I SA/Gl 295/04

PostanowienieWSA w Gliwicach2005-04-18

Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po prawomocnym oddaleniu wcześniejszego wniosku oraz po upływie terminu na uiszczenie wpisu sądowego może przerwać bieg tego terminu i uniemożliwić odrzucenie skargi z powodu braku opłaty?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po prawomocnym oddaleniu wcześniejszego wniosku oraz po upływie terminu na uiszczenie wpisu sądowego nie przerywa biegu tego terminu. Skarga, która nie została opłacona w terminie określonym w zarządzeniu przewodniczącego wydziału po prawomocnym rozstrzygnięciu kwestii prawa pomocy, podlega odrzuceniu. Dopiero prawomocne orzeczenie odmiennej treści w przedmiocie prawa pomocy może uchylić skutki wcześniejszego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Sąd wezwał go do uiszczenia wpisu sądowego, a następnie oddalił jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Po prawomocnym oddaleniu tego wniosku skarżący ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy, jednak wniosek ten wpłynął po terminie wyznaczonym na uiszczenie wpisu sądowego.
Rozstrzygnięcie
Odrzucił skargę J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego w terminie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, , , po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a odrzucić skargę; Zarządzeniem z dnia 16 kwietnia 2004 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał J. M. do uiszczenia kwoty [...] zł tytułem wpisu sądowego od skargi. W odpowiedzi na to wezwanie wpłynął do Sądu wniosek o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wymaganej przez Sąd opłaty. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2004 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Od tego orzeczenia skarżący wniósł sprzeciw, co spowodowało ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy, tym razem przez Sąd. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek J. M. o zwolnienie go od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie – w wyniku rozpoznania zażalenia skarżącego na w/w postanowienie sądu administracyjnego pierwszej instancji – postanowieniem z dnia 23 grudnia 2004 r. sygn. akt FZ 529/04 oddalił zażalenie J. M. Zarządzeniem z dnia 23 lutego 2005 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał ponownie skarżącego do uiszczenia kwoty [...] zł tytułem wpisu sądowego od skargi, w terminie do siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia. Z potwierdzenia odbioru wynika, że wezwanie Sądu – przesłane na adres skarżącego wskazany w jego piśmie z dnia [...] r. – doręczono adresatowi do rąk własnych w dniu [...] r. W dniu [...] r. J. M. nadał w Urzędzie Pocztowym w W. przesyłkę pocztową zawierającą druk urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych ( vide uzasadnienie wniosku – pkt 5 formularza). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 230 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – dalej w skrócie p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały ( § 1 ). Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania ( § 2). W tym miejscu należało odnotować, że postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 grudnia 2004 r. jest orzeczeniem prawomocnym albowiem nie przysługuje co do niego środek odwoławczy ( art. 168 § 1 p.p.s.a.). W konsekwencji art. 220 § 1 p.p.s.a. nałożył na przewodniczącego wydziału obowiązek ponownego wezwania strony skarżącej o uiszczenie należnego wpisu sądowego od skargi na zasadach ogólnych. W tym stanie rzeczy, Sąd stwierdził, że nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został złożony po prawomocnie rozstrzygniętym uprzednio wniesionym wnioskiem w tym przedmiocie. Przyjęto bowiem, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, w szczególności gdy wpłynął po terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. Dopiero wydanie i uprawomocnienie się orzeczenia odmiennej treści w przedmiocie prawa pomocy powoduje utratę mocy pierwszego orzeczenia, nie wpływa jednak na skutki niezastosowania się strony do treści orzeczenia prawomocnego. Dlatego po upływie terminu siedmiodniowego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, określonego w zarządzeniu przewodniczącego wydziału wydanego po prawomocnym rozstrzygnięciu kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd zobowiązany był skargę – jako nieopłaconą – odrzucić ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 1999 r. sygn. akt I CKN 1064/97, publ. OSNCP 1999, Nr 9, poz. 153; patrz także uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2002 r. sygn. akt III RN 144/02, publ. Wokanda 2003/11/29). Sąd nie miał z kolei obowiązku badać ponownego wniosku w kontekście ewentualnych nowych okoliczności odnoszących się do sytuacji rodzinnej i materialnej wnioskodawcy jako że wniosek ten dotyczył kosztów sądowych, w tym w szczególności wpisu sądowego od skargi i jako taki nie mógł odnieść żądanego przez J. M. skutku. Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji w oparciu o art. 220 § 3 p.p.s.a. su.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło