejności zaznaczyć, iż zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności [uchybiła terminowi – spr.] w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie natomiast do art. 88 P.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Wskazać należy, że niedopuszczalność wniosku oznacza, iż brak jest koniecznych warunków umożliwiających jego rozpoznanie. Ponadto o niedopuszczalności wniosku można mówić wtedy, gdy strona nie uchybiła terminowi, o którego przywrócenie wnosi (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz." Warszawa 2005). W niniejszej sprawie strona skarżąca nie uchybiła terminowi do wniesienia skargi, co czyni jej wniosek w tym zakresie niedopuszczalnym. Bez znaczenia dla poruszonego tutaj zagadnienia pozostaje natomiast okoliczność naruszenia przez skarżącego art. 54 § 1 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy przedmiotowy wniosek podlegał – jako niedopuszczalny – odrzuceniu w myśl art. 88 P.p.s.a., o czym postanowiono w sentencji, działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a.