I SA/Gl 294/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-06-09
Skład orzekający: Gabriel Radecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który otrzymuje stały dochód w postaci wynagrodzeń, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w całości, jeśli nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Skarżący, który otrzymuje stały dochód w postaci wynagrodzeń, nie może zostać zwolniony od kosztów sądowych w całości, jeśli nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy dochód rodziny wystarcza na bieżące pokrywanie niezbędnych wydatków, a skarżący nie wykazał istnienia zaległości w płatnościach czy nadzwyczajnych wydatków, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych jest uzasadnione.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, wskazał na wysokość swoich dochodów i dochody małżonki, ponoszone wydatki na energię, gaz, leczenie żony oraz brak majątku i oszczędności. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające dochody, wydatki i stan zdrowia małżonki. Wcześniej skarżący był już zwolniony od kosztów sądowych w innej sprawie.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 100 zł. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenia odsetek, opłaty prolongacyjnej oraz rozłożenia na raty zaległości podatkowej z odsetkami w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 100 (słownie: sto) złotych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podkreślił, że otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 2.257 zł, a jego małżonka, która pracuje na ¼ etatu –
w wysokości 278 zł. Nie wymienił innych osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym, wyliczył natomiast niektóre ponoszone przez siebie wydatki: opłatę za energię elektryczną (180 zł), koszty zakupu gazu w butlach (100 zł) oraz koszty leczenia jego przewlekle chorej żony (200 zł). Według wniosku skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności.
Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nadesłał, w większości w formie kserokopii, następujące dokumenty: rachunki i faktury związane
z utrzymaniem gospodarstwa domowego (zgodnie z ich treścią m.in. czynsz za mieszkanie skarżącego wynosi 461 zł, wszystkie rachunki zostały zapłacone)
i z leczeniem małżonki skarżącego (faktury potwierdzające zakup leków za kwotę 61,93 zł w dniu 8 kwietnia 2011 r. oraz zakup ciśnieniomierza za kwotę 186,98 zł
w dniu 24 maja 2011 r.), zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że małżonka ta pozostaje pod opieką poradni pulmonologicznej od dnia 24 marca 2011 r., decyzję
o przydziale lokalu mieszkalnego z dnia 3 kwietnia 1986 r., informacje PIT-11 wystawione przez płatników skarżącego i jego małżonki oraz zaświadczenia dotyczące ich wynagrodzeń (według nich skarżący w kwietniu pobrał wynagrodzenie w kwocie 2302,94 zł netto, a jego małżonka w kwocie 298,99 zł; w obu przypadkach wynagrodzenia wypłacone zostały w formie gotówkowej).
Wpis od skargi, czyli najwyższa opłata sądowa, której uiszczenie może wchodzić w rachubę w postępowaniu, w niniejszej sprawie wynosi 500 zł.
Skarżącemu przyznano już prawo pomocy w innym postępowaniu, które toczyło się przed Sądem – postanowieniem z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 1095/08 zwolniono go od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych
kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając, z własnej inicjatywy lub na wezwanie, dokumentację źródłową.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący nie wykazał, iż w jego sytuacji zachodzi przesłanka do uwzględnienia jego żądania
w całości. W ramach jego gospodarstwa domowego uzyskiwany jest bowiem stały dochód w postaci wynagrodzeń, którego wysokość (2601,93 zł w kwietniu bieżącego roku) wystarcza na bieżące pokrywanie wszystkich niezbędnych wydatków.
Z nadesłanych dokumentów nie wynika wszak, by miał on jakieś zaległości
z regulowaniem płatności czy też z finansowaniem leczenia małżonki. Podkreślić przy tym należy, że wnioskodawca, inaczej niż to było w postępowaniu w sprawie
o sygn. akt I SA/Gl 1095/08, nie podnosił, iż ponosi wydatki o charakterze nadzwyczajnym, mogące zaburzyć jego możliwości płatnicze, nie pozwalając mu wygospodarować, także poprzez poczynienie niezbędnych oszczędności, żadnej kwoty na potrzeby postępowania (wówczas wzięto pod uwagę, iż stał on przed koniecznością spłaty kredytu oraz sfinansowania leczenia sanatoryjnego małżonki, na które była ona wtedy skierowana).
Jedynie na marginesie odnotować również wypada, że skarżący niezbyt precyzyjnie wykonał wezwanie referendarza sądowego w części odnoszącej się do zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za ubiegły rok.
W ich miejsce przedstawił on mianowicie wyłącznie informacje płatników, które –
w przeciwieństwie do zeznań podatkowych – wykazują przychody tylko z jednego konkretnego źródła. W konsekwencji nie można wykluczyć choćby hipotetycznej możliwości, iż osoba, której dotyczy wspomniana informacja, osiąga także przychody z innego źródła. W niniejszej sprawie kwestia ta nie ma jednak rozstrzygającego znaczenia.
Powyższe spostrzeżenia nie uzasadniają wszelako konkluzji, że wnioskujący bez uszczerbku utrzymania koniecznego może ponieść całość kosztów sądowych
w sprawie, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od tych kosztów. W ocenie rozpoznającego wniosek skarżący może uiścić tylko ułamek tych kosztów, o którym mowa w sentencji, stanowiący każdorazowo równowartość najniższej opłaty sądowej przewidzianej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ze względu na wysokość dochodów uzyskiwanych w jego rodzinie każdy większy wydatek może bowiem wiązać się niebezpieczeństwem niemożności pokrycia podstawowych wydatków życiowych, w tym na leczenie.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258
§ 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło