I SA/Gl 290/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, , , po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając w zakreślonym terminie na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, oświadczył, że nie może ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania swojego i żony. Poinformował przy tym, że ponosi koszty zakupu leków w kwocie około [...] zł miesięcznie, a nadto wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, nie posiada przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro ani innego majątku, poza nieruchomością, w której zamieszkuje. Łączny dochód ich rodziny wynosi [...] zł – w tym dochód skarżącego wynosi [...] zł, a żony - [...] zł. Pismem z dnia 31 marca 2010 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W dniu 12 kwietnia 2010 r. (data nadania) skarżący złożył pismo, do którego załączył m. in. kopie decyzji o waloryzacji emerytur jego i jego małżonki (kwoty do wypłaty określono w nich odpowiednio na [...] zł i [...] zł – w przypadku małżonki decyzja pochodzi z dnia [...]) oraz kopie rachunków dotyczących utrzymania gospodarstwa domowego (m.in. składki na ubezpieczenie na życie skarżącego i jego małżonki w wysokości odpowiednio [...] i [...] zł oraz abonament telewizji cyfrowej w wysokości [...] zł). Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2010 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Odpis powyższego postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 6 maja 2010 r. W dniu 11 maja 2010 r. (data nadania) skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego. W treści uzasadnienia wnioskodawca oświadczył, że zasługuje na przyznanie prawa pomocy. Ponadto w piśmie tym odniósł się do działań Naczelnika Urzędu Skarbowego w W.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli stosownie do art. 245 § 3 ppsa obejmującym, np. zwolnienie od opłat sądowych, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ponadto podkreślić należy, że z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Ewentualne przyznanie prawa pomocy stronie w tym zakresie należy traktować jako odstępstwo od przywołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. W świetle powyższych uregulowań sąd przyznaje prawo pomocy, gdy wnioskodawca wykaże, że w stosunku do jego osoby zachodzi przesłanka przemawiająca za uwzględnieniem wniosku. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie określona wyżej przesłanka nie zachodzi. Przede wszystkim skarżący otrzymuje regularnie dochód w postaci emerytury, która zgodnie z treścią decyzji wynosi [...] zł netto. Nie można przy tym stracić z pola wiedzenia, że żona skarżącego również otrzymuje emeryturę w wysokości około [...] zł. Sumując zaś kwoty emerytur skarżącego i jego żony, można stwierdzić, że ich łączny dochód stanowi kwota ponad [...] zł. Nie ulega więc wątpliwości, że skarżący posiada stałe źródło utrzymania, które przewyższa wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego obwieszczeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2010 r. (M.P. z 2009 r., Nr 48, poz. 709). Powtórzyć zatem należy argumentację zawartą w postanowieniu z dnia [...], że zgodnie z orzecznictwem strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2002 r., sygn. akt OZ 862/04, niepubl.). Ponadto oceniając zasadność wniosku trzeba mieć na uwadze z jednej strony wysokość obciążeń finansowych w danym postępowaniu (na obecnym etapie będzie to wpis od skargi w kwocie [...] zł), a z drugiej szeroko rozumiane możliwości finansowe skarżącego. W tym kontekście przyjdzie odnotować, że skarżący znajduje się w sytuacji, która pozwala mu na pokrycie tych kosztów. Taki sam wniosek nasuwa się po analizie dokumentów związanych z wydatkami skarżącego. Ponadto trzeba zwrócić uwagę, że z nadesłanych dokumentów dotyczących wydatków, trudno uznać za niezbędne kwoty uiszczane tytułem abonamentu za telewizję cyfrową. Wreszcie wskazać należy, że skarżący jest w stanie finansować niezbędne remonty swojego domu, czego dowodem są wydatki na cele budowlane, o których zwrot toczy się spór w niniejszej sprawie. W żaden natomiast sposób nie udokumentował on wydatków związanych z leczeniem, poprzestając jedynie na stwierdzeniu, że rachunków tych nie przechowuje oraz dotyczącym jego wieku. Rachunków tych nie przesłał również przy sprzeciwie, choć miał on świadomość, że jego postawa może skutkować niekorzystnym dla niego rozstrzygnięciem, tym bardziej, że wytknął mu to także referendarz sądowy w swoim postanowieniu. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa orzekł jak w sentencji.