I SA/Gl 291/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę w kwestii wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia: przywrócić termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę G. M. wniesioną na decyzję oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, że przesyłka polecona z dnia 15 marca 2016 r., skierowana do skarżącej i zawierająca m.in. odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, została awizowana w dniu 18 marca 2016 r., a następnie wydana adresatowi w dniu 5 kwietnia 2016 r. Sąd wyjaśnił, że skoro przesyłka ta była awizowana w dniach 18 i 29 marca 2016 r., to jej doręczenie zgodnie z regułą zawartą w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej "ppsa", nastąpiło już wcześniej, tj. z dniem 1 kwietnia 2016 r. Wobec tego siedmiodniowy termin na uiszczenie wpisu od skargi upłynął z dniem 8 kwietnia 2016 r. Skarżąca natomiast – odnosząc się do wezwania w przedmiocie wpisu od skargi – złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w dniu 12 kwietnia 2016 r., a więc już po upływie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Jednocześnie Sąd pouczył skarżącą o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej zawierającej odpis powyższego postanowienia wynika, że została ona doręczona adresatowi w dniu 14 czerwca 2016 r. W dniu 20 czerwca 2016 r. skarżąca złożyła osobiście w siedzibie tut. Sądu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, akcentując doniosłość sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ppsa jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ppsa). Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, należy uznać, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony we wskazanym terminie siedmiodniowym. Przyjmując bowiem najbardziej korzystną dla strony interpretację, trzeba stwierdzić, iż przyczyna uchybienia terminu – niewiedza co do rzeczywistego początku biegu terminu w związku z zastosowaniem trybu doręczenia zastępczego – ustała z chwilą doręczenia skarżącej odpisu postanowienia z dnia 23 maja 2016 r. o odrzuceniu skargi, czyli w dniu 14 czerwca 2016 r. Wniosek zaś został złożony osobiście w dniu 20 czerwca 2016 r., a więc przed upływem terminu, o którym mowa w art. 87 ppsa. Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Przechodząc zatem do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy należy zauważyć, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i piśmiennictwie stanowiskiem przywrócenia terminu może domagać się strona, która nie dokonała czynności w terminie, ale jest w stanie uprawdopodobnić, że stało się tak bez jej winy z uwagi na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 63/04, niepubl., zob. też B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 219). W ocenie Sądu skarżąca uprawdopodobniła, że niemożność terminowego złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy zaistniała na skutek okoliczności niezawinionych. Niewątpliwie bowiem przeszkoda, polegająca na nieprawidłowym wydaniu przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, była całkowicie od skarżącej niezależna i nie mogła ona jej w żaden sposób zapobiec. Oczywistym przy tym jest, że przeszkoda ta utrudniła skarżącej dochowanie terminu. Miała ona prawo pozostawać w błędnym przekonaniu, że dzień rzeczywistego wydania przesyłki stanowi zarazem dzień jej doręczenia. W konsekwencji uchybienie procesowe, którego się dopuściła nastąpiło z przyczyn usprawiedliwionych, niezawinionych przez nią. W związku z powyższym, na podstawie art. 86 § 1 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.