I SA/Gl 294/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak, Sędzia NSA Małgorzata Wolf - Mendecka (spr.),, Asesor WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary porządkowej oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 z późniejszymi zmianami), stwierdziło, że zażalenie M. S. od postanowienia Prezydenta Miasta R. z dnia [...] w sprawie nałożenia kary porządkowej w wysokości [...] zł za bezzasadną odmowę udostępnienia przedmiotu oględzin - zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 236 § 2 powołanej wyżej ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało doręczone w dniu 17 grudnia 2007 r., co potwierdził podpis pełnomocnika strony złożony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru postanowienia. Następnie organ wyjaśnił, iż bieg terminu do złożenia zażalenia liczony od dnia następującego po dniu doręczenia postanowienia zakończył się w dniu 24 grudnia 2007 r. Zażalenie sporządzone z datą 21 grudnia 2007 r. zostało złożone w Urzędzie Miasta R. w dniu 27 grudnia 2007 r., a więc po upływie 7-dniowego terminu do jego wniesienia. Podkreślono, że spóźnione środki odwoławcze nie mogą być rozpoznawane przez organ II instancji, gdyż stanowiłoby to rażące naruszenie prawa. Z tych powodów – w ocenie Kolegium – orzeczono jak w sentencji postanowienia. Postanowienie to M. S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się jego uchylenia (nie wskazując, jakie przepisy zostały naruszone). W uzasadnieniu skargi podniosła, że przedmiotowe postanowienie otrzymała w ostatnim tygodniu przed Świętami Bożego Narodzenia, kiedy to zmagała się z ogromem prac i obowiązków, a nadto dwoje dzieci (którymi się opiekowała w ramach rodziny zastępczej) zachorowało. Wyjaśniła dalej, iż w dniu 24 grudnia w godzinach popołudniowych poczta w R. została zamknięta, toteż zażalenie wniosła zaraz po Świętach. W końcowej części skargi skarżąca wyraziła pogląd, że z uwagi na nieznaczne przekroczeniu terminu, jej zażalenie powinno zostać rozpatrzone. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Polemizując z zarzutami skargi organ po raz kolejny przywołał zasadnicze elementy stanu faktycznego sprawy oraz konsekwencje wynikające ze znajdującego w niej zastosowanie stanu prawnego. Organ dodatkowo zwrócił uwagę, iż skargę skarżącej nie można potraktować jako wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, gdyż nie zachowane zostały przesłanki określone w art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, a w szczególności pismo to nie zostało złożone w terminie 7 dni od ustania okoliczności mających stanowić przeszkodę do złożenia zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż – wbrew jej wywodom – zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie jest to zaś, zdaniem Sądu, możliwe w rozpatrywanej sprawie. Dokonując oceny z prawem zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że wydano je z uwagi na to, iż organ podatkowy uznał, że zażalenie wniesione zostało z uchybieniem przewidzianego w art. 236 § 2 pkt Ordynacji podatkowej terminu do jego wniesienia (w odpowiedzi na skargę błędnie wskazano na naruszenie art. 141 § 2 K.p.a.). Natomiast podstawą do takiego wnioskowania było przyjęcie, że wydane w postępowaniu podatkowym postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia [...], doręczone zostało skutecznie stronie w dniu 17 grudnia 2007 roku. Zażalenie zaś od tego postanowienia zostało wniesione przez podatniczkę – bezpośrednio do organu podatkowego – w dniu 27 grudnia 2007 roku, a więc po upływie 7- dniowego terminu do jego wniesienia. Z tych więc przyczyn odmienne stanowisko w tej kwestii strony skarżącej nie znajduje oparcia w obwiązujących przepisach. Wyjaśnić bowiem należy, że warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia zażalenia jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Taka sytuacja zaszła właśnie w niniejszej sprawie. Zwrócić trzeba uwagę, iż postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia [...] zawierało prawidłowe pouczenie o trybie i terminie do złożenia zażalenia, które to pouczenie odpowiadało treści art. 236 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Powyższe okoliczności pozostają zresztą poza sporem, bowiem skarżąca nie kwestionuje faktu uchybienia terminowi, zwracając uwagę na przyczyny, które to uchybienie spowodowały (obowiązki przedświąteczne, choroba dzieci, wcześniejsze zamknięcie urzędu pocztowego w dniu 24 grudnia 2007 r.). Podkreślenia również wymaga, że strona, która uchybi terminowi do wniesienia środka odwoławczego może, gdy uważa, że nastąpiło to bez jej winy, wnosić o jego przywrócenie. W myśl bowiem art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej wniesienie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu jest jedną z koniecznych przesłanek przywrócenia terminu. Bez takiego wniosku organ nie ma podstawy prawnej do działania w tym zakresie. W art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej ustanowione zostały jeszcze inne przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, żeby wniosek mógł zostać uwzględniony. Jedną z przesłanek jest dochowanie przez stronę siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Ponadto w myśl art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia braku swojej winy, który jest kolejną przesłanką przywrócenia terminu. Powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności. Przywrócenie nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 roku, sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7- 8, poz. 144). Zaprezentowane przez stronę w skardze wyjaśnienia koncentrują się w istocie na wykazaniu przez nią braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia. Podatniczka swoją skargę zresztą zatytułowała "wniosek o przywrócenie terminu". Jednakże w piśmie tym jednoznacznie domagała się "uchylenia postanowienia z dnia [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...]" – które pozostawiało bez rozpatrzenia jej zażalenie wniesione z uchybieniem 7- dniowego terminu. Dodatkowo zauważyć należy, iż postanowienie to zostało doręczone stronie w dniu 21 lutego 2008 r., natomiast omawiane pismo przesłane zostało do Kolegium równo po upływie 30 dni od jego otrzymania (22 marca 2008 r.). W tej sytuacji, słusznie stwierdził organ zażaleniowy, iż brak było podstaw do przyjęcia, iż stanowi ono w istocie wniosek o przewrócenie terminu do wniesienia zażalenia, skoro nie spełnione zostały przesłanki określone w art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej (a w szczególności pismo to nie zostało złożone w terminie 7 dni od ustania okoliczności mających stanowić przeszkodę do złożenia zażalenia – tj. od daty doręczenia stronie postanowienia stwierdzającego uchybienie ustawowemu terminowi). W świetle przedstawionych wyżej okoliczności jest zatem poza sporem, że wspomniane zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu (3 dni po terminie). Z dotychczasowych ustaleń niepodobna więc uznać, iż zaskarżone postanowienie narusza prawo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało w zaskarżony postanowieniu obowiązujące w tym zakresie przepisy. Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę, jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270).